Προφήτης Ηλίας - Τάφοι Βενιζέλων

Ο ναός του Προφήτη Ηλία βρίσκεται στη θέση «Φρούδια» και χτίστηκε την περίοδο της Ενετοκρατίας. Αρχικά χτίστηκε το μικρότερο νότιο κλίτος του Προφήτη Ελισαίου και στα μέσα του 16 ου αιώνα προστέθηκε ο μεγαλύτερος ναός του Προφήτη Ηλία αφού πρώτα κατασκευάστηκε στον αρχικό βόρειο τοίχο τοξωτό άνοιγμα επικοινωνίας.
Ο ναός καταστράφηκε κατά τον βομβαρδισμό του λόφου από τις Μεγάλες Δυνάμεις αλλά αποκαταστάθηκε με δαπάνες του Τσάρου που θεώρησε ότι η έκρηξη ενός κανονιού πάνω στη ρωσική ναυαρχίδα ήταν η τιμωρία του Προφήτη Ηλία για την καταστροφή του ναού του.
Κατά την τελευταία επανάσταση στην Κρήτη (1897) στην περιοχή του Προφήτη Ηλία ιδρύθηκε το Επαναστατικό Στρατόπεδο των Κρητών.
Το γεγονός αυτό που χαρακτηρίζει την Επανάσταση, η αυτοθυσία δηλαδή του Κρητικού πολεμιστή που έβαλε το σώμα του ενάντια στα βόλια, προασπίζοντας το μεγάλο Ιδανικό, αναπαριστά και το άγαλμα που υπάρχει στον χώρο.
Δίπλα από το ναό, έχουν ταφεί ο Εθνάρχης Ελευθέριος Βενιζέλος και ο δευτερότοκος γιός του Σοφοκλής Βενιζέλος, αρχηγός των Φιλελευθέρων και Πρωθυπουργός όπως ο πατέρας του. Στον τάφο του Εθνάρχη έχει αναγραφεί ο επικήδειός του, τον οποίο εξεφώνησε ο ίδιος στη Βουλή το 1932. Στη νότια πλευρά του τάφου είναι καταχωρημένο επί λέξει το κείμενο:
«Ο προκείμενος νεκρός αγαπητοί φίλοι ήταν ένας αληθινός άνδρας με μεγάλο θάρρος με αυτοπεποίθησιν και δι΄ εαυτόν και διά τον λαόν τον οποίον εκλήθη να κυβερνήση. Ίσως έκανε πολλά σφάλματα αλλά ποτέ δεν του απέλιπε το θάρρος ποτέ δεν υπήρξε μοιρολάτρης διότι ποτέ δεν επερίμενε από την μοίραν να ιδή την χώραν του προηγμένην αλλά έθεσε εις την υπηρεσία της όλο το πυρ που είχε μέσα του κάθε δύναμιν ψυχικήν και σωματικήν.
Επιτάφιος λόγος αυτοεκφωνηθείς από τον προκείμενον νεκρόν εν τη Βουλή των Ελλήνων την 28 Απριλίου 1932».

Νέα Χώρα

Αν ακολουθήσετε δυτικά τον παραλιακό δρόμο από το ενετικό λιμάνι, περνώντας μπροστά από τη Δυτική Τάφρο, θα φτάσετε στην πλησιέστερη παραλία στα Χανιά, την Ακτή Παπανικολή.
Εκεί είναι και η κατάληξη της περιοχής της Νέας Χώρας, μιας περιοχής που αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια και η οποία απλώνεται στα βόρειοδυτικά της πόλεως των Χανίων.
Αριστερά υπήρχε παλιά ένα μεγάλο κτηριακό συγκρότημα, το παλιό εργοστάσιο της ΑΒΕΑ (Σαπωνοποιία) - σώζεται μάλιστα ακόμη η μεγάλη καπνοδόχος. Σχεδόν απέναντι βρίσκεται το Εθνικό Ναυταθλητικό Κέντρο Χανίων και ο Ναυτικός ΄Ομιλος. Στη «Νέα Χώρα» υπάρχει ένα μικρό ψαρολίμανο και μια αρκετά μεγάλη και καθαρή αμμώδης παραλία που συνεχίζεται και πέρα από τις εκβολές του Κλαδισού ποταμού. Κατά μήκος της παραλιακής οδού υπάρχουν πολλές και καλές ψαροταβέρνες.
Το καλοκαίρι μάλιστα ,πραγματοποιείται στην παραλία της Νέας Χώρας η Γιορτή της Σαρδέλας, με χορούς και τραγούδια και άφθονο ψάρι που μπορουν να απολαύσουν δωρεάν όσοι παρευρίσκονται. .

Σαντριβάνι

Η πλατεία Συντριβανίου (Σαντριβανιού για τους Χανιώτες), δεν είναι άλλη απο την σημερινή πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου. Βρίσκεται δίπλα στην πολυσύχναστη προκυμαία του παλιού λιμανιού και εδώ καταλήγουν ή απο εδώ ξεκινούν όλοι οι πολυσύχναστοι δρόμοι της παλιάς πόλης.
Το Σαντριβάνι, ή Πλατεία Μαυροβουνίων, όπως λεγόταν επί Κρητικής Πολιτείας, αν και μικρή, ήταν η κοσμικότερη πλατεία, κέντρο συζητήσεων και συναντήσεως των Χανιωτών. ΄Ηταν πλακόστρωτη, με καφενεία, ξενοδοχεία, λέσχες και καταστήματα πολυτελείας νεωτερισμών. Είχε πάρει το όνομά της από μια ογκώδη κρήνη, διακοσμημένη με λεοντοκεφαλές και στην οποία προσκολλήθηκαν ως υδροδόχες μαρμάρινες λάρνακες. Τμήμα της κρήνης βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων. Στην έξοδο της σημερινής οδού Χάληδων προς το λιμάνι, υπάρχει ακόμη το κτήριο του Δημαρχείου, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί επί ενετοκρατίας ως ναυαρχείο και αργότερα ως πολιτικό νοσοκομείο.
Από τον εξώστη κτιρίου της πλατείας ο Βενιζέλος εκφωνούσε τους πολιτικούς λόγους του και εκεί αποβιβάσθηκε η σωρός του το 1936, κατά την ημέρα της κηδείας του. Εκεί επίσης έγινε η κύρια συγκέντρωση των πολιτών κατά την κήρυξη του αντιδικτατορικού Κινήματος του 1938 εναντίον του Μεταξά.
Κατά την περίοδο της ημιαυτόνομης "Κρητικής Πολιτείας", κάτω απο την "υψηλή προστασία" των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής και στα χρόνια που ακολούθησαν, η πλατεία Σαντριβανιού συνέχιζε να αποτελεί το κέντρο της ζωής των Χανίων.
Ήταν η κεντρική πλατεία της πόλης των Χανίων, που παρέμενε ακόμα η πρωτεύουσα της Κρήτης. Ήταν το κοσμικό στέκι των αριστοκρατών, των λόγιων, των καλλιτεχνών και των πολιτικών που συναντιώταν στα καφενεία και τις λέσχες της πλατείας για να συζητήσουν όλες τις τρέχοντες τοπικές, εθνικές και διεθνείς πολιτικές και άλλες εξελίξεις.
Σήμερα, σφύζει από ζωή και αποτελεί την κεντρικότερη πλατεία της παλιάς πόλης των Χανίων και είναι γεμάτη με καφέ, εστιατόρια και άλλα καταστήματα διαφόρων ειδών.

Σπλάντζια

Η συνοικία Σπλάντζια βρίσκεται νότια και ανατολικά απο τον λόφο του Καστελίου και αποτελεί στα χρόνια της τουρκοκρατίας τον τούρκικο μαχαλά της πόλης με κέντρική πλατεία της συνοικίας την ομώνυμη πλατεία, σημερινή πλατεια 1821, που ήταν για τους Τούρκους ό,τι το Σαντριβάνι για τους Χριστιανούς.
Ο βενετσιάνικος ναός του Αγίου Νικολάου, που αποτελούσε τμήμα της μονής των Δομινικανών μοναχών (μέρος της οποίας σώζεται μέχρι σήμερα στα βόρεια της εκκλησίας), μετατρέπεται σε κεντρικό τζαμί της πόλης προς τιμή του Σουλτάνου Ιμπραήμ, το "Χιουγκάρ Τζαμισί" που σημαίνει "Τζαμί του Ηγεμόνα". Αργότερα, το 1919, το Χιουγκάρ τζαμί μετατράπηκε σε ορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου. Διατηρεί όμως έντονα τα σημάδια της τούρκικης αρχιτεκτονικής αφού σώζεται ο μιναρές στη μια γωνιά της πρόσοψης της εκκλησίας.
Σε αντιθέση με τον ναό του Αγίου Νικολάου πάνω στον οποίο επέδρασε η τούρκικη αρχιτεκτονική, ο επίσης βενετσιάνικος ναός προς τιμήν του Αγίου Ρόκκου που βρίσκεται στη βορειοδυτική γωνιά της πλατείας της Σπλάντζιας, έχει μείνει ανεπηρέαστος απο την περίοδο της τουρκοκρατίας και των επόμενων φάσεων της ιστορίας.
Κάτω από τον πελώριο πλάτανο (τόπο εκτέλεσης Χριστιανών μαρτύρων επί τουρκοκρατίας) και το κομψό αραβικό περίπτερο, στο κέντρο της συνοικίας, είχε κατασκευασθεί παλαιότερα, μια υπόγεια υδαταποθήκη με κρουνούς.
Σήμερα, τα τραπέζια των καφέ κάτω απο τον σκιερό πλάτανο της πλατείας που προσφέρει τη δροσιά του κατά τις καυτές μέρες του καλοκαιριού, προσφέρονται για μια στάση απο τις μακριές βόλτες σας στην παλιά πόλη των Χανίων.