Με προορισμό τον Νομό Χανίων

Ο Νομός Χανίων καλύπτει το δυτικό άκρο της Κρήτης. Καταλαμβάνει μια έκταση 2.376 τετραγωνικών χιλιομέτρων, έχει ακτογραμμή πάνω από 250 χιλιόμετρα και πληθυσμό περίπου 150.000 μόνιμους κατοίκους. Ο Νομός Χανίων θεωρείται η πιο πράσινη περιοχή στην Κρήτη καθώς η οροσειρά Λευκά Ορη είναι υπεύθυνη για τις αυξημένες βροχοπτώσεις σε σχέση με την υπόλοιπη Κρήτη. Διαιρείται σε πέντε επαρχίες: Αποκορώνου, Κισσάμου, Κυδωνίας, Σελίνου και Σφακίων. Πρωτεύουσα του νομού είναι τα Χανιά.Τα Χανιά, η πρωτεύουσα του Νομού Χανίων , βρίσκεται στο βόρειο-ανατολικό τμήμα του νομού. Τα Χανιά είναι το διοικητικό, οικονομικό, εμπορικό και επικοινωνιακό κέντρο του νομού που φέρει το ίδιο όνομα.

Τα Χανιά αποτελούν ιδανικό προορισμό τουρισμού, που προβάλλει όχι τόσο το κλασικό δίπτυχο «ήλιος - θάλασσα», αλλά το φυσικό περιβάλλον, τον πολιτισμό, την ιστορία του τόπου, τα πλεονεκτήματα της διατροφής των κατοίκων του, τα αγροτικά προϊόντα, και την ποιότητα της ζωής. Τα Χανιά είναι πραγματικά προικισμένα από τη φύση, τον Θεό και τους προγόνους μας.
Ο Δήμος Χανίων έχει πραγματικό πληθυσμό 53.373 κάτοικους (απογραφή 2001) και έκταση 12.564 στρέμματα. Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της ακτής Χανιών, στον λαιμό του ακρωτηρίου.
Η πόλη των Χανίων είναι χτισμένη στα ερείπια της αρχαίας Κυδωνίας, είδε κι έζησε πολλούς επιδρομείς, και πολιτισμούς των οποίων τα αποτυπώματα φαίνονται σε προσόψεις των εκλεκτών μνημείων της.
Η πανέμορφη πόλη των Χανίων κατάφερε να κρατήσει τα τοπικά αυθεντικά χρώματά της, παρόλο τον αυξάνοντα τουρισμό της.
Θωρείται από τις πιο όμορφες πόλεις της Ελλάδος και η πιο γραφική της Κρήτης. Τα Χανιά χαρακτηρίζονται από έντονη πνευματική ζωή. Πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο (εκθέσεις, φεστιβάλ, θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, εικαστικά κ.α).
Η πόλη έχει δύο εισόδους: το αεροδρόμιο στο Ακρωτήρι, και το λιμάνι της Σούδας (το μεγαλύτερο της Μεσογείου).
Κυρίαρχη θέση στο κέντρο της πόλης κατέχει η Δημοτική αγορά, ένα περίλαμπρο οίκημα σε σταυρωτό σχήμα που ολοκληρώθηκε το 1913 με πρότυπο την ανάλογη της Μασσαλίας .
Σε απόσταση πολύ κοντινή από το κέντρο της πόλης σας περιμένει ο Δημοτικός κήπος και δίπλα του το πάρκο Ειρήνης και Φιλίας των λαών. Οι κήποι είναι οι ομορφότεροι της Κρήτης. Ο δημοτικός κήπος διαθέτει μικρό ζωολογικό κήπο με ζώα της κρητικής πανίδας. Η Παλιά Πόλη είναι ένα πραγματικό στολίδι και διαθέτει πολλά καταστήματα, καφετέριες και μεζεδοπωλεία, που συνδιάζονται άψογα με έναν ρομαντικό περίπατο τις απογευματινές ώρες του καλοκαιριού.
Το ενετικό λιμάνι, γραφικότατο, οποιαδήποτε ώρα και εποχή αποτελεί πόλο έλξης για επισκέπτες και ντόπιους, τόσο για την ομορφιά του όσο και για τις επιλογές διασκέδασης που παρέχει για όλα τα γούστα και τις απαιτήσεις του κόσμου. Οι συνοικίες της παλιάς πόλης "εντός των τειχών", διατηρούν τη βενετσιάνικη αρχοντιά τους. Στενά σοκάκια, πλακόστρωτα, περιβάλλονται από καλαίσθητα αναπαλαιωμένα σπίτια διαφόρων εποχών, προσφέρονται για ένα ευχάριστο περίπατο. Πολλά νεοκλασικά κτίσματα σώζονται εξάλλου και σε συνοικίες που "γειτνιάζουν" με την πόλη των Χανίων, όπως η Χαλέπα."

Το κλίμα

Το κλίμα γενικά είναι ήπιο, μεσογειακό. Το φθινόπωρο και το χειμώνα επικρατούν άνεμοι βόρειοι και βορειοδυτικοί, ενώ το καλοκαίρι οι ασθενείς άνεμοι το κάνουν απολαυστικό. Όμως το θείο δώρο της ατελείωτης ηλιοφάνειας επιτρέπει να αρχίζει κανείς τις διακοπές του από το μήνα Μάρτιο και να τις τελειώνει τέλη Οκτώβρη. Τα Χανιά έχουν τα περισσότερα νερά στην Κρήτη (65%), γι’ αυτό και υπάρχει πλούσια βλάστηση φυτών και καρποφόρων δέντρων (εσπεριδοειδή, ελιές, αμπέλια κ.α), καθώς και υποτροπικών. Οι πεντακάθαρες θάλασσες των Χανίων κερδίζουν πάντα τις "γαλάζιες σημαίες" της Ευρώπης και είναι προσιτές για όλες τις ηλικίες και για όλο τον χρόνο.

Ταξιδεύοντας για τα Χανιά

Ταξιδεύοντας για τα Χανιά με αεροπλάνο:
Στα Χανιά μπορείτε να ταξιδέψετε με αεροπλάνο με εσωτερικές πτήσεις από άλλα αεροδρόμια της Ελλάδας, αλλά και με διεθνείς τσάρτερ πτήσεις από πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Το αεροδρόμιο "Ιωάννης Δασκαλογιάννης" των Χανίων βρίσκεται στη χερσόνησο Ακρωτήρι, 14 χιλιόμετρα ανατολικά από την πόλη και συνδέεται με αυτήν με λεωφορείο και ταξί.

Ταξιδεύοντας για τα Χανιά με πλοίο:
Στα Χανιά από το λιμάνι του Πειραιά. Υπάρχουν καθημερινά δρομολόγια από Πειραιά (Πύλη Ε3) για το λιμάνι της Σούδας, που βρίσκεται 7 χιλιόμετρα ανατολικά από την πόλη. Η απόσταση των Χανίων από το λιμάνι του Πειραιά είναι 164 ν.μ. και το ταξίδι διαρκεί περίπου 10 ώρες. Τα πλοία αναχωρούν τις βραδινές ώρες (9 μμ) και φτάνουν νωρίς το πρωί (5:30 πμ). Οι επιβάτες μπορούν να κοιμηθούν σε καμπίνα ή σε πολυθρόνες αεροπορικού τύπου (πιο φτηνό εισιτήριο), ενώ στο πλοίο λειτουργούν εστιατόρια και καφετέριες. Τους καλοκαιρινούς μήνες πραγματοποιούνται και ημερήσια δρομολόγια.
Επίσης, όλο τον χρόνο πραγματοποιούνται δρομολόγια με γρήγορα πλοία (super fast ferries) που καλύπτουν την απόσταση από και προς τα Χανιά σε 4,5 ώρες περίπου με αναχώρηση στις 4:30 μμ και άφιξη στις 8:30 μμ.

"Πριν ταξιδέψετε με προορισμό τα Χανιά καλέστε το 118** για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τις ώρες των δρομολογίων καθώς και τις τιμές των εισιτηρίων.

Μετακινήσεις - Εστίαση - Διασκέδαση

Μετακίνηση στο νησί

ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ: Ο νομός Χανίων διαθέτει μια άρτια οργανωμένη υπηρεσία λεωφορείων ΚΤΕΛ, που ο κεντρικός σταθμός της βρίσκεται στα Χανιά. Τα δρομολόγια που συνδέουν τα Χανιά με άλλες πόλεις της Κρήτης, όπως το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, είναι πολύ συχνά. Υπάρχουν, επίσης, και διαδρομές για να περιηγηθείτε εντός του νομού Χανίων. Ενώ το αστικά λεοφωρεία συμβάλουν στην καλύτερη μετακίνηση στην πόλη και γύρω από αυτήν.

ΤΑΞΙ: Μπορείτε να βρείτε εύκολα ταξί στην πρωτεύουσα και στα πιο δημοφιλή τουριστικά θέρετρα του νομού Χανίων. Υπάρχουν πολλές πιάτσες ταξί, καθώς και υπηρεσίες ράδιο ταξί. Οι χρεώσεις είναι προκαθορισμένες για τις περισσότερο δημοφιλείς διαδρομές.

Γαστρονομία

Η κρητική διατροφή αποτελεί πλέον σήμερα ένα διατροφικό πρότυπο ευρέως γνωστό. Ήδη από τις πρώτες έρευνες που έγιναν, αμέσως μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, διαπιστώθηκε η μακροβιότητα των Κρητικών, καθώς και τα χαμηλά ποσοστά θνησιμότητας του πληθυσμού από καρδιαγγειακές παθήσεις. Μελέτες, οι οποίες διεξήχθησαν κατά τα τελευταία χρόνια, ήρθαν να επιβεβαιώσουν τα στοιχεία αυτά. Η σύγκριση της κρητικής διατροφής με τις διατροφικές συνήθειες πολλών λαών, τόσο της βόρειας Ευρώπης όσο και άλλων λαών της Μεσογείου, αλλά και χωρών της Άπω Ανατολής, όπως η Ιαπωνία, καταδεικνύουν ότι η Κρήτη πλεονεκτεί σημαντικά.

Από τα μινωικά χρόνια, υπάρχουν στοιχεία για τη διατροφή των κατοίκων του νησιού. Οι κλιματολογικές συνθήκες ευνοούσαν και ευνοούν την καλλιέργεια της ελιάς, του αμπελιού και των οπωροφόρων δένδρων. Τα άγρια και καλλιεργούμενα χόρτα είχαν κάθε εποχή τη θέση τους στο τραπέζι των Κρητών, όπως και ένα δυο ποτηράκια κρασί. Τα όσπρια και τα λαχανικά, τα δημητριακά, το ψάρι, το κρέας ελεύθερης βοσκής σε ημέρες εορταστικές, πολλά γαλακτοκομικά, μέλι και ροφήματα από τα πάμπολλα βότανα του ορεινού όγκου, αποτελούσαν τους θεμέλιους λίθους μιας μοναδικής διατροφής.

Ακόμα και σήμερα, ιδιαίτερα στα χωριά και ενίοτε στις πόλεις, οι Κρητικοί έχουν έναν μικρότερο ή μεγαλύτερο κήπο με λαχανικά για τις ανάγκες της οικογένειας και αρκετοί είναι αυτοί που εκτρέφουν κότες και κουνέλια. Σχεδόν κάθε οικογένεια έχει το δικό της ελαιώνα και σίγουρα μερικές πορτοκαλιές. Οφείλουμε, βέβαια, να εστιάσουμε την προσοχή μας και στο γεγονός ότι η γεωμορφολογία του νησιού και η καθαρά αγροτική σύνθεση του πληθυσμού του, μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες, ανάγκαζαν τους κατοίκους του να μοχθούν σκληρά για τον άρτο τον επιούσιο.

Σε αντίθεση με τις αστικές κοινωνίες, όπου η καθιστική ζωή είναι ο κανόνας, η καθημερινότητα του Κρητικού ήταν συνυφασμένη με την κίνηση.
Οι πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και σήμερα οι Κρητικοί καταναλώνουν κατά μέσο όρο πάνω από 25 λίτρα ελαιόλαδο κατά κεφαλή ανά έτος, ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ την κατανάλωση ελαιολάδου σε οποιαδήποτε άλλη γωνιά της γης.

Η κρητική κουζίνα χρησιμοποιεί ως κύρια πηγή λίπους, εάν όχι ως τη μοναδική, το ελαιόλαδο. Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα που είναι ανθεκτικά στην οξείδωση και ελαττώνουν την LDL χοληστερόλη χωρίς να επηρεάζουν την HDL χοληστερόλη, η οποία προστατεύει από την αθηροσκλήρωση.

Το ελαιόλαδο περιέχει επιπλέον μεγάλη ποσότητα αντιοξειδωτικών ουσιών που επίσης προφυλάσσουν από την αθηροσκλήρωση. Σήμερα στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Κρήτης γίνεται προσπάθεια προβολής του κρητικού ελαιολάδου και της μοναδικότητας της κρητικής διατροφής από τον ΣΕΔΗΚ (Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης). Το δίκτυο «ΕΛΑΙΟΓΕΥΣΙΕΣ» αποτελείται από καταστήματα -ταβέρνες, εστιατόρια εργαστήρια κλπ- τα οποία είναι πιστοποιημένα για την αποκλειστική χρήση Παρθένου Κρητικού Ελαιολάδου. Σκοπός του δικτύου είναι η ανάδειξη και προβολή της γευστικής, υγιεινής και πολιτιστικής αξίας του κρητικού ελαιολάδου και της βρώσιμης ελιάς. Σημαντικές δράσεις πραγματοποιούνται και στον τομέα της βιολογικής γεωργίας. Έτσι, αρκετοί μεγάλοι αλλά και μικρότεροι παραγωγοί, αντιλαμβανόμενοι τη σημασία της ποιοτικής αναβάθμισης, παράγουν κυρίως πιστοποιημένο βιολογικό ελαιόλαδο. Όμως και εσπεριδοειδή, αμπέλια και κηπευτικά καλλιεργούνται συστηματικά στο πλαίσιο της βιολογικής γεωργίας.

Η αυξανόμενη ζήτηση στη εγχώρια αγορά και τα πολλά καταστήματα βιολογικών προϊόντων καταδεικνύουν ότι οι Κρητικοί εκτιμούν τα βιολογικά προϊόντα και κατανοούν την αναγκαιότητα και τη σημασία της κρητικής φυσικής διατροφής. Όμως και η διαδικασία του μαγειρέματος αποτελούσε σημαντικό χαρακτηριστικό της κρητικής διατροφής. Οι νοικοκυρές μαγείρευαν με περίσσια αγάπη και μεράκι το φαγητό για τους δικούς τους και τους ξένους. Η ιεροτελεστία άρχιζε τις περισσότερες φορές νωρίς το πρωί για να είναι το μεσημεριανό έτοιμο στην ώρα του, γιατί το φαγητό, σε πείσμα των καιρών, δεν σηκώνει βιάση. Ας μην μιλήσουμε δε για τα εορταστικά τραπέζια˙ εδώ οι προετοιμασίες άρχιζαν μέρες πριν και απαιτούσαν φυσικά τη συνδρομή συγγενών και φιλενάδων. Κατά τη διάρκεια του γεύματος ο χρόνος τις περισσότερες φορές ήταν ένα σχετικό μέγεθος, καθώς η κοινωνική διάσταση της συνεύρεσης για φαγητό ήταν πάντοτε ιδιαίτερα σημαντική για τους Κρητικούς.

Αναρίθμητα είναι τα φαγητά που εμπλουτίζουν το Κρητικό τραπέζι: χοχλιοί (σαλιγκάρια), σημαντική πηγή πρωτεΐνης, με χόντρο - βραστοί ή μπουμπουριστοί (τηγανητοί) με ξύδι και αρίσμαρί (δεντρολίβανο). Σουπιές με μάραθα και ελιές τσακιστές, σταμναγκάθι με αρνί, αβρονιές με αυγά, κάστανα στιφάδο, ισάξια του λαγού στιφάδο, πιλάφι και παραδοσιακή κρεατότουρτα για το Πάσχα, όπως και τα καλιτσούνια με χόρτα, μυζήθρα, μαλάκα (τύπος τυριού από αιγοπρόβειο γάλα), στο φούρνο ή στο τηγάνι. Μανιτάρια ψητά και τηγανητά, λουκάνικα και απάκι καπνισμένα με φασκόμηλο, βροβιοί και αχινοί, σαλάτα της θάλασσας και ψάρια.

Ξεχωριστή θέση στο τραπέζι είχαν και έχουν τα τυροκομικά προϊόντα. Χιλιάδες αιγοπρόβατα ελεύθερης βοσκής προσφέρουν ένα εξαιρετικό γάλα, με το οποίο οι τυροκόμοι και οι βοσκοί παράγουν μοναδικά τυριά, συνδυάζοντας τις σύγχρονες μεθόδους με τις παραδοσιακές. Τα γνωστότερα τυροκομικά προϊόντα είναι η γραβιέρα, ο αθότυρος, η μυζήθρα, η στάκα, το τυρομάλαμα και το γιαούρτι, που εδώ έχει την τιμητική του και σερβίρεται συχνά με θυμαρίσιο μέλι. Φυσικά και το ψωμί αποτελεί σημαντικό στοιχείο του καθημερινού τραπεζιού των Κρητικών. Παλαιότερα, κάθε γωνιά, κάθε πλαγιά, σπερνόταν με σιτηρά και σε κάθε σπίτι ζύμωναν με προζύμι. Ιδιαίτερα σημαντικά είναι ακόμη τα παξιμάδια, είτε από σιτάρι είτε από κριθάρι, ανάμεικτα ή επτάζυμα.

Όπως προαναφέρθηκε, το κρασί δεν λείπει ποτέ από το τραπέζι. Η βασική παραδοσιακή ποικιλία, το ρωμέικο, δίνει ένα υψηλόβαθμο κόκκινο κρασί με χαρακτηριστική γεύση. Εμπλουτίζεται συχνά με άλλες ποικιλίες, όπως κοτσιφάλι, μοσχάτο, λιάτικο κ.α. Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του κρασιού είναι άλλος ένας ισχυρός παράγοντας της μακροβιότητας των Κρητικών. Και ασφαλώς το επιδόρπιο, όπως και το καλωσόρισμα στην Κρήτη δεν νοείται χωρίς το παραδοσιακό μας απόσταγμα, την τσικουδιά.

Διασκέδαση

Ο επισκέπτης των Χανίων δεν θα αφεθεί στην τύχη του. Έχει την ευκαιρία να διασκεδάσει και να µοιραστεί µε τους ντόπιους κάθε είδους εκδήλωση, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου: από τις σεµνές θρησκευτικές γιορτές και τα παραδοσιακά πανηγύρια προς τιµή πολιούχων και προστατών αγίων, µέχρι τους µεγαλοπρεπείς εορτασµούς των εθνικών επετείων, της 28ης Οκτώβρη και της 25η Μάρτη, ενώ ιδιαίτερα εορτάζεται η επέτειος της Μάχης της Κρήτης τον Μάιο, µε τη συµµετοχή βετεράνων πολεµιστών από την Μ. Βρετανία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.
Δεν είναι όµως µόνο αυτές οι περιπτώσεις που ο κρητικός τιµά και κατά τις οποίες διασκεδάζει. Η παραγωγή της τσικουδιάς –το ρακοκάζανο– ο τρύγος και το πατητήρι, το λιοµάζωµα, η συγκοµιδή του πορτοκαλιού, αποτελούν όλα ευκαιρία για γιορτή σε πολλά χωριά. Ιδιαίτερα µάλιστα γιορτάζεται η συγκοµιδή του καστάνου στο Έλος Κισάµου και στον Πρασέ Κυδωνίας τον Οκτώβριο και η συγκοµιδή του κερασιού στα Καράνου Κυδωνίας τον Ιούνιο.
Εντυπωσιακοί είναι οι αρραβώνες, οι γάµοι και οι βαφτίσεις που συχνά γίνονται µε ανοικτό κάλεσµα και απεριόριστες ποσότητες φαγητού και ποτού, συνοδεία πάντα ζωντανής παραδοσιακής µουσικής, χορού και φιλόξενης διάθεσης.
Εξαιρετικού επιπέδου είναι οι επίσηµες πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως το Πολιτιστικό Καλοκαίρι του Δήµου Χανίων που περιλαµβάνει θεατρικές παραστάσεις, µουσικά δρώµενα, εικαστικές εκθέσεις και συναυλίες, µε ανάλογες δραστηριότητες να διοργανώνονται σε κάθε δήµο του νοµού. Ξεχωριστό ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι εκδηλώσεις για την Μάχη της Κρήτης τον Μάιο, της Ναυτικής Εβδοµάδας µε επίκεντρο την Σούδα τον Ιούλιο, ο Αγροτικός Αύγουστος στα Νεώρια των Χανίων και οι εκδηλώσεις στο Ιτζεντίν για την πανσέληνο του Αυγούστου.

Κατά τη διάρκεια της ηµέρας ατελείωτη διασκέδαση προσφέρεται στις ακρογιαλιές του νοµού κυρίως στην παραλία του κόλπου των Χανίων, από τα Χανιά, την Αγ. Μαρίνα, τον Πλατανιά, το Γεράνι, το Μάλεµε, τον Ταυρωνίτη, την Κίσαµο και την Παλαιόχωρα, όπως και στην παραλία της Γεωργιούπολης και του Καβρού µε τις εκατοντάδες καντίνες, τα παραθαλάσσια µπαράκια, τις θαλασσινές δραστηριότητες και αθλήµατα. Κέντρα ιππασίας λειτουργούν στο Ντερέ, το Ακρωτήρι και την Γεωργιούπολη.
Η βραδινή διασκέδαση βρίσκεται το απόγειό της στο γραφικό βενετσιάνικο λιµάνι των Χανίων, το οποίο φιλοξενεί µεγάλο αριθµό εστιατορίων, καφενείων και µπαρς, ενώ πραγµατικός πανζουρλισµός γίνεται τις απογευµατινές και βραδινές ώρες στον κοσµοπολίτικο Πλατανιά, που συγκεντρώνει µεγάλο αριθµό από µπαράκια και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης. Αναζητείστε επίσης τις διοργανώσεις των υπέροχων beach parties που πολλά νυχτερινά κέντρα και µπαράκια προσφέρουν τις ζεστές βραδιές του καλοκαιριού σε κάποια αµµουδερή παραλία.
Βρίσκεστε σε έναν τόπο που είναι αδύνατον να βαρεθείτε, αδύνατο να µείνετε εκτός διασκέδασης. Εδώ, η γιορτή δεν τελειώνει ποτέ, αρκεί µόνο να το θελήσετε…
Καλώς ορίσατε λοιπόν στα όµορφα Χανιά. Ελπίζουµε να φύγετε ξεκούραστοι και ανανεωµένοι από την ζωοδότρα ενέργειά τους, έχοντας ικανοποιήσει όλες τις επιθυµίες της ψυχής σας, εκτός από µια… Να επιστρέψετε σύντοµα…

Αξιοθέατα

Φυσικό Τοπίο

Στα Χανιά οι αυστηροί ορεινοί όγκοι συναντούν το βαθύ γαλάζιο της θάλασσας δημιουργώντας ένα τοπίο σπάνιας και μοναδικής ομορφιάς. Οι παραλίες τα κρυστάλλινα νερά, η πλούσια χλωρίδα και πανίδα, το ήπιο κλίμα διαμορφώνουν ιδανικές συνθήκες διαβίωσης και ένα μαγευτικό περιβάλλον που σας προκαλεί να το εξερευνήσετε.
Ο κρητικός πολιτισµός ήταν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένος µε τη φύση και ο σεβασµός των Κρητών προς τον κόσµο που τους περιέβαλε αντικατοπτριζόταν όχι µόνο στον τρόπο ζωής τους αλλά και στην τέχνη και την θρησκεία τους. Ο σηµερινός κρητικός νιώθει ακόµη εκείνο το αρχέγονο δέσιµο µε την φύση και την φυσική ζωή και χωρίς ιδιαίτερες προσπάθειες πετυχαίνει την αρµονική συνύπαρξή του µε το περιβάλλον.

Το φυσικό περιβάλλον του Νοµού Χανίων, όπως και ολόκληρης της Κρήτης, διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση. Η θάλασσες είναι καθαρές, ενώ στην ενδοχώρα µεγάλες εκτάσεις άγριας φύσης διασώζουν την παρθενική οµορφιά τους. Η πλούσια γεωµορφολογία και το εύκρατο κλίµα ευνοούν την ανάπτυξη περισσοτέρων από 2100 αυτοφυών φυτών, 300 από τα οποία είναι ενδηµικά, ενώ ενδηµικά ζώα συµπληρώνουν το µωσαϊκό της κρητικής φύσης. Στον Νοµό Χανίων θα συναντήσει κανείς και τις οκτώ βλαστικές ζώνες: παράκτια, χαµηλή, υπο-ορεινή, ορεινή, υπο-αλπική, αλπική, υγροβιότοποι και φαράγγια-χαράδρες, η καθεµία µε το δικό της ιδιαίτερο φυτικό και ζωικό βασίλειο. Ένα µεγάλο µέρος από αυτούς τους βιότοπους είναι σήµερα προστατευόµενοι (ακτές Πλατανιά - Γερανίου -Πύργου Ψηλονέρου - Μάλεµε, λίµνη Αγιάς, λίµνη Κουρνά, νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα, Ελαφονήσι, ακρωτήρια Γραµβούσας και Ειρήνης κ.α. –Natura 2000) ή έχουν χαρακτηριστεί εθνικοί δρυµοί (φαράγγι Σαµαριάς). Αγαπητό διακοσµητικό µοτίβο της Μινωικής τέχνης, ο θαλασσόκρινος (Pancratium maritimum) και η βιολέτα της θάλασσας (Matthiola tricuspidata) φύονται στα παράλια κοντά στους χώρους που οι θαλάσσιες χελώνες (Caretta-caretta) αφήνουν τα αυγά τους. Η αλαδανιά (Cistus sp.), ο κρητικός έβενος ή πλουµί (Ebenus cretica), η ελιά (Olea europea), τα εσπεριδοειδή και δεκάδες αγριολούλουδα αποτελούν το περιβάλλον στο οποίο ζει ο κρητικός αγριοπόντικας (Apodemus sylvaticus creticus), µαζί µε τον ασβό ή άρκαλο (Meles meles-arcalus), το κουνάβι (Martes foina-bunites), την νυφίτσα (Mustela nivalis-galinthias), το λαγό και τον σκαντζόχοιρο. Στην ηµιορεινή ζώνη ευδοκιµούν τα κυκλάµινα (Cyclamen creticum), ο πρίνος (Quercus coccifera) και ο ασπάλαθος (Calicotome villosa), ενώ λίγο ψηλότερα, στα ορεινά, το σφενδάµι (Acer sempervirens) και η κρητική τουλίπα (Tulipa cretica) φυτρώνουν ανάµεσα στα δάση της καστανιάς (Castanea sativa) στην Κίσαµο και του κυπαρισσιού (Cupressus sempervirens) των Λευκών Ορέων. Εδώ ψηλά ζει το κρητικό αγριοκάτσικο ή αγρίµι (Capra aegagrus-cretica), ο αγκαθοπόντικας (Acomys minus), µοναδικός στον κόσµο, και ο αγριόγατος ή φουρόκατος (Felix silvestris-agrius), καθώς και αρπακτικά πουλιά όπως ο χρυσαετός (Aquila crhysaetus), o σπάνιος γυπαετός (Gypaetus barbatus) και o γύπας (Gyps fulvus). Στα πολλά φαράγγια του νοµού ο επισκέπτης θα βρει εκτός από όλα τα παραπάνω και ολόκληρη σχεδόν την οικογένεια των αρωµατικών φυτών και βοτάνων της Κρήτης, µε γνωστότερο τον έρωντα ή δίκταµο (Origanum dictamnus). Κάθε άνοιξη ο Νοµός Χανίων στολίζεται µε µια πανδαισία χρωµάτων από τα αµέτρητα ανθισµένα δέντρα, τους θάµνους και τα λουλούδια, ενώ τα µεθυστικά αρώµατα των βοτάνων γεµίζουν τον αέρα.
Ο ζωικός κόσµος, ανανεωµένος από την ανάπαυλα του χειµώνα ξεχύνεται στην ύπαιθρο, χωρίς την παραµικρή ενόχληση από την ανθρώπινη παρουσία."

Πάρκο Διάσωσης Χλωρίδας και Πανίδας Πολυτεχνείου Κρήτης

Σε μια εποχή, όπου τα έμβια είδη εξαφανίζονται με ανησυχητικό ρυθμό, κυρίως λόγω καταστροφής των βιοτόπων, το Πάρκο Διάσωσης Χλωρίδας και Πανίδας του Πολυτεχνείου Κρήτης, το οποίο εκτείνεται σε 300 στρέμματα, αποτελεί έναν, μικρό μεν, αλλά σημαντικό χώρο όπου η χλωρίδα και η συνυπάρχουσα πανίδα προστατεύονται και μπορούν να αναπτύσσονται χωρίς ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Την ιδέα της δημιουργίας του Πάρκου στο Ακρωτήρι, στην ιδιοκτησία του Πολυτεχνείου Κρήτης, είχε το 1994 ο τότε Πρύτανης του Πολυτεχνείου, Καθηγητής Γιάννης Φίλης. Ο ίδιος σχεδίασε και ανέπτυξε τo Πάρκο στα επόμενα 10 χρόνια με την μερική στήριξη της Παγκρήτιας Ένωσης της Αμερικής και το 2004 το εγκαινίασε. Από το 1994 έως σήμερα ο Γιάννης Φίλης είναι διευθυντής του Πάρκου.

Το 2007, η Ακαδημία Αθηνών αναγνώρισε την περιβαλλοντική σημασία της δημιουργίας του Πάρκου, και απένειμε έπαινο στον Γιάννη Φίλη.
Πιστεύεται ότι το Πάρκο Διάσωσης Χλωρίδας και Πανίδας του Πολυτεχνείου Κρήτης, πέραν από τους άμεσους σκοπούς του, θα αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για τους δημόσιους φορείς και τους ιδιώτες, τονίζοντας τη σημασία που έχουν τέτοιες πρωτοβουλίες στην προστασία του περιβάλλοντος.
Στο παρελθόν ολόκληρη η περιοχή, προσφερόταν τόσο για βόσκηση όσο και για καλλιέργεια, δραστηριότητες που συνεχίστηκαν ακόμα και μετά την αγορά της έκτασης από το Πολυτεχνείο Κρήτης. Το 1994 η έκταση περιφράχτηκε και απομακρύνθηκαν οι κυνηγοί, οι βοσκοί και οι καλλιεργητές και ο χώρος έκτοτε προστατεύεται.
Σήμερα πραγματοποιείται μονάχα η καλλιέργεια και η συγκομιδή του ελαιώνα με βιολογικές μεθόδους από το προσωπικό του Πάρκου."

Λίμνες:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Η λίμνη της Αγιάς βρίσκεται αρκετά κοντά στην πόλη των Χανίων και αποτελείται από 450 στρέμματα προστατευόμενης έκτασης.Η περιοχή είναι επίσης ένας υδροβιότοπος όπου ζει ένα σπάνιο είδος βατράχου που βρίσκεται υπό εξαφάνιση. Τα τελευταία χρόνια πολλά αρδευτικά έργα για την ύδρευση της πόλης έχουν μειώσει δραματικά το μέγεθος της λίμνης και έχει βαλτοποιηθεί σε πολλά σημεία.
    Read More
  • Η λίμνη Κουρνά είναι μια μοναδική φυσική λίμνη που δημιουργείται από τα νερά που κατεβαίνουν από τα Λευκά Όρη και τα οποία παρεμποδίζονται από τα αδιαπέραστα πετρώματα και την κατάκλιση του φυσικού κοιλώματος. Η λίμνη τροφοδοτείται από την πηγή Αμάτι και αποστραγγίζεται προς τον ποταμό Δέλφινα. Η απόστασή της από τη θάλασσα είναι 2.5 km.Το μέγιστο μήκος της είναι 1080 μέτρα και το μέγιστο πλάτος της είναι 880 μέτρα. Καταλαμβάνει έκταση 579 στρεμμάτων με μέγιστο βάθος τα 22,5 μέτρα (3,5 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας). Η περιοχή της λίμνης χαρακτηρίζεται ως τεκτονικό ρήγμα που κατακλύζεται με νερό από
    Read More

Βουνά:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Το οροπέδιο του Ομαλού έχει υψόμετρο 1.080μ. και συνορεύει με τις επαρχίες Κυδωνίας, Σελίνου και Σφακίων. Από την πεδιάδα της Κυδωνίας, η είσοδος για το οροπέδιο βρίσκεται στη θέση Νεραντζόπορτα σε υψόμετρο 1.087μ. και αποτελεί μία από τις τρεις εισόδους του. Η δεύτερη είναι το φαράγγι της Σαμαριάς και η τρίτη βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του οροπεδίου, από όπου ξεκινά ένας δρόμος για τη Σούγια. Το οροπέδιο περιβάλλεται από τις εξής κορυφές των Λευκών Ορέων: Βολακιάς (2.216μ.), Γκίγκιλιος μπροστά από το Ξυλόσκαλο (2.081μ.), Σάμπερος στη δυτική πλευρά του φαραγγιού της Σαμαριάς (2.005μ.) και Ψιλάφι (1.984μ.). Πολλές φορές, κατά τη διάρκεια
    Read More
  • Το οροπέδιο των Ασκύφου απέχει από τα Χανιά 50 χλ, βρίσκεται σε υψόμετρο 730 μέτρα και είναι τμήμα της επαρχίας Σφακίων. Το οροπέδιο περιβάλλεται από τα Λευκά Ορη και μοιάζει σαν ένα γιγάντιο κύπελλο εξ ου και το όνομά του αφού στα αρχαία Ελληνικά το κύπελλο ονομάζεται σκύφος (σκύφος --> Ασκύφου). Είναι πιθανό πολλές χιλιάδες χρόνια πριν, το οροπέδιο Ασκύφου να ήταν μια μεγάλη λίμνη.Το οροπέδιο αυτό είναι ιστορικό αφού το 1821 εκτυλίχθηκε μεγάλη μάχη ανάμεσα στους Τούρκους και τους Σφακιανούς, που κατέληξε σε νίκη των ντόπιων. Δυστυχώς όμως, το 1823, το Ασκύφου κάηκε από τον Χουσεΐν Μπέη.
    Read More
  • Τα Λευκά Ορη, ή όπως τα αποκαλούν οι Κρητικοί «Μαδάρες», εκτείνονται στο νότιο τμήμα του Νομού Χανίων και φτάνουν μέχρι το Λιβυκό Πέλαγος στα Σφακιά, όπου βρίσκονται και οι ψηλότερες κορυφές τους: οι Πάχνες (2.450μ.), το Κάστρο (2.218μ.) και ο Τροχάρις (2.409μ.). H λέξη "Μαδάρες" προέρχεται από το ρήμα "μαδώ" και οι ντόπιοι κρίνουν ότι το όνομα αυτό περιγράφει καλύτερα την οροσειρά αφού στη μεγαλύτερη έκτασή της είναι απογυμνωμένη από δέντρα.Ύστερα από επιστημονικές μετρήσεις με τελευταίου τύπου μηχανήματα ακριβείας από τη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού, ανακηρύχθηκε το ψηλότερο βουνό της Κρήτης και επισήμως (2.453,65 m). Ο Ψηλορείτης, που βρίσκεται στην άλλη
    Read More

Φαράγγια:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Το φαράγγι της Ίμπρου είναι ένα μικρό αλλά πολύ όμορφο φαράγγι στην περιοχή των Σφακίων. Είναι προσβάσιμο όλες τις εποχές και κάθε χρόνο το επισκέπτονται περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι. Η πεζοπορία για τη διάβασή του ξεκινάει από το ορεινό χωριό Ίμβρος το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 780 μέτρων, 55 χλμ από την πόλη των Χανίων. Το φαράγγι έχει μήκος οκτώ χιλιομέτρων και η διάβασή του γίνεται - αναλόγως του ρυθμού πεζοπορίας - σε περίπου δύο ώρες. Έχει επιβλητικές «πόρτες», δηλαδή στενώματα κατακόρυφων βράχων που, στη μέση περίπου της διαδρομής, σχεδόν κλείνουν τη θέα προς τον ουρανό σαν τούνελ και το πιο στενό
    Read More
  • Το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης βρίσκεται στη δυτική πλευρά των Λευκών Ορέων, στην επαρχία Σελίνου, με πολλά κατακόρυφα περάσματα. Έχει πάρει το όνομά του από το χωριουδάκι που βρίσκεται κοντά στην είσοδό του, 46 χλμ. από τα Χανιά, πολύ κοντά στο παραθαλάσσιο χωριό της Σούγιας. Το φαράγγι έχει µήκος 7,5 χιλιόµετρα και αποτελεί τμήμα του Ευρωπαϊκού µονοπατιού Ε4. Η διάβασή του διαρκεί περίπου τρεις ώρες. Αποτελεί τµήµα της περιοχής NATURA 2000 και έχει επίσης χαρακτηριστεί ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής από το Υπουργείο Γεωργίας γιατί αποτελεί καταφύγιο για πολλά είδη πανίδας. Διαθέτει επίσης και μία πλούσια χλωρίδα με πολλά είδη δένδρων,
    Read More
  • Το φαράγγι του Θερίσσου βρίσκεται κοντά στην πόλη των Χανίων και μπορείτε να το διασχίσετε με αυτοκίνητο. Το κυρίως φαράγγι έχει μήκος έξι χιλιόμετρα. Οι κατακόρυφες επιβλητικές βραχοπλαγιές του και η πραγματικά οργιώδης βλάστησή του δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα μεγάλα χανιώτικα φαράγγια. Μια επίσκεψη έστω και με όχημα στο φαράγγι ή στο όμορφο χωριό Θέρισσο, κτισμένο στους πρόποδες των Λευκών Ορέων  σε υψόμετρο 580 μ.  και μόλις 15 χιλιόμετρα από την πόλη των Χανίων, είναι κάτι που θα μείνει αξέχαστο στον κάθε επισκέπτη.
    Read More
  • Το φαράγγι της Αράδαινας βρίσκεται στην περιοχή των Σφακίων. Για να φθάσετε ως αυτό από τη Χώρα Σφακίων, ανεβαίνετε τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο για το ορεινό χωριό Ανώπολη που είναι κτισμένο στις νότιες ρίζες των Λευκών Ορέων (σε υψομ. 600 μ.). Μετά από 3,5 χλμ. φθάνετε στο ερειπωμένο χωριό Αράδαινα (υψομ. 520 μ.) χτισμένο στο χείλος του φαραγγιού. Εδώ υπήρχε η αρχαία πόλη Αραδήν. Μια μεταλλική γέφυρα πάνω από ένα πολύ ψηλό γκρεμό ενώνει τις δυο πλευρές του φαραγγιού. Πριν από αυτήν, στα δεξιά σας, θα βρείτε το παλαιό πετρόκτιστο δρομάκι που οδηγούσε στην Αράδαινα και από αυτό θα κατεβείτε στον
    Read More
  • Το φαράγγι της Σαμαριάς είναι το μεγαλύτερο φαράγγι σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το διασχίζουν πάνω από τριακόσιες χιλιάδες κόσμος κάθε χρόνο. Είναι ένα θαυμαστό τοπίο, με σπάνιους γεωμορφικούς σχηματισμούς και ένας μοναδικός βιότοπος με ξεχωριστή σε πλούτο χλωρίδα και πανίδα. Έχει επίσης μια πλούσια μυθολογία που φθάνει ως τα προϊστορικά χρόνια αλλά και ιστορία πολυτάραχη στα δύσκολα για την Κρήτη χρόνια.Ανακηρύχθηκε ως Εθνικός Δρυμός Λευκών Ορέων Κρήτης το έτος 1962 και μέχρι τότε στο χωριό της Σαμαριάς, στο κέντρο του φαραγγιού, κατοικούσαν ακόμη δύο-τρεις οικογένειες Σφακιανών, που είχαν ως κύρια ασχολία τη κτηνοτροφία και την υλοτομία. Καλύφθηκε τότε έκταση 48.500
    Read More
load more hold SHIFT key to load all load all

Σπήλαια:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Το σπήλαιο βρίσκεται, στην περιοχή «Δρέπανο» του Ακρωτηρίου Χανίων και ανακαλύφθηκε τυχαία από ψαροντουφεκά. Η είσοδος της σπηλιάς βρίσκεται σε βάθος δέκα μέτρων στο βυθό της θάλασσας. Στο τέλος του τούνελ οι δύτες αντίκρυζουν ένα θέαμα μοναδικό, η σπηλιά είναι πραγματικά τεράστια, έχει περίπου πενήντα μέτρα μήκος και πενήντα πλάτος και ύψος γύρω στα έξι μέτρα. Είναι γεμάτη σταλαγμίτες και σταλακτίτες και το σημαντικό είναι ότι αερίζεται και μπορείς να αναπνεύσεις εύκολα. Οστά από ελέφαντα και αλλά σπανία ευρήματα, που ρίχνουν φως στο προϊστορικό παρελθόν της Κρήτης, ανακάλυψαν αρχαιολόγοι με τη βοήθεια του συλλόγου «Φίλοι του βυθού» κατά την εξερεύνησή
    Read More
  • Το σπηλαιοβάραθρο «Γουργούθακας», το μεγαλύτερο της Ελλάδας, βρίσκεται στην τοποθεσία «Ατζίνες» των Λευκών Ορέων, στην περιοχή Μελιδονίου Αποκορώνου. Είχε ανακαλυφθεί το 1990 από τη Σπηλαιολογική Αποστολή της ομάδας Catamaran πού εδρεύει στο Μontbeliard της Γαλλίας. Η Ομάδα αυτή, το 1996, προσέγγισε το βάθος των -452m και το 1997 των 985m. Τον Αύγουστο του 1998, τελικά, κατάφεραν να φθάσουν στον πυθμένα του σε βάθος 1208m, όπου βρίσκεται ένα όμορφο "σιφώνι" (μικρή λίμνη με νερό). Ανταμοιβή των κοπιαστικών και επίπονων προσπαθειών τόσο έξω, όσο και μέσα στο βάραθρο, ήταν η ασύγκριτη ομορφιά των χαοτικών καταβάσεων, των καταρρακτών, των φαραγγιών και των λιμνών
    Read More
  • Η Σπηλιά της Αρκούδας ή της Παναγίας Αρκουδιώτισσας βρίσκεται στο μονοπάτι από το Γουβερνέτο για το Καθολικό. Ένα παρεκκλήσι που είναι μέσα στη σπηλιά είναι αφιερωμένο στην Παναγία. Κοντά στην είσοδο της σπηλιάς βρίσκονται ένας γκρίζος σταλαγμίτης με μορφή αρκούδας και μια μικρή λιμνούλα μπροστά του. Σύμφωνα με τον τοπικό μύθο, η Παναγία έκανε την αρκούδα πέτρινη όταν αυτή πήγε να πιεί το νερό του μοναχού. Ο θρύλος λέει ότι στην αρχαιότητα η σπηλιά ήταν ιερό αφιερωμένο στην θεά Άρτεμη, η οποία είχε μεταμορφωθεί σε αρκούδα. Το βέβαιο είναι ότι το σπήλαιο ήταν τόπος λατρείας από την αρχαιότητα. Στο εσωτερικό
    Read More
  • Το σπήλαιο του λιονταριού (Leon) ανακαλύφθηκε την Κυριακή 11 Αυγούστου 2008 από μια Γάλλο-Ελληνική σπηλαιολογική αποστολή στα Λευκά Όρη που είχε σαν αποκλειστικό σκοπό τη συνέχεια των εξερευνήσεων στο σπηλαιοβαράθρο «Tρύπα του Λιονταριού» (ή «Λιοντάρι» το οποίο είχε ανακαλυφθεί πριν από 15 χρόνια. Η 23μελής ομάδα κατάφερε να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες και να φτάσει σε βάθος -1110μ (και μήκος 2.850μ) διπλασιάζοντας το μήκος και το βάθος του σπηλαίου.Το γεγονός αυτό κατατάσσει το σπήλαιο, 2ο βαθύτερο στη χώρα και 60ο σε παγκόσμια κατάταξη. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν και υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες σπήλαια παγκοσμίως, μόλις 84 από αυτά (συμπεριλαμβανομένου και
    Read More
  • Το σπήλαιο του Τζανή βρίσκεται στο οροπέδιο του ομαλού Χανίων. Έχει αρκετά μεγάλο μήκος ( 2.500 µ ) και 280μ βάθος και αποτελεί μία πολύ ενδιαφέρουσα περιήγηση.
    Read More
load more hold SHIFT key to load all load all

Πλατείες και Πάρκα:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Η πλατεία Καγιαλέ βρίσκεται στη συνοικία της Χαλέπας στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και ονομάστηκε προς τιμήν του αγωνιστή του 1897.
    Read More
  • Η πλατεία Γεωργίου Κατεχάκη βρίσκεται στην Παλιά Πόλη των Χανίων  δίπλα στο παλιό  τελωνείο και ονομάστηκε έτσι προς τιμήν ενος  Βενιζελικού στρατηγού και πολιτικού του 20ου αιώνα.
    Read More
  • Η πλατεία Κολοκοτρώνη βρίσκεται στην οδό Αποκορώνου & Γρηγορίου Ε’ και ονομάστηκε προς τιμήν του αγωνιστή του 1821.
    Read More
  • Η πλατεία του Εμμανουήλ Κούνδουρου βρίσκεται στη συνοικία Λενταριανά κοντά στην εκκλησία του Αγίου Χαράλαμπου .
    Read More
  • Το πάρκο Λουκάρεος βρίσκεται στην συνοικία της Νέας Χώρας και ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του ομώνυμου πατριάρχη.
    Read More
load more hold SHIFT key to load all load all

Ιστορικές Θέσεις και Συνοικίες:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Μετά την κατάληψη της πόλης των Χανίων από τους Τούρκους (1645) διαμορφώνεται μια νέα κατάσταση. Οι Τούρκοι ζουν κυρίως στις ανατολικές συνοικίες Καστέλι και Σπλάντζια ενώ οι Χριστιανοί έχουν τις κατοικίες τους κυρίως στα βορειοδυτικά της πόλης. Οι Τούρκοι αποκαλούν την δυτική χριστιανική συνοικία "Tophane" που στα τούρκικα σημαίνει "οπλοστάσιο", εξαιτίας της ύπαρξης της βενετσιάνικης αποθήκης πυρομαχικών που σώζεται μέχρι σήμερα στο τέλος της οδού Θεοτοκοπούλου, και απο τότε έχει παραμείνει για την συνοικία η ονομασία Τοπανάς.Στην περίοδο της τουρκοκρατίας αρκετά κτήρια διαμορφώνονται σύμφωνα με τις θρησκευτικές συνήθειες και ανάγκες του νέου κατακτητή ακολουθώντας έτσι τα πρότυπα της τούρκικης αρχιτεκτονικής.
    Read More
  • Η «Οβριακή», η Εβραϊκή συνοικία των Χανίων βρισκόταν στα βορειοδυτικά της πόλεως, πίσω από το λιμάνι και ανατολικά από τη χριστιανική συνοικία Τοπανά. Κεντρικός δρόμος της ήταν η σημερινή οδός Κονδυλάκη, όπου υπήρχαν τα σπίτια των επιφανών Εβραίων.Στην εβραϊκή συνοικία χτίστηκαν δύο συναγωγές. Η μία καταστράφηκε ολοσχερώς απο τον βομβαρδισμό της πόλης των Χανίων απο τα γερμανικά αεροσκάφη στον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, ενώ η άλλη εγκαταλείφθηκε όταν διαλύθηκε η εβραϊκή κοινότητα το 1944 απο τους Γερμανούς. Οι Γερμανοί αιχμαλώτισαν σχεδόν όλους τους εβραίους των Χανίων με σκοπό να τους στείλουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Άουσβιτς στη Γερμανία. Το πλοίο που
    Read More
  • Τα Ταμπακαριά ήταν τόπος επεξεργασίας των δερμάτων και αναπτύχθηκαν στην ανατολική βραχώδη περιοχή των Χανίων πριν από τα μέσα του 19ου αιώνα, μακριά από τα τείχη της πόλης. Υπάρχουν βέβαια μαρτυρίες για την εγκατάσταση βυρσοδεψείων στα Χανιά από τον 18ο αιώνα. Σύμφωνα με επίσημο αραβικό έγγραφο, η κυρίως εγκατάσταση αυτών των βιοτεχνιών στην περιοχή πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο της Αιγυπτιοκρατίας (1830-40). Η επιλογή αυτής της περιοχής δεν έγινε τυχαία αφού ο τόπος αυτός ήταν ο πλέον κατάλληλος: βρισκόταν αρκετά μακριά και ταυτόχρονα κοντά στην πόλη, σε τοποθεσία όπου υπάρχουν άφθονα υπόγεια υφάλμυρα νερά, δίπλα σε αβαθή θάλασσα που ήταν χρήσιμη
    Read More
  • Ο λόφος του Καστελιού, στα ανατολικά του λιμανιού, αποτέλεσε ιδανική θέση για εγκαθίδρυση προϊστορικού οικισμού (της αρχαίας Κυδωνίας) , γιατί όχι μόνο γειτονεύει με τη θάλασσα, αλλά περιβάλλεται και από τον πλούσιο Χανιώτικο κάμπο.Τα κεραμεικά ευρύματα της μεταβατικής νεολιθικής περιόδου (3.000 - 2.900 π.Χ.) αποτελούν την πρωιμότερη απόδειξη ανθρώπινης δραστηριότητας στο λόφο του ΚαστελίουΣτη θέση της Κυδωνίας, χτίστηκε αργότερα από τους Βυζαντινούς ένα φρούριο, που σε πολλά του σημεία πατάει πάνω στο αρχαίο τείχος και έχει κατασκευασθεί από τα οικοδομικά υλικά της αρχαίας Κυδωνίας.Στο Καστέλι ήταν συγκεντρωμένα τα περισσότερα αρχοντικά των παλαιότερων βενετσιάνικων οικογενειών, κτισμένα με τις επιρροές των σύγχρονων ρευμάτων και
    Read More
  • Στα μέσα του 19ου αιώνα άρχισε να αναπτύσσεται το χωριό της Χαλέπας στα ανατολικά της πόλης, έξω από τα όρια των οχυρώσεων. Η περιοχή κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία της Κρήτης αφού εκεί υπεγράφη, τον Οκτώβριο του 1878, μεταξύ Οθωμανών και Κρητών η περίφημη «Σύμβαση της Χαλέπας», που είχε ως αποτέλεσμα την παραχώρηση περιορισμένου αυτόνομου πολιτεύματος στο Νησί.Η οδός Χαλέπας, ο κύριος δρόμος έξω από τα τείχη (σημερινή οδός Ελ. Βενιζέλου), ξεκινούσε προς τα ανατολικά των Χανίων κι ήταν ένας δρόμος περιποιημένος και δενδροφυτεμένος, με γαλάζιες ακακίες της Γεωργικής Εταιρείας Γεωργιουπόλεως. Κατέληγε στο πλούσιο αυτό αριστοκρατικό προάστιο και θέρετρο των
    Read More
  • Εξωτερικά της ανατολικής πλευράς των ενετικών οχυρώσεων και κοντά στην αμμώδη παραλία, τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας είχε δημιουργηθεί ένα ολόκληρο χωριό Αράβων που τους ονόμαζαν «χαλικούτες». Ήταν φτωχοί άνθρωποι, ζούσαν μέσα σε χαμόσπιτα και εργαζόταν στο λιμάνι και στην αγορά σε δουλειές που δεν καταδεχόντουσαν να κάνουν οι ντόπιοι. Η περιοχή αυτή ονομαζόταν στα τουρκικά Kum Kapisi (Πόρτα της Άμμου) από την ενετική Πύλη δίπλα στην αμμουδιά που ακόμη σώζεται.Σήμερα η περιοχή αυτή είναι μια από τις πιο αναπτυγμένες της πόλης. Ειδικά κατά τους θερινούς μήνες συγκεντρώνει χιλιάδες επισκέπτες, λόγω των πολλών και καλών εστιατορίων και καφέ που υπάρχουν,
    Read More
  • Η συνοικία Σπλάντζια βρίσκεται νότια και ανατολικά απο τον λόφο του Καστελίου και αποτελεί στα χρόνια της τουρκοκρατίας τον τούρκικο μαχαλά της πόλης με κέντρική πλατεία της συνοικίας την ομώνυμη πλατεία, σημερινή πλατεια 1821, που ήταν για τους Τούρκους ό,τι το Σαντριβάνι για τους Χριστιανούς.Ο βενετσιάνικος ναός του Αγίου Νικολάου, που αποτελούσε τμήμα της μονής των Δομινικανών μοναχών (μέρος της οποίας σώζεται μέχρι σήμερα στα βόρεια της εκκλησίας), μετατρέπεται σε κεντρικό τζαμί της πόλης προς τιμή του Σουλτάνου Ιμπραήμ, το "Χιουγκάρ Τζαμισί" που σημαίνει "Τζαμί του Ηγεμόνα". Αργότερα, το 1919, το Χιουγκάρ τζαμί μετατράπηκε σε ορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου.
    Read More
  • Η πλατεία Συντριβανίου (Σαντριβανιού για τους Χανιώτες), δεν είναι άλλη απο την σημερινή πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου. Βρίσκεται δίπλα στην πολυσύχναστη προκυμαία του παλιού λιμανιού και εδώ καταλήγουν ή απο εδώ ξεκινούν όλοι οι πολυσύχναστοι δρόμοι της παλιάς πόλης.Το Σαντριβάνι, ή Πλατεία Μαυροβουνίων, όπως λεγόταν επί Κρητικής Πολιτείας, αν και μικρή, ήταν η κοσμικότερη πλατεία, κέντρο συζητήσεων και συναντήσεως των Χανιωτών. ΄Ηταν πλακόστρωτη, με καφενεία, ξενοδοχεία, λέσχες και καταστήματα πολυτελείας νεωτερισμών. Είχε πάρει το όνομά της από μια ογκώδη κρήνη, διακοσμημένη με λεοντοκεφαλές και στην οποία προσκολλήθηκαν ως υδροδόχες μαρμάρινες λάρνακες. Τμήμα της κρήνης βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων. Στην
    Read More
  • Αν ακολουθήσετε δυτικά τον παραλιακό δρόμο από το ενετικό λιμάνι, περνώντας μπροστά από τη Δυτική Τάφρο, θα φτάσετε στην πλησιέστερη παραλία στα Χανιά, την Ακτή Παπανικολή.Εκεί είναι και η κατάληξη της περιοχής της Νέας Χώρας, μιας περιοχής που αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια και η οποία απλώνεται στα βόρειοδυτικά της πόλεως των Χανίων. Αριστερά υπήρχε παλιά ένα μεγάλο κτηριακό συγκρότημα, το παλιό εργοστάσιο της ΑΒΕΑ (Σαπωνοποιία) - σώζεται μάλιστα ακόμη η μεγάλη καπνοδόχος. Σχεδόν απέναντι βρίσκεται το Εθνικό Ναυταθλητικό Κέντρο Χανίων και ο Ναυτικός ΄Ομιλος. Στη «Νέα Χώρα» υπάρχει ένα μικρό ψαρολίμανο και μια αρκετά μεγάλη και καθαρή αμμώδης
    Read More
  • Ο ναός του Προφήτη Ηλία βρίσκεται στη θέση «Φρούδια» και χτίστηκε την περίοδο της Ενετοκρατίας. Αρχικά χτίστηκε το μικρότερο νότιο κλίτος του Προφήτη Ελισαίου και στα μέσα του 16 ου αιώνα προστέθηκε ο μεγαλύτερος ναός του Προφήτη Ηλία αφού πρώτα κατασκευάστηκε στον αρχικό βόρειο τοίχο τοξωτό άνοιγμα επικοινωνίας. Ο ναός καταστράφηκε κατά τον βομβαρδισμό του λόφου από τις Μεγάλες Δυνάμεις αλλά αποκαταστάθηκε με δαπάνες του Τσάρου που θεώρησε ότι η έκρηξη ενός κανονιού πάνω στη ρωσική ναυαρχίδα ήταν η τιμωρία του Προφήτη Ηλία για την καταστροφή του ναού του.Κατά την τελευταία επανάσταση στην Κρήτη (1897) στην περιοχή του Προφήτη Ηλία
    Read More

Μοναστήρια:

Ένας ανυπολόγιστης αξίας θησαυρός σε εκκλησιές (πάνω από 300 βυζαντινές), ξωκκλήσια και σημαντικά μοναστήρια βρίσκονται διασκορπισμένα στο νομό Χανίων. Εδώ μπορεί κάποιος να βιώσει ανεπανάληπτο θρησκευτικό τουρισμό ή να διεξάγει έρευνες σχετικά με τη βυζαντινή τέχνη ή τη θρησκευτική αρχιτεκτονική. Θαυμάσιες εκκλησιές με εξαιρετικές τοιχογραφίες-εν μέρει από μαέστρους της βυζαντινής αγιογραφίας, όπως π.χ. του Ι. Παγωμένου, καταδεικνύουν τη σπουδαιότητα αυτού του τόπου.

Ο επισκέπτης μπορεί, εκτός άλλων, να επισκεφτεί την εκκλησία του Αγ. Γεωργίου στους Κομιτάδες Σφακίων (1314), τον Άγ. Νικόλαο στη Μονή Σελίνου (1315), τον Αρχάγγελο Μιχαήλ στα Καβαλαριανά Κανδάνου (1328), τη Μητέρα του Θεού στο Κακοδίκι Σελίνου (1332), την εκκλησία του Αγ. Νικολάου στα Κυριακοσέλια, τη Ροτόντα στην Επισκοπή Κισάμου, τη Μητέρα του Θεού στο Στύλο (12. αι.), τη βασιλική από την α' βυζ. περίοδο στη Σούγια και πολλές άλλες.

Στην περιοχή των Χανίων βρίσκονται και πολλά σπουδαία μοναστήρια. Μερικά από αυτά είναι η Αγ. Τριάδα Τζαγκαρόλων και το Γουβερνέτο στο Ακρωτήρι, η Μονή Γωνιάς στο Κολυμπάρι, η Μονή της Χρυσοσκαλίτισσας κοντά στο Ελαφονήσι και το γυναικείο μοναστήρι της Χρυσοπηγής στις Μουρνιές.

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Ἡ Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Τιμίου Προδρόμου, βρίσκεται στὴ χερσόνησο τοῦ Ἀκρωτηρίου, ἀνατολικὰ τῶν Χανίων, πρὸς τὴν κατεύθυνση τοῦ ἀεροδρομίου. Αὐτὴ ἡ χερσόνησος ὀνομάζεται σήμερα Ἀκρωτήρι, ἐνῶ παλαιότερα ἔφερε τὸ ὄνομα Μελέχα ἢ Κύαμον. Τὸ Ἀκρωτήρι ἔπαιξε ἕνα σημαντικὸ ρόλο στὴν ἱστορία τῆς Κρήτης καὶ ἰδιαίτερα στὴ μοναστικὴ παράδοση.Ἡ ὁροσειρὰ ποὺ τὸ περιβάλει ἀπὸ τὰ βορειοανατολικὰ μὲ ὑψηλότερο σημεῖο (528μ.) τὸ ὄρος Σκλόκα, ἔδωσε καταφύγιο σὲ πολλοὺς ἀσκητὲς διὰ μέσου τῶν αἰώνων, ὁ σπουδαιότερος τῶν ὁποίων εἶναι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Ἐρημίτης, ὁ ὁποῖος ἔζησε σὲ μία σπηλιὰ , στὴ βορειότερη πλαγιὰ τοῦ Ἀκρωτηρίου. Ἀπὸ τὶς πολυάριθμες, μικρὲς ἢ μεγάλες μοναστικὲς ἐγκαταστάσεις,
    Read More
  • Η Ιερά Πατριαρχική & Σταυροπηγιακή Μονή Χρυσοπηγής βρίσκεται στα Χανιά της Κρήτης, σε απόσταση 3 χλμ. από την πόλη, στη διαδρομή προς το λιμάνι της Σούδας. Eίναι αφιερωμένη στην Παναγία την Ζωοδόχο Πηγή και γιορτάζει την Παρασκευή του Πάσχα. Xιλιάδες προσκυνητές συρρέουν από ευλάβεια στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Ιδρύθηκε στα τέλη του 16ου αιώνα και υπήρξε ανδρική μέχρι τα πρόσφατα χρόνια. Στο πέρασμα των αιώνων το μοναστήρι γνώρισε περιόδους άνθισης και παρακμής. Δέχτηκε πολλές επιδρομές και υπέστη σοβαρές καταστροφές από τους Τούρκους και Γερμανούς κατακτητές της Κρήτης.Το 1976, εγκαταστάθηκαν στην ερειπωμένη από την εποχή της γερμανικής κατοχής Μονή οι
    Read More
  • Η Μονή Γωνιάς βρίσκεται περίπου 26 χιλιόμετρα Δυτικά από τα Χανιά και 2,5 από το Κολυμπάρι. Η Σταυροπηγιακή Μονή της Οδηγήτριας, γνωστή ως Μονή Γωνιάς λόγω της θέσης της στο δυτικό άκρο του κόλπου, είναι αρχαία μονή αφιερωμένη στην Παναγία και η ίδρυσή της φτάνει πίσω στον 9ο αιώνα, όταν κτίστηκε προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου στη θέση Μένιες ( χερσόνησος Ροδωπού) πάνω στον αρχαίο ναό της Δίκτυνας Βριτομάρτιδας Αρτέμιδας. Αλλά στις αρχές του 17ου αιώνα για λόγους ασφαλείας μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση και αφιερώθηκε στην Παναγία την Οδηγήτρια. Πολλές φορές καταστράφηκε από τους Τούρκους, με τελευταία κατά την επανάσταση
    Read More
  • Η μονή Χρυσοσκαλίτισσας βρίσκεται στον δρόμο για το Ελαφονήσι 76 χιλιόμετρα Νοτιοδυτικά από τα Χανιά και είναι επίσης ένας μικρός οικισμός με λίγους μόνιμους κατοίκους . Είναι ένα κατάλευκο μοναστήρι χτισμένο ψηλά πάνω σε ένα μεγάλο βράχο και προτείνεται να ανηφορίσετε για ένα προσκύνημα. Αξίζει να δει κανείς τη Μονή της Χρυσοσκαλίτισσας, για την οποία δεν γνωρίζουμε ακριβώς πότε ιδρύθηκε. Μια παλιά παράδοση του μοναστηριού λέει ότι ένα από τα 90 σκαλιά που είναι σκαμμένα στον βράχο και οδηγούν στη κορυφή είναι φτιαγμένο από χρυσό. Απ΄ εδώ προέρχεται και το όνομα της Μονής, Φυσικά, πάντα κατά την παράδοση, μόνο οι αναμάρτητοι
    Read More
  • Ο ναός του Μιχαήλ Αρχαγγέλου κτίστηκε σε επικλινές έδαφος κατά το β΄ μισό του 6ου αιώνα, όπως προκύπτει από τα αρχιτεκτονικά στοιχεία, τα ψηφιδωτά δάπεδα και το πρώτο στρώμα ζωγραφικής. Πρόκειται για περίκεντρο κτίσμα με παστοφόρια, νάρθηκα, αίθριο και προσκτίσματα βόρεια και δυτικά, που είχε χρήση βαπτιστηρίου. Στο παρελθόν είχαν γίνει εργασίες αποκατάστασης των εξωτερικών επιφανειών και πρόσφατα στα πλαίσια του ΠΕΠ Κρήτης ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση του εσωτερικού του ναού.Από τις εργασίες συντήρησης αποκαλύφθηκε η ύπαρξη διάφορων στρωμάτων ζωγραφικής από τα οποία το πρώτο χρονολογείται στον 6ο - 7ο αιώνα. Το δεύτερο ανάγεται στον 9ο αιώνα, συνδέεται με την εικονομαχία και
    Read More
load more hold SHIFT key to load all load all

 

Περιδιαβαίνοντας τη πόλη των Χανίων

 Περιδιαβαίνοντας την Πόλη των Χανίων

Στην παλιά πόλη με το πανέμορφο ενετικό λιμάνι χτυπάει η καρδιά της πόλης των Χανίων και του Νομού Χανίων γενικότερα.

Αξίζει πραγματικά ν’αφιερώσετε μία ολόκληρη μέρα για να περπατήσετε τα Χανιά, να περιπλανηθείτε στα δαιδαλώδη γραφικά σοκάκια και να γευτείτε στο μέγιστο βαθμό τη «μαγεία» που μπορεί να σας προσφέρει η πόλη των Χανίων, μία από τις πιο όμορφες, αν όχι η ομορφότερη πόλη της Ελλάδας.

Ξεκινήστε τη βόλτα σας στην προκυμαία του παλιού λιμανιού που σφύζει από ζωή, με τα πολλά καφέ, τα εστιατόρια αλλά και τα ιστορικά μνημεία. Συνεχίστε στον μόλο που θα σας οδηγήσει στον όμορφο Αιγυπτιακό φάρο.

Όμως, μη μείνετε μόνο στο λιμάνι!

Βρείτε τους δρόμους που θα σας οδηγήσουν στο εσωτερικό της παλιάς πόλης των Χανίων και περιπλανηθείτε στα στενά της σοκάκια. Θα ανεβείτε και θα κατεβείτε σκαλοπάτια. Θα περάσετε κάτω απο καμάρες, δίπλα από βυζαντινά και ενετικά τείχη οχύρωσης της παλιάς πόλης και έξω απο τις περιποιημένες αυλές των σπιτιών, διακοσμημένες με χρωματιστά λουλούδια και αναριχόμενα φυτά.

Συνεχίζοντας τη βόλτα σας στους δρόμους της παλιάς πόλης των Χανίων θα συναντήσετε αρχαιολογικές ανασκαφές που έφεραν στο φώς πλούσια ευρήματα τα οποία αποδεικνύουν ότι τα Χανιά είναι χτισμένα στην θέση μιας σημαντικής αρχαίας κρητικής πόλης που ονομαζόταν Κυδωνία και σύμφωνα με την παράδοση, ήταν η «μητέρα» όλων των κρητικών πόλεων. Σήμερα, στην παλιά πόλη των Χανίων είναι έντονα αποτυπωμένα τα σημάδια απο τότε που η Κρήτη υπήρξε αποικία των Βενετών (1252-1645), με τις απαραίτητες προσθήκες και αλλαγές που έγιναν στην επόμενη περίοδο κατάκτησης της Κρήτης απο τους Οθωμανούς (1645-1898), καθώς και απο τα χρόνια της Αιγυπτιοκρατίας (1831-1841) που μεσολάβησαν στην περίοδο της τουρκοκρατίας.

Παρατηρήστε την αρχιτεκτονική των κτισμάτων που θα συναντήσετε στο διάβα σας. Στην αρχιτεκτονική αυτή αποτυπώνονται οι διαφορετικές κουλτούρες και θρησκείες των διαφόρων πολιτισμών που «έγραψαν» τη δική τους ιστορία στην πόλη των Χανίων.

Πολλά κτήρια ήταν και παραμένουν σπίτια, ενώ άλλα στεγάζουν καταστήματα. Αρκετά, βενετσιάνικα κυρίως αρχοντικά, έχουν μετατραπεί σε μικρά πολυτελή ξενοδοχεία, ενώ άλλα κτίρια έχουν μετατραπεί σε μουσεία και χώρους που φιλοξενούν πολιτιστικές εκθέσεις.

Περιηγηθείτε στις διάφορες συνοικίες της πόλης για να σας οδηγήσουν νοερά μέσα στα μονοπάτια της πλούσιας ιστορίας του τόπου: Το Καστέλι, τον λόφο όπου ξεκίνησε να διαγράφεται η ιστορία της πόλης των Χανίων, και πάντοτε αποτελούσε την ακρόπολη ή τον πυρήνα της πόλης.Τον Τοπανάπου που ήταν η αριστοκρατική συνοικία της πόλης. Την Οβραϊκή, όπου οι Εβραίοι που εγκαταστάθηκαν στα Χανιά δημιούργησαν τη δική τους συνοικία. Το Σαντριβάνι που αποτελούσε την πλατεία όπου σύχναζαν οι χριστιανοί της πόλης, την περίοδο της τουρκοκρατίας, και την κεντρικότερη πλατεία των Χανίων στα μετέπειτα χρόνια. Την Σπλάντζια που ήταν ο τούρκικος μαχαλάς, όταν εγκαταστάθηκαν οι Τούρκοι στα Χανιά.
Θα μπορούσατε επίσης να επισκεφθείτε κάποιο (ή όλα!) από τα μουσεία της παλιάς πόλης ή κάποια από τις πολιτιστικές εκθέσεις: Το Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων στην οδό Χάληδων στεγάζεται σε μια παλιά μονή Φραγκισκανών μοναχών. Το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης στην δυτική άκρη του λιμανιού καταλαμβάνει μέρος απο το φρούριο Φιρκά. Η Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Συλλογή Χανίων στεγάζεται στην παλιά εκκλησία της Mονής του San Salvatore, στο τέλος της οδού Θεοτοκοπούλου, ακριβώς πίσω απο το φρούριο Φιρκά. Tη Δημοτική

Πινακοθήκη στην οδό Χάληδων που φιλοξενεί πάντα εκθέσεις με μεγάλο πολιτιστικό ενδιαφέρον .
Αφού τελειώσετε αυτό το «ταξίδι» σας στο χρόνο, αφού «γεμίσετε» τις πολιτιστικές και ιστορικές σας «δεξαμενές», συνεχίστε τη βόλτα σας με μία πιο χαλαρή ενασχόληση ……xαζέψτε τις βιτρίνες των καταστημάτων! Υπάρχουν άλλωστε πολλά καταστήματα στην παλιά πόλη που πωλούν προϊόντα της κρητική γής αλλά και όμορφα σουβενίρ.
Εκτός απο τα καταστήματα που τυχαία θα συναντήσετε στους δρόμους της πόλης, η Δημοτική Αγορά που στεγάζεται σε ένα κτίριο σε σχήμα σταυρού, στα όρια της παλιάς με τη νέα πόλη των Χανίων, είναι ένα μέρος όπου βρίσκονται συγκεντρωμένα πολλά καταστήματα όλων των ειδών και αξίζει να την επισκεφθείτε.

Επιπλέον, ένας απο τους δημοφιλείς δρόμους για αγορές, είναι τα Στιβανάδικα στην οδό Σκρύδλωφ, όπου παλαιότερα κατασκευάζονταν μόνο οι δερμάτινες μπότες της παραδοσιακής ανδρικής κρητικής φορεσιάς, τα λεγόμενα «Στιβάνια», ενώ σήμερα εκτός απο τα Στιβάνια θα βρείτε και μεγάλη ποκιλία σε όλα τα δερμάτινα είδη.

Τέλος, στα Μαχαιράδικα της οδού Σήφακα θα μπορέσετε να αγοράσετε κάποιο απο τα παραδοσιακά μαχαίρια, άκρως απαραίτητο στην παραδοσιακή ανδρική κρητική φορεσιά και που πλέον πάνω τους χαράσσονται οι ευρηματικές, και αστείες πολλές φορές, τρίστιχες ή τετράστιχες ποιητικές κρητικές μαντινάδες .
Όταν θελήσετε να ξαποστάσετε απο τις βόλτες σας, καθίστε για καφέ ή φαγητό σε ένα απο τα πολλά καφέ ή ταβερνάκια στην παλιά πόλη ή στην προκυμαία του Ενετικού λιμανιού. Απολαύστε τη μοναδική θέα στη θάλασσα, και το πορφυρό χρώμα του ηλιοβασιλέματος με φόντο τον απέναντι Αιγυπτιακό φάρο .

 

Δραστηριότητες

Εναλλακτικός Τουρισμός:

alternative tourism

Χάρη στη µορφολογία του εδάφους και το συνδυασµό βουνού και θάλασσας, ο Νοµός Χανίων αποτελεί έναν παράδεισο για όσους αναζητούν την περιπέτεια και τις εναλλακτικές µορφές τουρισµού, προς τον οποίο έχει σηµειωθεί µια σηµαντική στροφή τα τελευταία χρόνια, µε τις µορφές του αγροτοτουρισµού, οικοτουρισµού, φυσιολατρικού, ορεινού, εκκλησιαστικού, περιπατητικού κ.α.

Το ευρωπαϊκό µονοπάτι µεγάλων διαδροµών, Ε4 Alpine, που ξεκινά από τα Πυρηναία Όρη και διασχίζει την Ελλάδα, συνεχίζεται από την Κίσαµο και καταλήγει στη Ζάκρο της ανατολικής Κρήτης. Διατρέχει σχεδόν όλο τον ορεινό όγκο του Νοµού Χανίων, µε διαδροµές που προσφέρουν µοναδικές συγκινήσεις στους εραστές της φύσης και της πεζοπορίας. Στα ηµιορεινά και τα ορεινά θα δει ο περιηγητής µικρά παραδοσιακά χωριά, µε πέτρινα σπίτια και στενούς δρόµους, ξεχασµένα από τον χρόνο.

Κάντε Κράτηση

Θαλάσσια Σπόρ:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random

Πεζοπορικές Ορειβατικές Διαδρομές:

  • Default
  • Title
  • Date
  • Random
  • Το Ε4, ξεκινώντας από τα Πυρηναία δια μέσου των Άλπεων και διασχίζοντας όλη την Ελλάδα, φθάνει στην Κίσαμο, διασχίζει την Κρήτη μέχρι την Κάτω Ζάκρο και τελειώνει στην Κύπρο. Οι περιπατητές που ακολουθούν το Ε4 έχουν την δυνατότητα, διαβαίνοντας μονοπάτια, σκαρφαλώνοντας πάνω από βράχια και διασχίζοντας άγρια φαράγγια και ξεχασμένους οικισμούς, να ανακαλύψουν κρυμένες γωνιές, να απολαύσουν τη φύση σε όλο το μεγαλείο της και να βιώσουν ήθη και έθιμα κοντά σε αυθεντικούς ανθρώπους. Οι διαδρομές διασχίζουν σχεδόν όλο τον ορεινό όγκο και προσφέρουν τις ωραιότερες θέες. Το μονοπάτι διασχίζει τον Νομό Χανίων περνώντας από παραθαλάσσιες διαδρομές όπως την δυτική
    Read More
  • "Συνολική διάρκεια κατάβασης και ανάβασης: 2 ώρεςΒαθμός δυσκολίας: εύκολη διαδρομή σε εμφανές μονοπάτι Βορειοανατολικά της πόλης των Χανίων απλώνεται η απαράμιλλου φυσικού κάλλους χερσόνησος του Ακρωτηρίου. Πέρα από τα όμορφα χωριά και τα σημεία με θέα την Σούδα, τον κόλπο των Χανίων και τα Λευκά Όρη, αυτό που πραγματικά εντυπωσιάζει είναι τα μοναδικά μοναστήρια, διάσπαρτα στην χερσόνησο. Ακολουθώντας τη διαδρομή από Χανιά με κατεύθυνση το αεροδρόμιο, η πρώτη στάση γίνεται στον Προφήτη Ηλία. Από εδώ ο επισκέπτης θα δει όλη την πόλη των Χανίων, το παλιό λιμάνι, αλλά και τον τόπο όπου οι Κρήτες επαναστάτες ύψωσαν τα κορμιά τους για
    Read More
  • Διάρκεια πεζοπορίας: 3 ώρεςΒαθμός δυσκολίας: σχετικά εύκολο, με 2-3 λίγο πιο δύσκολα σημεία, και μήκος 8 χλμ. "Ένα από τα ομορφότερα φαράγγια στον ορεινό όγκο των Λευκών Ορέων είναι αναμφίβολα το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης στο Ανατολικό Σέλινο. Ακολουθούμε από τα Χανιά τον επαρχιακό δρόμο για Ομαλό. Έπειτα από 12 χιλιόμετρα στρίβουμε δεξιά για Σούγια, διασχίζοντας την παλαιά πετρόκτιστη γέφυρα του Αλικιανού πάνω απ’ τις αμέτρητες πορτοκαλιές και τον ποταμό Κερίτη. Την άνοιξη τα ανθισμένα δέντρα σκορπούν ένα μαγευτικό άρωμα σ’ όλη την περιοχή. Αυτό το σκηνικό συνεχίζεται καθώς περνάμε μέσα απ’ τα χωριά Σκηνές και Χλιαρό. Στην περιοχή «Λαγκός»
    Read More
  • Διάρκεια πεζοπορίας: 6 ώρες Βαθμός δυσκολίας: εύκολο. Εμφανές και σηματοδοτημένο μονοπάτι με πινακίδες Ε4Η διαδρομή μας ξεκινά από το δρόμο παράλληλα με την παραλία ανατολικά της Παλαιόχωρας. Ακολουθούμε ασφαλτωμένο δρόμο μέχρι τη διασταύρωση για Ανύδρους, όπου συνεχίζουμε να κινούμαστε ανατολικά, λίγο πάνω από τη θάλασσα, σε χωματόδρομο που καταλήγει στην πανέμορφη ερημική παραλία Γιαλισκάρι.Εδώ κάπου τελειώνει ο δρόμος και εμείς συνεχίζουμε πεζοί, πάντα παράλληλα προς τη θάλασσα. Έπειτα από 2,5 ώρες, το μονοπάτι αρχίζει να ανηφορίζει. Όταν φθάσουμε στο τέλος της ανηφόρας η θέα προς τις δαντελωτές παραλίες της Παλαιόχωρας είναι εκπληκτική. Η πορεία μας συνεχίζεται, εν μέρει σε χωματόδρομο,
    Read More
  • Διάρκεια πεζοπορίας: 6 ώρες Βαθμός δυσκολίας: εύκολο, εμφανές και σηματοδοτημένο μονοπάτι. Προσοχή στις κατολισθήσεις μικρών βράχων."Ο εθνικός δρυμός Σαμαριάς αναγνωρίστηκε από την Πολιτεία το 1962, με βασιλικό διάταγμα. Από τότε ο δρυμός έχει κερδίσει πολλά βραβεία και είναι καταξιωμένος διεθνώς: Εθνικό Δίπλωμα Προστασίας της φύσης, 1971 Τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, 1973 Καταφύγιο άγριας ζωής Δίπλωμα του Συμβουλίου της Ευρώπης CoE, 1979 Απόθεμα της Βιόσφαιρας, 1981 ΜΑΒ Βιογενετικό Απόθεμα CoE Περιοχή της Σύμβασης της Βαρκελώνης Σημαντική περιοχή για τα πουλιά Περιοχή NATURA 2004 Στον εθνικό δρυμό Σαμαριάς κύριο πόλο έλξης αποτελεί το ομώνυμο φαράγγι. Το φαράγγι της Σαμαριάς είναι το πλέον
    Read More
load more hold SHIFT key to load all load all

Ορειβατικά Καταφύγια:

Ορειβατικά καταφύγια στο Νομό Χανίων

"Η αναφορά στον νομό Χανίων αποτελεί σχεδόν αναφορά στον ορεινό του όγκο. Τα Λευκά Όρη, η Μαδάρα, αποτελούν πηγή ζωής, για την Κρήτη και τον Κρητικό. Το πολύμορφο φυσικό περιβάλλον έδωσε μέσα στους αιώνες τροφή, νερό, προστασία και έμπνευση στους κατοίκους του τόπου. Η γνήσια κρητική ψυχή βρίσκεται πάντα εδώ. Η ανακάλυψή της περνά από αρχαία μονοπάτια, κούμους, ξωκλήσια, ιερά και αρχαίες πόλεις, στέρνες και κούρτες. Μοναδικός τρόπος προσέγγισης όλων αυτών η πεζοπορία.

Ο Ορειβατικός Σύλλογος Χανίων, με μια ιστορία 80 σχεδόν χρόνων, είναι η πρώτη φυσιολατρική οργάνωση της Κρήτης και μια από της παλαιότερες σε ολόκληρη την Ελλάδα.. Με τις δράσεις του αναδεικνύει και προστατεύει την ευρύτερη περιοχή, διοργανώνει εκδρομές σε γνωστά και άγνωστα μονοπάτια και προσφέρει στους ανθρώπους των πόλεων την μοναδική γνωριμία με τα βουνά της Κρήτης.

Τέσσερα ορειβατικά καταφύγια του Ορειβατικού Συλλόγου βρίσκονται διάσπαρτα στα Λευκά Όρη. Το καταφύγιο Καλλέργη, με μοναδική θέα στο φαράγγι της Σαμαριάς και στις κορυφές του Γκιγκίλου, του Βολακιά, της Μελινταού και των Παχνών, βρίσκεται πάνω από το Οροπέδιο του Ομαλού στην δυτική πλευρά των Λευκών Ορέων σε υψόμετρο 1650 μ. και μπορεί να φιλοξενήσει 45 άτομα. Κατασκευάσθηκε το 1970. Από τον Απρίλιο μέχρι και τον Οκτώβριο είναι καθημερινά ανοικτό και διαθέτει οργανωμένη κουζίνα. Με την βοήθεια στην λειτουργία της αυστριακής αλπινιστικής σχολής του Ίνσμπρουκ οι περιπατητές μπορούν να διανυκτερεύσουν εδώ για να προωθηθούν έπειτα στον κύριο όγκο των Λευκών Ορέων.

Το μονοπάτι για το καταφύγιο ξεκινάει από το Ξυλόσκαλο, μπροστά από την είσοδο του φαραγγιού, και ανηφορίζει προς τα βορειοανατολικά, όπου 20 λεπτά αργότερα, συναντά ανηφορικό χωματόδρομο, ο οποίος οδηγεί, μετά από πορεία 45 περίπου λεπτών, στον κούμο μπροστά από το καταφύγιο με μοναδική θέα στις απέναντι κορυφές και στο οροπέδιο. Μπροστά από το καταφύγιο ο επισκέπτης απολαμβάνει και αντιλαμβάνεται παράλληλα με δέος τον όγκο του ορεινού συγκροτήματος. Νότια οι πλαγιές της Σαμαριάς, άγριες και πυκνόφυτες, φτάνουν εκεί που το μάτι συναντά το απέραντο γαλάζιο του Λιβυκού Πελάγους. Δυτικά οι κορυφές του Βολακιά και του Γκιγκίλου εντυπωσιάζουν με την άγρια ομορφιά του στιλπνού βράχου. Νοτιοανατολικά, οι κορυφές των Παχνών, πιο πάνω η Μελινταού και η Μαύρη και στο βορρά μια άποψη του Κρητικού Πελάγους συμπυκνώνουν την ουσία του τόπου.

Το επόμενο καταφύγιο είναι το πιο νέο και το πιο ψηλό στα κρητικά βουνά. Βρίσκεται λίγο κάτω από την κορυφή Σβουριχτή, σε υψόμετρο 2.080 μ., στο κέντρο των Λευκών Ορέων. Κατασκευάσθηκε το 1994 από πέτρα και ξύλο με πρωτομάστορα τον πρόεδρο του συλλόγου Χρήστο Χουλιόπουλο και πήρε, τιμής ένεκεν, το όνομά του. Αξίζει να αναφερθεί ότι μεγάλος όγκος των υλικών μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στην συγκεκριμένη τοποθεσία. Από το καταφύγιο Καλλέργη, απαιτούνται 6-7 ώρες πεζοπορίας, ενώ από την περιοχή Ρουσιές, στο τέλος του χωματόδρομου από την Ανώπολη, περίπου 3 ώρες. Το καταφύγιο μπορεί να φιλοξενήσει 20 ορειβάτες.

Στην περιοχή των Σφακίων βρίσκεται το τρίτο ορειβατικό καταφύγιο. Στο οροπέδιο της Ταύρης, πάνω από αυτό των Ασκύφου, σε υψόμετρο 1.200 μ., κατασκευάστηκε το 1992 το ομώνυμο καταφύγιο. Από το χωριό Ασκύφου μπορεί να ακολουθήσει κανείς αγροτικό δρόμο μήκους 7,7 χιλ. που οδηγεί εδώ, αλλά αξίζει να περπατήσει την μοναδική διαδρομή του μονοπατιού μέσα στο πυκνό δάσος από κυπαρίσσια που σκαρφαλώνει από το χωριό, προς το οροπέδιο της Ταύρης. Η διαδρομή με τα πόδια είναι περίπου 1,5-2 ώρες."

Το παλαιότερο καταφύγιο βρίσκεται σε υψόμετρο 1450 μ στην θέση Βόλικα πάνω από το χωριό Κάμποι Κεραμιών και χτίσθηκε το 1958. Το 2006 έγινε ανακαίνιση κι έτσι σήμερα μπορεί να φιλοξενήσει 30 άτομα. Από το χωριό η πορεία στο μονοπάτι διαρκεί περίπου 3 ώρες ενώ πρόσφατα έφθασε και αγροτικός δρόμος από το χωριό Μαδαρό, ο οποίος φθάνει μέχρι την απόσταση 10 λεπτών από το καταφύγιο.

Αναρριχητικές Διαδρομές:

Αναρριχητικές Διαδρομές στο Νομό Χανίων

Πάνε σχεδόν είκοσι χρόνια από τότε που κάποιοι ξέφυγαν από την πεπατημένη και τα μονοπάτια των Λευκών Ορέων και ξεκίνησαν να σκαρφαλώνουν στα βράχια. Ήταν η αρχή της αναρριχητικής εποχής, μιας εποχής που μέχρι και σήμερα δεν σταματά να βρίσκεται στις μεγάλες της δόξες.

Σιγά- σιγά “το νερό μπήκε στο αυλάκι” και τα πεδία ένα - ένα άρχισαν να οργανώνονται. Πρώτα ο Καλαθάς με τα χαμηλά και εύκολα βράχια, και στη συνέχεια η ιστορία γράφτηκε στα ψηλά και συμπαγή ντουβάρια του φαραγγιού στο Θέρισο. Τα πρώτα καρφιά άρχισαν να σφηνώνονται σε σχισμές και τρύπες, με αποτέλεσμα στη δεκαετία του ΄90 τα Χανιά να έχουν την δική τους αναρριχητική σκηνή που εκτυλισσόταν όχι μόνο σε χαμηλά βράχια, αλλά και στους πολύ μεγάλους και σαθρούς τοίχους του Γκίγκιλου. Με το πέρασμα των χρόνων η μία γενιά έφερε την άλλη. Πολλά νέα παιδιά, κυρίως μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου, δοκίμαζαν τις δυνάμεις τους στην αναρρίχηση. Λίγο αργότερα το νέο αυτό αίμα άνοιξε πολλές νέες διαδρομές στα βράχια των Χανίων.

Εκτός από τον Καλαθά και το Θέρισο, πολλές διαδρομές ανοίχτηκαν επίσης στον Γκίγκιλο, ενώ ένα εντελώς νέο πεδίο με χαμηλά βράχια δημιουργήθηκε σε ελάχιστη απόσταση από το κέντρο των Χανίων, αυτό του Μόντε Βάρδια. Εκτός από τα γνωστά οργανωμένα πεδία, υπάρχουν διαδρομές στα Άπτερα, στο Σταυρό, αλλά και στην Αράδαινα.
"Σήμερα η αναρρίχηση εξακολουθεί να είναι μια δραστηριότητα που πολλά νέα παιδιά εξασκούν, με αποτέλεσμα όχι μόνο να συντηρούνται οι υπάρχουσες διαδρομές, αλλά και να ανοίγονται συνεχώς νέες. Υπάρχει πλέον πλήρης αναρριχητικός οδηγός με όλες τις καινούριες διαδρομές που στο σύνολό τους ξεπερνούν τις 100. Ο βράχος είναι ασβεστόλιθος καλής ποιότητας στα περισσότερα σημεία και η ασφάλιση των αθλητικών διαδρομών στο νομό έχει γίνει με βύσματα 10 χιλιοστών. Στον Γκίγκιλο απαραίτητη είναι και η χρήση φυσικής ασφάλισης, καθώς μόνο στους Πύργους υπάρχουν έτοιμα ρελέ και ενδιάμεσες ασφάλειες.

Παρατήρηση Πουλιών:

Παρατήρηση Πουλιών στο Νομό Χανίων

Ολο και πιο συχνά βλέπουμε στην ύπαιθρο των Χανίων ανθρώπους, οι οποίοι με κιάλια και τηλεσκόπια παρατηρούν κάτι, είτε μέσα στη βλάστηση και στα βράχια, είτε στον ουρανό. Πρόκειται κυρίως για ξένους, σπανιότερα Έλληνες, επισκέπτες, παρατηρητές πουλιών. Η Κρήτη είναι γνωστός και δημοφιλής προορισμός αυτών των ειδικευμένων τουριστών.

Αλλά τι είναι αυτό που κάνει την Κρήτη σημαντική για τα πουλιά; Περισσότερα από 300 είδη έχουν καταγραφεί έως σήμερα. Απ’ αυτά, 56 είδη είναι με σιγουριά μόνιμοι κάτοικοί της, ενώ συνολικά 90 είδη φωλιάζουν στο νησί. Τα υπόλοιπα είδη παρατηρούνται κατά τη μετανάστευση, ή είναι χειμερινοί επισκέπτες ή ακόμα και τυχαίοι επισκέπτες. Το ποικιλόμορφο τοπίο εξηγεί εν μέρει το φαινόμενο. Μια ματιά στον χάρτη συμπληρώνει την απάντηση. Με το να βρίσκεται τόσο κοντά στην ηπειρωτική Ελλάδα (100 χιλ), τη Μικρά Ασία (180 χιλ) και την Αφρική (275 χιλ) η Κρήτη επηρεάζεται έντονα απ’ αυτές τις τρεις βιογεωγραφικές περιοχές. Ειδικότερα από τις δύο πρώτες, καθώς τα ενδιάμεσα θαλάσσια διαστήματα μεταξύ τους διασπώνται στα βορειοδυτικά από τα νησιά των Κυθήρων και των Αντικυθήρων και στα βορειοανατολικά από τα νησιά της Καρπάθου, της Κάσου και της Ρόδου. Αυτό καθιστά το νησί έναν σημαντικό σταθμό για τα μεταναστεύοντα υδρόβια, παρυδάτια, στρουθιόμορφα και όπως έχει αποδειχτεί πρόσφατα και για τα αρπακτικά πουλιά. Η Κρήτη δεν είναι το μόνο ή απαραίτητα το καλύτερο μέρος για να επισκεφθεί κάποιος και να παρατηρήσει τη μετανάστευση των πουλιών. Αυτό που την κάνει ένα μέρος άξιο λόγου, είναι τα επιδημητικά πουλιά και οι καλοκαιρινοί “επισκέπτες”.

"Το νησί αποτελεί καταφύγιο για τα αρπακτικά πουλιά στην Ελλάδα, κυρίως για το Όρνιο (Καναβός ή Σκάρα - Gyps fulvus) και τον Γυπαετό ή Κοκαλά (Gypaetus barbatus). Εδώ βρίσκονται πάνω από τα 2/3 των Όρνιων της χώρας, με περίπου 120 αναπαραγωγικά ζευγάρια και συνολικά περίπου 450 άτομα. Όμως το είδος-έμβλημα των Κρητικών βουνών είναι ο Γυπαετός. Το επιβλητικό και μοναδικό αυτό πουλί που κινδυνεύει να εξαφανιστεί, έχει έναν αναπαραγωγικό πληθυσμό, τον μοναδικό εναπομείναντα στην Ελλάδα, ο οποίος κυμαίνεται τα τελευταία χρόνια από 3 έως 6 ζευγάρια και ένα συνολικό πλήθος 25-30 ατόμων. Αυτοί οι αριθμοί απέχουν πολύ από τα 12-14 ζευγάρια που υπήρχαν μόλις 15 χρόνια νωρίτερα, αλλά ακόμα και σήμερα ο επισκέπτης των κρητικών βουνών και κυρίως των Χανίων έχει τη δυνατότητα να τον παρατηρήσει. Ο Χρυσαετός ή Βιτσίλα (Aquila chrysaetos) με τουλάχιστον 16 ζευγάρια και ο Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus) με 15-20 ζευγάρια είναι ανάμεσα στα είδη τα οποία κάποιος ο οποίος επισκέπτεται για μια εβδομάδα την Κρήτη θα τα παρατηρήσει οπωσδήποτε. Ο Πετρίτης (Falco peregrinus) είναι καλά κατανεμημένος στο νησί. Η Κοινή Γερακίνα (Buteo buteo) και το Βραχοκιρκίνεζο (Falco tinnunculus) είναι τα πιοκοινά και γνωστά στους ντόπιους αρπακτικά πουλιά. Ένα λιγότερο μελετημένο είδος είναι το Χρυσογέρακο (Falco biarmicus), αλλά είναι δυνατό να παρατηρηθεί σε διάφορα υψόμετρα.

Η Κρήτη επίσης περιβάλλεται από μικρότερα νησιά που φιλοξενούν το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού του παγκοσμίως απειλούμενου Μαυροπετρίτη ή Βαρβακιού (Falco eleonorae), ο οποίος εύκολα παρατηρείται να τρέφεται στις ακτές και στα ορεινά του νησιού. Τα βουνά της Κρήτης είναι ίσως το καλύτερο μέρος για να δει παρατηρήσει κανείς εύκολα την Κοκκινοκαλιακούδα (Pyrrohocorax pyrrohocorax). Είναι σχετικά κοινό επιδημητικό είδος των 3 μεγάλων ορεινών όγκων και συχνά τρέφεται στα οροπέδια. Είναι πιο πολυάριθμο και διαδεδομένο στο νησί απ’ ότι η Κιτρινοκαλιακούδα (P. graculus), σ’ αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην ηπειρωτική Ελλάδα. Καθώς η Κρήτη καλύπτεται από εκτενείς θαμνότοπους, οι τσιροβάκοι (Sylvia spp.) εκπροσωπούνται καλά, με τον Μαυροτσιροβάκο ή Μαυροπούλα (Sylvia melanocephala) να είναι ο πιο κοινός με παρουσία από τις ακτές έως τις ψηλές βουνοπλαγιές. Ο Κοκκινοτσιροβάκος (Sylvia cantillans), ο Μελωδοτσιροβάκος (S. crassirostris) και ο Αιγαιοτσιροβάκος (S. rueppelli) είναι λιγότερο διαδεδομένα, αλλά και τα 3 είδη μπορούν να βρεθούν στους κατάλληλους βιοτόπους. Ο Μαυροσκούφης (S. atricapilla) άρχισε πρόσφατα να εποικίζει το νησί και απαντάται σε υγρές, με πλούσια βλάστηση κοιλάδες. Λόγω του νησιωτικού της χαρακτήρα η ορνιθοπανίδα της Κρήτης διαφοροποιείται απ’ αυτή της ηπειρωτικής χώρας. Όπως είναι φυσικό ο αριθμός των αναπαραγόμενων ειδών του νησιού είναι μικρότερος και πολλά απ’ αυτά τα είδη διευρύνουν τον βιότοπό τους σε σχέση με τους αντίστοιχους πληθυσμούς στην ηπειρωτική Ελλάδα. Για παράδειγμα, τα 2 είδη παπαδίτσας, ο Καλόγερος (Parus major) και η Γαλαζοπαπαδίτσα (P. caeruleus), τα συναντάμε σ’ όλους τους τύπους οικοτόπων, ακόμα και σε εκτάσεις χωρίς δέντρα και στα βουνά πάνω από το δασοόριο, σε υψόμετρο έως 2000μ."

"Επίσης και ο Τρυποφράχτης (Troglodytes troglodytes) χρησιμοποιεί ανοικτές εκτάσεις και εκτάσεις πάνω από το δασοόριο, σε υψόμετρο 1800-2200μ, όπου κινείται και φωλιάζει ανάμεσα σε αγριόκεδρους (Juniperus oxycedrus) και λουτσιές (Berberis cretica). Άλλες χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι αυτές του Βλαχοτσίχλονου (Emberiza hortulana) το οποίο κανονικά είναι κυρίως αλπικό είδος και του Σιρλοτσίχλονου (E. cirlus) το οποίο στην υπόλοιπη χώρα προτιμά τις χαμηλές και ημιορεινές ζώνες. Στην Κρήτη συμπεριφέρονται ακριβώς το αντίθετο. Το Βλαχοτσίχλονο το απαντάμε στη ξηρή χαμηλή ζώνη, όπου το Σιρλοτσίχλονο απουσιάζει παντελώς καθώς το βρίσκουμε στις βουνοπλαγιές. Δεν είναι εύκολο κάποιος να προτείνει συγκεκριμένα μέρη στο Ν. Χανίων για την παρατήρηση πουλιών. Η επίσκεψη σε οποιοδήποτε σημείο του νομού θα προσφέρει συγκινήσεις στους ορνιθοπαρατηρητές. Όμως κάποιες ενδεικτικές παρατηρήσεις και συμβουλές μπορούν να φανούν χρήσιμες.

Καταρχάς, η καλύτερη εποχή να επισκεφτεί κάποιος το νησί για παρατήρηση πουλιών είναι η άνοιξη και οι αρχές καλοκαιριού, χωρίς όμως να υστερούν το φθινόπωρο και ο χειμώνας. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι πιο «ήσυχοι» μήνες, αλλά και σε αυτό το διάστημα υπάρχει «κίνηση», καθώς πολλά είδη, κυρίως παρυδάτια διέρχονται κατά το ταξίδι τους προς την Αφρική. Οι περισσότεροι επισκέπτες που ενδιαφέρονται για τη μετανάστευση των πουλιών καλό είναι να επισκεφτούν την περιοχή της Χρυσοσκαλίτισσας και του Ελαφονησίου, την δυτική ακτή καθώς και τα 3 ακρωτήρια του νομού. "

"Για την παρατήρηση παρυδάτιων πουλιών οι καλύτερες περιοχές είναι η Γεωργιούπολη, η λίμνη του Κουρνά, ο κόλπος της Σούδας (κυρίως η εκβολή του ποταμού Μορώνη), η λίμνη της Αγιάς και η ακτογραμμή δυτικά των Χανίων έως και μετά το Καστέλι, στα Φαλάσαρνα όπου εκβάλλουν ποταμοί όπως ο Κερίτης, ο Ταυρωνίτης και ο Σκουτελώνας. Επιπλέον, στην περιοχή αυτή υπάρχουν πολλές εκτάσεις που πλημμυρίζουν και κρατούν νερό, ανάλογα με τις συνθήκες, έως τα μέσα Μαΐου, προσελκύοντας τα πουλιά. Στα νότια του νησιού μικροί υγρότοποι υπάρχουν στην Παλιόχωρα και στο Φραγκοκάστελο. Τις ορεινές περιοχές και τα ακρωτήρια της Σπάθας και της Γραμβούσας είναι καλό να τα επισκεφτεί κανείς για να παρατηρήσει τους γύπες και τα άλλα αρπακτικά πουλιά του νησιού, όπως επίσης και τις Κοκκινοκαλιακούδες. Κατά τη διάρκεια τόσο της ανοιξιάτικης όσο και της φθινοπωρινής μετανάστευσης τα μεταναστευτικά αρπακτικά που διέρχονται από τη δυτική Κρήτη, προτιμούν κυρίως το δυτικό τμήμα του νομού Χανίων. Τα καλύτερα σημεία για την παρατήρησή τους είναι η κορυφή του Άγιου Δίκαιου, πάνω από το χωριό Έλος και υψηλά σημεία στα ακρωτήρια της Σπάθας και της Γραμβούσας.

Σε γενικές γραμμές ο νομός, με την ποικιλία τοπίων και οικοτόπων προσφέρει πολλές δυνατότητες στον επισκέπτη που ενδιαφέρεται για την παρατήρηση πουλιών. Με τα κιάλια του στο χέρι, έναν καλό χάρτη και οπλισμένος με υπομονή μπορεί σε επίσκεψη μιας εβδομάδας να κάνει αξιόλογες παρατηρήσεις και να ζήσει μοναδικές εμπειρίες. "

Βοτανολογικές Διαδρομές:

Βοτανολογικές Διαδρομές

O νομός Χανίων παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον από πλευράς χλωρίδας, αφού εδώ θα συναντήσουμε σπάνια ενδημικά φυτά της Κρήτης, καθώς και φυτά με σπουδαίες αρωματικές, φαρμακευτικές, μελισσοτροφικές ή καλλωπιστικές ιδιότητες. Τα φυτά αυτά θα τα συναντήσουμε σε διάφορες περιοχές του πλούσιου σε οικότοπους νομού ανάλογα με τις ιδιαίτερες οικοκλιματικές απαιτήσεις κάθε είδους.

Περιοχή Α': Ελαφονήσι - Παραλία μέχρι Ακρωτήριο Κριός
"Πρόσφατες βοτανικές έρευνες στην περιοχή κατέδειξαν τον πλούτο της σε σπάνια ενδημικά φυτά της Κρήτης, όπως ένα όμορφο κρινάκι με άσπρα, με πρασινορόδινες απολήξεις άνθη, που εμφανίζονται την άνοιξη, η Bellevalia brevipendicellata, φυτό που έχει βρεθεί μόνο σ’ αυτή την περιοχή. Εδώ, στους κατακόρυφους βράχους, θα συναντήσουμε τον ονομαστό «δίκταμο» της Κρήτης (Origanum dictamnus), φυτό ενδημικό της Κρήτης με αρωματικές και φαρμακευτικές ιδιότητες, γνωστό και σαν «έρωντας» (γιατί χρειάζεται του «έρωντα» τα πάθη για να τον μαζέψεις), ή «σταματόχορτο» (επειδή σταματά τις αιμορραγίες) ή στομαχόχορτο (γιατί κάνει καλό στο στομάχι) ή μαλλιαρόχορτο (γιατί τα φύλλα του σκεπάζονται από άσπρο χνούδι) κ.λπ. Ο δίκταμος (με το όνομα αυτό τον αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα) ήταν γνωστός στους αρχαίους Έλληνες για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες και αποτελούσε στην κλασική αρχαιότητα το πιο φημισμένο βότανο για τη θεραπεία πλήθους ασθενειών. Το φυτό αναφέρεται από τον Ιπποκράτη (460-377 π.Χ.) σαν φαρμακευτικό και «ωκυτόκιον» και το συνιστά στις επίτοκες για διευκόλυνση του τοκετού («Περί γυναικείας φύσιος»). Ο Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.) αναφέρει τις φαρμακευτικές ιδιότητες του δίκταμου ως «επιβλητικού των τοξευμάτων εν τω σώματι» λέγοντας ότι τα αγριοκάτσικα όταν τραυματίζονταν από βέλη έτρωγαν δίκταμο για την αποβολή τους («Περί των ζώων ιστοριών»).

Επίσης ο Θεόφραστος (372-287 π.Χ.) αναφέρεται στις φαρμακευτικές ιδιότητες και κάνει βοτανική περιγραφή του φυτού («Περί Φυτών Ιστορίας»). Αναφορές στο φυτό κάνουν επίσης οι Άρατος (305-240 π.Χ.), Αντίγονος ο Καρύστιος (Β-Γ’ αι. π.Χ.). Από τους Λατίνους συγγραφείς αναφορές κάνουν οι Marcus Tilius Cicero (106-43 π.Χ.), Virgilius (70-19 π.Χ.), Aulus Cornelius Celsus (Α’ αι. π.Χ.), Gaius Plunius Secundus (23-79 π.Χ.), Statius (40-96 π.Χ.). Επίσης στις φαρμακευτικές ιδιότητες του φυτού αναφέρονται οι: Πλούταρχος (46-127 μ.Χ.), Διοσκουρίδης (Α’ αι. μ.Χ.), Δαμοκράτης ο Σερβίλιος (Α’ αι. μ.Χ.), Γαληνός (129-201 μ.Χ.), Ορειβάσιος (Δ’ αι. μ.Χ.), Ησύχιος (Ε’ αι. μ.Χ.) και άλλοι. Ο δίκταμος περιέχει τριτερπενικά οξέα (ολεανολικό και ουρσολικό) φλαβονοειδές ουσίες (απιγενίνη, καφεϊκό οξύ, δικταμίνη) και αιθέριο έλαιο με κυριότερο συστατικό την καρβακρόλη (περίπου 70%). Σήμερα ο δίκταμος χρησιμοποιείται ευρύτατα στην Κρήτη ως αφέψημα κατά των στομαχικών διαταραχών, των εντερικών παθήσεων και των αμοιβάδων, καθώς επίσης κατά των κρυολογημάτων και σαν αιμοστατικό αντισηπτικό. Το εκχύλισμά του συμμετέχει στην παρασκευή του γνωστού οινοπνευματώδους του οίκου Martini που αποτελεί και τον κυριότερο αγοραστή δικτάμου."

Άλλο ενδημικό φυτό που θα συναντήσουμε να κρέμεται στις πλαγιές είναι το Verbascum arcturus και το γνωστό σαν «μαρουλίδα» στην περιοχή Petromarula pinnata, είδος εδώδιμο. (Σημ. σε άλλες περιοχές του Ν. Χανίων με το όνομα «μαρουλίδα» εννοούν το φυτό Taraxacum officinale). Και βέβαια η περιοχή είναι πλούσια σε «ρίγανη» (Origanum vulgare ssp. hirtum), το πασίγνωστο αρωματικό, φαρμακευτικό και μελισσοτροφικό φυτό με την εκτεταμένη χρήση στη μαγειρική. Το όνομα ορίγανον είναι ομηρικό και προέρχεται από το όρος και γάνος (=λαμπρότητα). το φυτό ως ορίγανον αναφέρεται από τον Θεόφραστο, τον Διοσκουρίδη και τον Πλίνο. Κύριο φαρμακευτικό συστατικό του είναι το αιθέριο έλαιο που είναι πλουσιότατο σε «καρβακρόλη», μία ανώτερη αλκοόλη με έντονη αντιμικροβιακή δράση (αναφέρεται ως έως και 50 φορές δραστικότερη από την πενικιλίνη για ένα σημαντικό φάσμα μικροοργανισμών).

Κύρια χρήση της ρίγανης γίνεται σαν αρτυματικό. Στη λαϊκή θεραπευτικό έγχυμα που χρησιμοποιείται σαν αντιδιαρροϊκό, σε γαργαρισμούς για φλεγμονές του λάρυγγος και των ούλων, καθώς και σε περιπτώσεις καταρροών των αναπνευστικών οδών. Το αιθέριο έλαιο έχει και αντιοξειδωτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων σαν συντηρητικό.

Άλλο φυτό που συναντούμε εδώ είναι το γνωστό μας θυμάρι (Coridothymus capitatus) με τις μοναδικές αρωματικές, φαρμακευτικές και μελισσοτροφικές ιδιότητες που αναφέρεται από τον Διοσκουρίδη σαν καρυκευματικό και φαρμακευτικό φυτό ενώ ο Αλέξανδρος ο Τραλλιανός το αναφέρει στις φαρμακευτικές συνταγές του. Η φαρμακευτική αξία του θυμαριού οφείλεται στο αιθέριό του έλαιο που αποτελείται κυρίως από «καρβακρόλη» και «θυμόλη», ουσίες με παρεμφερείς ισχυρές αντιμικροβιακές ιδιότητες, ώστε το αιθέριο αυτό έλαιο (Oleum thymi) να χρησιμοποιείται σαν άρτυμα στη βιομηχανία τροφίμων. Το θυμάρι χρησιμοποιείται σαν υποκατάστατο της ρίγανης στη μαγειρική, ενώ στη λαϊκή θεραπευτική χρησιμοποιείται το αφέψημα ή το έγχυμα των ανθισμένων βλαστών σαν αντιδιαρροϊκό, αντιβηχικό, σπασμολυτικό, ευστόμαχο, σε αμυγδαλίτιδες κ.λπ. το φυτό και το αιθέριο έλαιό του αναγράφεται στην Ιταλική, Γαλλική, Γερμανική και Ελβετική Φαρμακοποιία σαν αντισηπτικό, αντισπασμωδικό, ανθελμινθικό και αντιβηχικό. Είναι ίσως το σπουδαιότερο μελισσοτροφικό φυτό και από πλευράς μεγέθους πληθυσμών και διασποράς στην Κρήτη, αλλά και για την ποιότητα του παραγόμενου («θυμαρίσιου») μελιού. Στα ρυάκια κοντά στο μοναστήρι θα συναντήσουμε «αρμυρίκια» (Tamarix parviflora) και «σφάκες», όπως είναι γνωστές στην Κρήτη οι πικροδάφνες (Nerium oleander), φυτά με πολύ τοξικές ουσίες στα φύλλα, στα κλαδιά, ακόμη και στα όμορφα άνθη τους. Στην κάτω προς τη θάλασσα μεριά του Μοναστηριού θα δούμε ένα χορτάρι να σχηματίζει πυκνές τούφες: είναι το πολυετές αφρικανικό Lygeum spartum, που κυματίζει στα φυσήματα του θαλασσινού αέρα. Σίγουρα όμως την προσοχή μας θα τραβήξουν και οι συστάδες του «κέντρου» ή «κέδρου» που θα βρούμε εδώ με δύο είδη (Juniperus oxycedrus ssp macrocarpa και Juniperus phoenicea). Το ξύλο όλων των ειδών Juniperus είναι ρόδινο και ασαπές και το χρησιμοποιούσαν παλαιότερα για την κατασκευή υδροδοχείων (παγούρια, μαστέλα) και διάφορα άλλα αντικείμενα. Με απόσταξη των κλαδιών έπαιρναν το αιθέριο έλαιο που είχε χρήση στην κτηνιατρική κατά της ψωριάσεως των αιγοπροβάτων και των ελκών των ίππων. Το αιθέριο έλαιο από την απόσταξη των καρπών των διάφορων ειδών Juniperus χρησιμοποιείται για τον αρωματισμό του αλκοολούχου ποτού Gin. Στους καρπούς (κεντρόκουκα) αποδίδουν φαρμακευτικές ιδιότητες (τονωτικό του οργανισμού και ενισχυτικό της γονιμότητας). Μετά την ιστορική Μονή της Χρυσοσκαλίτισας, περνώντας κατά μήκος το κομμάτι αυτό της ανεμοδαρμένης και άνυδρης δυτικής παραλίας της Κρήτης, που τα τελευταία χρόνια ημέρεψαν οι άνθρωποι φυτεύοντας ελιές ποτιστικές, χάρη στα αρδευτικά έργα, στη θέση των καχεκτικών χαρουπιών και των θάμνων, ο χωματόδρομος μα βγάζει στην παραλία του Ελαφονησιού. Το ιστορικό Ελαφονήσι, χάρμα οφθαλμών με τη χρυσή αμμουδιά , αλλά και τόπος μαρτυρίου, που ξεχωρίζει από την απέναντι παραλία μια στενή λωρίδα ανάβαθης θάλασσας. Στην παραλία αυτή μας εντυπωσιάζουν οι σχηματισμοί των «κέδρων», που και εδώ θα βρούμε με δύο είδη (Juniperus oxycedrus ssp macrocarpa και Juniperus phoenicea) να καταλαμβάνουν την άμμο δημιουργώντας ένα μικρό σπάνιο δάσος.

Το Ελαφονήσι απέναντι με τις αμμοθίνες του χαρακτηρίζεται από μία ποικιλία μικροπεριβαλλόντων και διαθέτει μοναδικό χλωριδικό πλούτο σε ενδημικά και στενοενδημικά είδη, καθώς και είδη γεωγραφικά απομονωμένα. Εδώ θα συναντήσουμε τα σπάνια φυτά Androcymbium rechingeri και Ipomoea stolonifera που θα τα βρούμε σε λιγότερους από 100 τόπους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Εδώ και στην απέναντι ακτή θα συναντήσουμε πληθυσμούς από το θαυμάσιο «κρινάκι της θάλασσας» (Pancratium maritimum), καθώς και τα απειλούμενα και σπάνια είδη Silene succulenta ssp. succulenta, ενδημικό της Κρήτης και Viola scorpiuroides, που είναι σπάνιο στην Ελλάδα και την Ευρώπη ολόκληρη.
Περιοχή Β': Έλος - Τοπόλια - Σάσσαλος - Άγιος Δίκαιος

"Λεύκες συναντούμε και σήμερα στα Τοπόλια, αλλά η συγκίνηση του φυσιολάτρη κορυφώνεται όταν, την άνοιξη (Απρίλιο-Μάιο), βρεθούμε κοντά στη σήραγγα των Τοπολίων και αντικρίσουμε τις ανθισμένες πλαγιές του φαραγγιού από της μοναδικής ομορφιάς ενδημικό πλουμί ή «κατσούλια», το Ebenus cretica, τον ομορφότερο ίσως ελληνικό θάμνο που θα συναντήσουμε διάσπαρτο στην περιοχή. Ακόμα εδώ θα συναντήσουμε την «άγρια φασκομηλιά» (Salvia pomifera) με τα όμορφα ασπρογάλανα άνθη της, που πίνουν το «βραστάρι» της για να ρίξουν το ζάχαρο, καθώς και τα γνώριμά μας, θυμάρι (Coridothymus capitatus), αγκίσαρο (Cistus creticus), ασπάλαθο (Calicotome villosa), σκίνο (Pistacia lentiscus), χαρουπιά (Ceratonia siliqua).

Παρακάτω προς την κοίτη του φαραγγιού θα βρούμε τη μυρωδάτη «μυρτιά» (Myrtus communis) σε εκτεταμένες συστάδες. Η μυρτιά ήταν αφιερωμένη στην Αφροδίτη. Ο Θεόφραστος την αναφέρει 4 φορές στα συγγράμματά του, ενώ ο Διοσκουρίδης χρησιμοποιούσε τους καρπούς της σε παθήσεις της κύστης και για δαγκώματα αραχνών και σκορπιών. "
Τον βρασμένο χυμό της, ανακατεμένο με κρασί, τον έδινε για διάρροια. Τα φύλλα και οι καρποί της είναι πλούσια σε ταννίνες. Τα φύλλα περιέχουν αιθέριο έλαιο που της δίνει τη χαρακτηριστική ευχάριστη οσμή. Στη λαϊκή θεραπευτική της Κρήτης τα κονιοποιημένα ξερά φύλλα χρησιμοποιούσαν για την θεραπεία ελκών από κατάκλιση, ενώ η μάσηση των καρπών θεωρείται αποτελεσματική στη θεραπεία της ουλίτιδας. Όμως το βοτανικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα σπάνια ενδημικά που βρίσκονται στις πλαγιές του φαραγγιού, τα Centaurea argentea, και Centaurea redempta. Ακόμα και αν δεν έχετε καμία σχέση με τη βοτανική, σίγουρα τα εντυπωσιαστείτε διασχίζοντας την άνοιξη το φαράγγι, έστω και οδικώς, από τα χρώματα και τα αρώματα του μαγευτικού αυτού τόπου.

Συνεχίζοντας το δρόμο περνούμε κάτω από τη σπηλιά με το γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Σοφίας, τον οικισμό Κατσοματάδο, και περνώντας δίπλα από τις καστανιές (Castanea sativa), τα πλατάνια (Platanus orientalis), τα ρείκια (Erica ardorea που ανθίζει την άνοιξη και Erica manipuliflora που ανθίζει το φθινόπωρο) και τις κουμαριές (Arbutus unedo) που δεσπόζουν στα πλάγια του δρόμου, φθάνουμε στο μαγευτικό Έλος που μαζί με τα διπλανά χωριά το Βλάτος, τη Ρογδιά, τη Λίμνη και τις Στροβλές, αποτελούν μια όαση πράσινου και ζωής. Εδώ σίγουρα εντυπωσιάζουν τα δάση από τις καστανιές, που παράγουν τα φημισμένα κρητικά κάστανα. Το Έλος, το κεφαλοχώρι των Εννιά χωριών (Ιναχωρίου), είναι η καρδιά της παραγωγής των καστάνων στην Κρήτη. Και εδώ η περιοχή είναι δασωμένη από ρείκια και κουμαριές από τις οποίες παλαιότερα έφτιαχναν, μετά από ζύμωση και απόσταξη, τη φημισμένη «κουμαρόρακη». Αν είναι φθινόπωρο θα γευτείτε τα νόστιμα κούμαρα, που τα εκτιμούν ιδιαιτέρως οι ντόπιοι, όπως έκαναν και οι αρχαίοι Ρωμαίοι που θεωρώντας τα δύσπεπτα, έτρωγαν ένα μόνο (unum edo) δίδοντας έτσι το όνομα στο είδος αυτό (Arbutus unedo). Φθινόπωρο θα γευτείτε επίσης τα νόστιμα βατόμουρα, τους καρπούς του «βάτου» (Rubus sanctus), που κατακλύζει την περιοχή και κάνει το πέρασμα πολλές φορές δύσκολο. Ο Βάτος ήταν, κατά τη μυθολογία, έμπορος ρούχων και επειδή γινόταν πολύ φορτικός στις γυναίκες για να πουλήσει το εμπόρευμά του, αυτές, παραπονέθηκαν στον Δία που τον μεταμόρφωσε στο γνωστό αγκαθωτό φυτό. Γι’ αυτό και σήμερα, υποστηρίζοντας τους εμπόρους - τέως συναδέλφους του-, σκίζει τα ρούχα των ανθρώπων ώστε να αγοράζουν καινούρια. Εδώ θα συναντήσουμε και τον «αστύρακα» ή «αστέρακα» (Styrax afficinalis) με τα πανέμορφα, την άνοιξη, άσπρα ευωδιαστά ανθάκια του. Παλαιότερα με τομές που έκαναν στον κορμό του αστύρακα, προκαλούσαν την έκκριση ημίρρευστου μάλλον επουλωτικού υγρού, πολύ αρωματικού λόγω του περιεχομένου βενζοϊκού αιθέρα, κιναμικού οξέος και πολλών αρωματικών ουσιών. Αποξηραμένο αποτελούσε το λεγόμενο «μπουχούρι» με το οποίο οι Τούρκοι λιβάνιζαν τα τζαμιά τους. Διαλύοντας τη ρητίνη αυτή σε ελαιόλαδο οι

Τουρκοκρητικοί παρασκεύαζαν το «μπουχουρόλαδο» που το χρησιμοποιούσαν ως αντιρευματικό φάρμακο, σε χιονίστρες αλλά και καλλυντικό για το δέρμα.

Τα πανέμορφα και πανύψηλα δέντρα της περιοχής (πλατάνια, ακαλλιέργητες καστανιές κ.λπ.) θα δούμε να αγκαλιάζει ο κισσός (Hedera helix), που κατά τη μυθολογία ο Διόνυσος έφερε στην Ευρώπη από την Ασία και το φυτό ήταν αφιερωμένο σ’ αυτόν. Αναφέρεται από τον Παυσανία, τον Θεόφραστο και τον Διοσκουρίδη. Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιείται ένα βάμμα από φύλλα κισσού εναντίον της ρινίτιδας, του ραχιτισμού και του καταρράκτη. Ο καρπός είναι τοξικός και προκαλεί φλύκταινες στο δέρμα. Στην λαϊκή θεραπευτική χρησιμοποιούνται τα φύλλα σε καταπλάσματα για εγκαύματα.

Το ξύλο θεωρείται άριστο για την κατασκευή της κρητικής λύρας. Το φυτό έχει εξαιρετική σημασία για τη μελισσοκομία επειδή ανθίζει το φθινόπωρο και εφοδιάζει τις μέλισσες με νέκταρ και γύρη. Όμως συνεχίζοντας την περιήγησή μας θα ήταν ασέβεια να μην αναφέρουμε εδώ την εκτεταμένη καλλιέργεια της ευλογημένης ελιάς (Olea europea) και μάλιστα της ποικιλίας «Μαστοειδής» ή «Τσουνάτη» με τους νόστιμους καρπούς (τσακιστές, νερατζολιές, παστές) και το εξαιρετικό λάδι, που εξασφαλίζει οικονομικά τους κατοίκους του πανέμορφου αυτού τόπου.
Εκτός από την οργιώδη βλάστηση που χαρακτηρίζει την περιοχή, αν ψάξουμε πιο χαμηλά, στον «υποόροφο» των δέντρων και θάμνων, θα συναντήσουμε εδώ τα σπάνια και προστατευόμενα ενδημικά είδη Lathyrus neurolobus, Carex cretica και Symphyamdra cretica με τα πανέμορφα γαλάζια λουλούδια του, που κατατάσσουν την περιοχή στην πρώτη βαθμίδα από πλευράς βοτανικού ενδιαφέροντος. Ανεβαίνοντας πιο ψηλά και κατευθυνόμενοι προς την κορυφή, στον Άγιο Δίκαιο (1008μ υψόμετρο) συναντούμε σημαντικούς πληθυσμούς από το ενδημικό κυκλάμινο (Cyclamen creticum), τα σπάνια ενδημικά φυτά της Κρήτης που τα συναντήσαμε στο φαράγγι των Τοπολίων Centaurea argentea και Centaurea redempta, ακόμα εδώ θα βρούμε και το Brassica cretica ssp cretica, σπάνιο χασμόφυτο (φυτό των χασμάτων, των γκρεμνών) που εκτός Ελλάδας έχει βρεθεί μόνο στον Λίβανο. Το ανέβασμα στην κορυφή θα μας χαρίσει μια ανεπανάληπτη πανδαισία στην εικόνα μιας από τις πιο δασωμένες περιοχές της Κρήτης, σε συνδυασμό με το γαλάζιο του ουρανού και της μακρινής θάλασσας.

Θέσεις για Αλεξίπτωτο Πλαγιάς:

Θέσεις για Αλεξίπτωτο πλαγιάς στο Νομό Χανίων

  1. Νέα Χώρα, 2 χλμ. από το κέντρο των Χανίων.
  2. Οροπέδιο Ομαλού, 45 χλμ. από την πόλη των Χανίων. Μαγευτική πτήση από Καλλέργη σε βορειοδυτική-δυτική κατεύθυνση πάνω από το φαράγγι της Σαμαριάς και το Γκίγκιλο.
  3. Φαλάσαρνα, πάνω από την αρχαία πόλη σε δυτική κατεύθυνση.
  4. Οροπέδιο Ασκύφου.
  5. Μοναδική πτήση πάνω από τη λίμνη του Κουρνά σε βόρεια-βορειοανατολική κατεύθυνση.
  6. Πάνω από το Βαρύπετρο με θέα τα Λευκά Όρη και τη λίμνη της Αγιάς.
  7. Ελαφονήσι, με νότιο προσανατολισμό και θέα το Ελαφονήσι και το Λυβικό Πέλαγος.
  8. Παλαιόχωρα, με νότιο προσανατολισμό, πτήση πάνω από την Παλαιόχωρα και θέα το Λυβικό Πέλαγος.

Ποδηλατικές Διαδρομές:

Ποδηλατικές Διαδρομές

Η ευρύτερη περιοχή του κάμπου των Χανίων ενδείκνυται, λόγω του ανάγλυφου με τις μικρές υψομετρικές διαφορές, για ποδηλατικές εξορμήσεις. Ειδικά την άνοιξη, οι μυρωδιές από τις ανθισμένες πορτοκαλιές και τα λουλούδια στις αυλές και στους κήπους συντροφεύουν με μοναδικό τρόπο τους ποδηλάτες.

Στο Φαράγγι της Καντάνου

Στο φαράγγι ευδοκιμούν αρωματικά και θεραπευτικά φυτά, θάμνοι και δέντρα: ήμερη και άγρια φασκομηλιά, ματζουράνα, πευκάκι, θρύμπη, ασπρόθυμος, αχυνοπόδι, αστιβίδα, κουμαριά, κατσοπρίνια, πρινάρια, πλατάνια, αζίλακες, πεύκα, χαρουπιές και το σπάνιο είδος θάμνου, άντραχλο της Κρήτης. Στο φαράγγι ζουν σχεδόν όλα τα άγρια ζώα της Κρήτης, ασβοί, κουνάβια, όλα τα είδη των ερπετών, καθώς επίσης και όλα τα είδη των πτηνών, αρπακτικών και μη. Το φαράγγι λόγω της αγριότητάς του και των έντονων φυσικών εξάρσεων που το χαρακτηρίζουν, ήταν πρόσφορο από την εποχή της τουρκοκρατίας για κλεφτοπόλεμο, ενέδρες και γιουρούσια. Το φαράγγι της Καντάνου έμελλε να καθορίσει την νεώτερη ιστορία όχι μόνο της ίδιας της Καντάνου, αλλά και ολόκληρης της Επαρχίας Σελίνου λόγω της αντίστασης των Σελινιωτών στην εισβολή των ναζί κατακτητών στον β' παγκόσμιο πόλεμο. Αποτελεί μοναδικό φυσικό ιστορικό μνημείο, σύμβολο αντίστασης των λαών εναντίον οποιασδήποτε επέμβασης. Το φαράγγι διαπερνά κατά μήκος του ένας έξοχος, χειρωνακτικά κατασκευασμένος, αμαξωτός δρόμος που συναντά ένα από τα τελευταία εναπομείναντα δείγματα προβιομηχανικής κατασκευής για την περιοχή. Η μελέτη και η κατασκευή του δρόμου, μήκους 6.645 μέτρων, έγινε την δεκαετία του 1920 από γυναίκες άντρες και παιδιά, κρεμασμένους με σχοινιά, στα γκρεμνά του φαραγγιού. Ο δρόμος σήμερα σώζεται σε άριστη κατάσταση και αποτελεί μοναδική πρόκληση για περίπατο και ποδηλασία, για κάθε ηλικία. Η διαδρομή ξεκινά από τον Άναβο. Όπως ερχόμαστε στην Κάντανο από τα Χανιά, αμέσως μετά από την παράκαμψη για τον οικισμό της Σπίνας, αριστερά συναντάμε τον παλαιό επαρχιακό δρόμο Εδώ μπορούμε να αφήσουμε το αυτοκίνητο μας ή να ζητήσουμε από το λεωφορείο ερχόμενοι από Χανιά να κάνει στάση.

Μετά από 40 περίπου λεπτά περπατήματος φτάνουμε στο εκκλησάκι του Αγίου Ειρηναίου δίπλα στο χειμάρρο Κούκιζα και την Σπινιώτικη Γέφυρα. Από εδώ, αν επιθυμούμε, μπορούμε να περπατήσουμε, όταν ο καιρός είναι καλός προς τα πάνω μέσα από το φαράγγι της Καντάνου προς την Σπίνα για να θαυμάσουμε την άγρια ομορφιά του, και να επιστρέψουμε πάλι στον Άγιο Ειρηναίο για να συνεχίσουμε τον παλαιό επαρχιακό δρόμο που, μετά από περίπου 50 λεπτά πεζοπορίας, θα μας οδηγήσει στην Κάντανο, 500 μέτρα περίπου πριν από το Γυμνάσιο- Λύκειο του χωριού. Περπατώντας πια πάνω στον κεντρικό δρόμο Χανίων- Καντάνου, μετά από 15 λεπτά, φτάνουμε στο κέντρο της Καντάνου, όπου μπορούμε να γευτούμε τα εξαιρετικά παραδοσιακά γλυκά και το εξαιρετικό φαγητό από ντόπια προϊόντα στις ταβέρνες συνοδεία άφθονου κρασιού, τσικουδιάς και σελινιώτικης φιλοξενίας.

Η Κάντανος διαθέτει επίσης και πλήθος αξιόλογων βυζαντινών εκκλησιών τις οποίες μπορούμε να τις επισκεφτούμε, καθώς και ενοικιαζόμενα δωμάτια στα οποία μπορούμε να μείνουμε. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα άλλα χωριά του δήμου Καντάνου, όπως το Κακοδίκι, τα Πλεμενιανά, τα Φλώρια, με πολλές αξιόλογες βυζαντινές εκκλησίες, φιλόξενα καφενεία και όμορφες διαδρομές για περπάτημα ή ποδήλατο μέσα στη σελινιώτικη φύση. Από την Κάντανο μπορούμε πάλι με το λεωφορείο προς Χανιά να γυρίσουμε στον Άναβο για να πάρουμε το αυτοκίνητό μας, εάν το έχουμε αφήσει εκεί.

Στα πορτοκαλοχώρια του κάμπου
Συνεχίζουμε πάνω από την γέφυρα της εθνικής οδού και στην διχάλα που ακολουθεί, πηγαίνουμε δεξιά. Βρισκόμαστε σύντομα στο όμορφο χωριό Περιβόλια όπου ακολουθούμε την δεξιά διακλάδωση για τον συνοικισμό Πύργος. Στην πλατεία στρίβουμε πάλι δεξιά και έπειτα από λίγο βρισκόμαστε στο χωριό Λυγιδές.
"Συνεχίζουμε δυτικά παράλληλα με τον κεντρικό δρόμο για Αγιά. Όποιο δρόμο και να ακολουθήσουμε μέσα από τους πορτακαλαιώνες με κατεύθυνση δυτικά θα φθάσουμε στους οικισμούς Όαση και Μαρμαράς. Εδώ, θα περάσουμε στον κεντρικό δρόμο μπροστά από τις ιστορικές φυλακές της Αγιάς, τόπο μαρτυρίου για πολλούς Έλληνες πατριώτες κατά την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής.

Συνεχίζοντας για Αγιά θα δούμε μετά την εκκλησία δεξιά μας, πινακίδα για την λίμνη της Αγιάς. Η εξαιρετική αυτή λίμνη αποτελεί υδροβιότοπο για εκατοντάδες μεταναστευτικά είδη πουλιών, αλλά και τόπο διαβίωσης για πολλά ενδημικά είδη. Η περιοχή ανήκει στις προστατευόμενες περιοχές του Ευρωπαϊκού Δικτύου Προστασίας NATURA 2000 και άλλων συνθηκών. Μετά την στάση μας εδώ, συνεχίζουμε την πορεία μας προς Κυρτωμάδο. Μετά το τελευταίο σπίτι του γραφικού αυτού χωριού συνεχίζουμε ακολουθώντας πάντα τον κύριο δρόμο δίπλα στο ποτάμι.
Η φύση μας χαρίζει απλόχερα εκπληκτικές εικόνες δίπλα σε πλατάνια, πυκνή βλάστηση, πορτοκαλιές και λεμονιές. Στον δρόμο μας θα συναντήσουμε δυο πανέμορφα εκκλησάκια, καθώς και έναν υπαίθριο χώρο για ξεκούραση και μια ταβέρνα. Συνεχίζοντας, θα φθάσουμε στο κέντρο του χωριού Πλατανιάς. Η επιστροφή στα Χανιά ακολουθεί τον κεντρικό δρόμο από Αγία Μαρίνα, Σταλό, Καλαμάκι, όπου απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, λόγω αυξημένης κυκλοφορίας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες."

Πολιτισμός

Πολιτισμός

"Οι αρχαιολογικές έρευνες στην πόλη των Χανίων αποδεικνύουν ότι αυτή είναι χτισμένη πάνω στα ερείπια της Κυδωνίας, μιας αξιόλογης αρχαίας πόλης. Η πόλη χτίσθηκε κατά τους προϊστορικούς χρόνους από τον Κύδωνα, γιο - σύμφωνα με τους αρχαίους Κρήτες - του Ερμή - κατ' άλλους του Απόλλωνα - και της νύμφης Ακακαλίδας, κόρης του Μίνωα. Η Κυδωνία αναφέρεται από τον Όμηρο ως μια από τις σπουδαιότερες πόλεις της Κρήτης, ενώ οι Κύδωνες θεωρούνται ως προελληνικό φύλο. Οι αρχαίοι συγγραφείς θεωρούν την Κυδωνία ""μητέρα των άλλων κρητικών πόλεων"".

Πολλές είναι οι εκδοχές όσον αφορά στην ετυμολογία του τοπωνυμίου της πόλης. Πιθανόν από παραφθορά του ονόματος Χθονία, που ήταν ένα από τα αρχαία ονόματα της Κρήτης, να προέρχονται τα Χανιά. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή προέρχεται από το Αραβικό Χάνι ή τέλος από την αλχανία κώμη (προάστιο ή συνοικία της Κυδωνίας)."
Προϊστορική και Ελληνιστική περίοδος (3.000 – 69 π.Χ.)

"Η ιστορία της πόλης των Χανιών ξεκινάει από την Νεολιθική εποχή όπως αποδεικνύεται από τα ευρήματα που υπάρχουν (3η - 2η χιλιετία π.Χ ). Η κεραμεική της μεταβατικής νεολιθικής περιόδου (3.000 - 2.900 π.Χ.) αποτελεί την πρωιμότερη μαρτυρία ανθρώπινης δραστηριότητας στο λόφο του Καστελίου, στα ανατολικά του λιμανιού. Ο λόφος αποτέλεσε ιδανική θέση για εγκαθίδρυση προϊστορικού οικισμού, γιατί όχι μόνο γειτονεύει με τη θάλασσα, αλλά περιβάλλεται και από τον πλούσιο Χανιώτικο κάμπο.
Γρήγορα ο οικισμός αναπτύσσεται σε σημαντικό κέντρο με στενές εμπορικές σχέσεις με τα Κύθηρα. Γύρω στο 2.200 π.Χ. κατοικείται και η περιοχή νότια από την Αγορά των Χανίων. Το 1450 π.Χ. η εγκατάσταση στο Καστέλι καταστρέφεται από μεγάλη πυρκαϊά. Σ'αυτήν την περίοδο ανήκουν και 100 περίπου πήλινες πινακίδες με σύμβολα της Μινωϊκής Γραμμικής Α γραφής, που ψήθηκαν κατά την πυρκαϊά και δηλώνουν την πιθανή ύπαρξη κάποιου ανάκτορου στη γύρω περιοχή. Μετά την καταστροφή του 1450 π.Χ. η πόλη ξαναχτίστηκε και συνέχισε τη ζωή της ως το τέλος των μινωϊκών χρόνων, το 1100 δηλαδή π.Χ., με ενδιάμεσες επίσης καταστροφές.

Η υστερομινωϊκή ΙΙΙ περίοδος (1400 - 1100 π.Χ.) υπήρξε εποχή μεγάλης ακμής του οικισμού. Η νεκρόπολη του προϊστορικού οικισμού απλώνεται σε μεγάλη έκταση ολόγυρά του. Υστερομινωϊκοί τάφοι (1400 - 1200 π.Χ.) έχουν σκαφτεί στο Α., ΝΑ και ΒΑ τμήμα της σύγχρονης πόλης και έχουν βρεθεί πήλινα αγγεία υστερομινωϊκής ΙΙΙ γραφής.

Είναι βέβαιο ότι τα Χανιά, τόσο το Καστέλι όσο και το τμήμα της νέας πόλης, κατοικούνταν στους πρώτους αιώνες της πρώτης χιλιετίας, δηλαδή στα γεωμετρικά και αρχαϊκά χρόνια. Λίγα ίχνη έχουν βρεθεί από την πόλη των κλασικών χρόνων (5ος και 4ος αιώνας π.Χ.). Ωστόσο η περίοδος αυτή πρέπει να ήταν εποχή άνθησης για την περιοχή, αν κρίνει κανείς από τους τάφους που έχουν αποκαλυφθεί και από μαρτυρίες αρχαίων συγγραφέων. Είναι γνωστό ότι ο περίφημος γλύπτης Κρησίλας, μαθητής του Φειδία, καταγόταν από την Κυδωνία των κλασικών χρόνων. Η Κυδωνία ήταν η περισσότερο εκτεθειμένη σε εξωτερικές επιδρομές πολιτεία της αρχαίας Κρήτης και επέδραμαν εναντίον της Ζακύνθιοι, Σάμιοι, Αιγινίτες, Αθηναίοι, Φωκαείς. Κατά τους συνεχείς μεγάλους εμφύλιους πολέμους των Κρητικών πόλεων, η Κυδωνία έδινε τη νίκη σ' εκείνο το στρατόπεδο με το οποίο συμμαχούσε. Το 189 π.Χ. ανταπεξήλθε μόνη της εναντίον των δύο μεγαλύτερων πόλεων της Κρήτης, Κνωσού και Γόρτυνας, ενώ το 170 π.Χ. πολιορκήθηκε από τους Γορτύνιους και ζήτησε τη βοήθεια του βασιλιά της Περγάμου Ευμένη."

Ρωμαϊκή Περίοδος (69 π.Χ - 330 μ.Χ)
"Οι Ρωμαίοι που διέβλεπαν τη στρατηγική σημασία του νησιού και το ρόλο που μπορούσε να παίξει στα κατακτητικά τους σχέδια στο χώρο της Ανατολής αποφάσισαν να καταλάβουν την Κρήτη. Η Ρώμη, η οποία από την αρχή του 2ου αιώνα π.Χ. αναζητούσε ευκαιρίες για να επέμβει στα Κρητικά πράγματα, έλαβε αφορμή από τη συμπάθεια των Κρητικών πόλεων προς τον Μιθριδάτη του Πόντου και επεχείρισε να καθυποτάξει την Κρήτη, αλλά ηττήθηκε το 71 π.Χ. Η Κυδωνία ήταν η πρώτη πόλη που συγκρούστηκε με τους Ρωμαίους. Παρά τη σθεναρή όμως αντίσταση που προέβαλε, η πόλη υποδουλώθηκε στις ασύγκριτα μεγαλύτερες δυνάμεις του κατακτητή. Ο Ρωμαίος στρατηγός Κόϊντος Καικίλιος Μέτελλος, ο Κρητικός, όπως ονομάσθηκε μετά τη νίκη του, πέτυχε να καταλάβει την Κυδωνία το 69 π.χ. και στη συνέχεια την υπόλοιπη Κρήτη. Η ειρηνική ζωή κατά τα χρόνια αυτά στην περιοχή των Χανίων επιβεβαιώνεται από τα πολυτελή δημόσια και ιδιωτικά κτίσματα, τα άφθονα γλυπτά που φέρνουν στο φως οι ανασκαφές, τα ωραία ψηφιδωτά δάπεδα που έχουν βρεθεί σε διάφορα σημεία της πόλης. Το θέατρο της αρχαίας πόλης σωζόταν ως το 1583, οπότε το κατεδάφισαν οι Ενετοί για να χρησιμοποιήσουν το οικοδομικό υλικό στο χτίσιμο των εξωτερικών τειχών.
Τέλος η αρχική κατασκευή του ""Βυζαντινού"" τείχους της ακρόπολης του Καστελιού πρέπει να αναχθεί στα χρόνια αυτά. Η νεκρόπολη του οικισμού των ιστορικών χρόνων, ήταν εξαπλωμένη ολόγυρά του. Οι περισσότεροι περιηγητές και σύγχρονοι επιστήμονες τοποθετούν και την Κυδωνία των ιστορικών χρόνων στη σημερινή πόλη των Χανίων. Στα Υστερορωμαϊκά χρόνια η Κυδωνία είναι ακόμα η σπουδαιότερη πόλη της περιοχής και για το λόγο αυτό ορίζεται έδρα της ομώνυμης παλαιοχριστιανικής Επισκοπής. Η πιο σημαντική αρχαιολογική μαρτυρία είναι η πρόσφατη ανακάλυψη, κάτω από τα θεμέλια του βενετσιάνικου καθεδρικού ναού στη συνοικία Καστέλι, μιας μεγάλης παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η οποία και βεβαιώνει ότι και στην περίοδο αυτή εδώ ήταν το κέντρο της πόλης."


Α' Βυζαντινή Περίοδος (330-824.μ.Χ)
"Η πόλη της Κυδωνίας εξακολουθεί να ακμάζει και στην πρώτη Βυζαντινή περίοδο, μέχρι την Αραβική κατάκτηση. Ο Χριστιανισμός διαδίδεται από τον 1ο αιώνα. Στη Σύνοδο της Σαρδικής (Σόφιας) στα 342-343, συμμετέχει και ο Επίσκοπος Κυδωνίας και μνημονεύεται συχνά σε Πρακτικά Συνόδων και Εκκλησιαστικά ""Τακτικά"" μέχρι τον 9ο αιώνα. Επιτύμβιες επιγραφές και τάφοι από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννου και στην περιοχή του σημερινού Ορφανοτροφείου, δείχνουν ότι εκεί ήταν τα εκτεταμένα νεκροταφεία της πόλης κατά την περίοδο αυτή. Το καλλιτεχνικό επίπεδο είναι συνήθως επαρχιακό, σε σχέση ακόμη με την ανατολική Κρήτη, όπως διαπιστώνεται από την ποιότητα των κτισμάτων και των γλυπτών. Καλύτερη είναι η ποιότητα των ψηφιδωτών δαπέδων, όπου διαπιστώνεται στενή σχέση με μνημεία της κεντρικής Κρήτης.
Στην περίοδο αυτή όμως τα ενδιαφέροντα του Βυζαντίου επικεντρώνονται στην Ανατολή. Η Κρήτη όπως και όλες οι άλλες επαρχίες πέφτουν σε αφάνεια και ιστορικό λήθαργο. Το 330 μ.Χ ο Μ. Κωνσταντίνος αποσπά την Κρήτη από την Κυρηναϊκή και την προσαρτά στην Ιλλυρία. Αργότερα η Κρήτη αποτελεί ιδιαίτερο θέμα αυτοτελή δηλαδή διοικητική περιφέρεια κάτω από βυζαντινό στρατηγό, που κατέχει την ενδέκατη θέση ανάμεσα στους 64 αξιωματούχους του βυζαντινού κράτους Διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της Κρήτης εξακολουθεί να είναι η Γόρτυνα. Ο πληθυσμός της Κρήτης καθαρά ελληνικός, έχει ασπαστεί εξ ολοκλήρου τον Χριστιανισμό. Επίσης σοβαρές για την Κρήτη συνέπειες έχουν οι επιδρομές των Αράβων. Οι επιδρομές αυτές αποκρούονται με τα πενιχρά μέσα της εποχής και ματαιώνονται τα σχέδια των Αράβων. Οι αραβικές επιδρομές μαζί με τις θεομηνίες έχουν τις καταστροφικότερες τους συνέπειες. Συντελούν, μεταξύ των άλλων, στην παρακμή πολλών πόλεων και στις βαθιές αλλαγές στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Δεν διαθέτει ακόμα η Κρήτη ισχυρή και οργανωμένη άμυνα κι ο βυζαντινός στόλος βρίσκεται σε αδυναμία να προστατεύσει την ευαίσθητη αυτή περιοχή.

Αραβοκρατία (824 -961 μ.Χ)
"Η κατάκτηση της Κρήτης από τους Σαρακηνούς στα 824 μ.Χ. θα δημιουργήσει κυριολεκτικά αναστάτωση στη ζωή του τόπου, με συνέπειες στον κοινωνικό, οικονομικό και θρησκευτικό τομέα. Η Αραβοκρατία, από το 824 μ.Χ. έως το 961 μ.Χ., οπότε η Κρήτη ανεκατελήφθη από τον Νικηφόρο Φωκά, είναι για την Κυδωνία μια σκοτεινή περίοδος. Οι ιστορικές πηγές δεν είναι πολύ σαφείς και δεν έχουν εντοπισθεί αρχαιολογικές ενδείξεις.. Από το Συναξάρι του Αγίου Νικολάου του Ομολογητή (ηγουμένου της μονής Στουδίου και γνωστού απολογητή των εικόνων), που καταγόταν από την Κυδωνία, μαθαίνουμε ότι η πατρίδα του ήταν πλούσια και εύφορη, με έντονη την ανάμνηση του ένδοξου παρελθόντος της.
Κατά την περίοδο της Αραβοκρατίας κι επί αυτοκράτορα Μιχ. Τραυλού με αφορμή μια κρίση που ξεσπά στο μουσουλμανικό στοιχείο της Ισπανίας, ο Αργηγός της Κόρδοβας Αμπού Χαψ Ομάρ αναγκάζεται να μετακινηθεί με το λαό του, αναζητώντας νέο τόπο εγκατάστασης. Ο λαός αυτός, στοιχείο πειρατικό και τυχοδιωκτικό, κατορθώνει την εγκατάσταση του το 824μ.χ στην Κρήτη. Ανοίγει λοιπόν μια νέα περίοδος στο ιστορικό κεφάλαιο της Κρήτης που στάζει αίμα και δάκρυ.

Από ανεύρεση αραβικών νομισμάτων σε ορισμένες περιοχές της Κρήτης, συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι Άραβες, δεν καταλαμβάνουν ολόκληρο το νησί, αφού, για την άσκηση των πειρατικών τους επιδρομών χρειάζονται μόνο παράλια ορμητήρια. Ο Χάνδακας αποτελεί το ισχυρότερο κέντρο εξόρμησης και ένα τόπο όπου συγκεντρώνονται τα λάφυρα των διαρπαγών και της λεηλασίας. Η Κρήτη αποκόβεται από τον κορμό της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Βυθίζεται στο πυκνό πνευματικό σκοτάδι μιας μακρόχρονης αραβικής νύχτας."

Β' Βυζαντινή Περίοδος (961 - 1204 μ.Χ)
"Με την ανάκτηση της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά και την ένταξη της και πάλι στον κορμό της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αρχίζει μια νέα περίοδος, που διαρκεί 250 χρόνια. Κύριο μέλημα του Βυζαντίου είναι η αποκατάσταση και σταθεροποίηση της εξουσίας στο νησί, γι αυτό και καταβάλλει έντονες προσπάθειες να μειώσει τις συνέπειες της αραβοκρατίας στον πολιτικό, κοινωνικό και θρησκευτικό τομέα.
Στα πλαίσια αυτής της πολιτικής, το Βυζάντιο θα εγκαταστήσει αποίκους από διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας. Μέσα στη δεύτερη Βυζαντινή περίοδο, θα σταλούν από τη Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη αρχοντικές οικογένειες (τα ""Δώδεκα Αρχοντόπουλα"") που θα αναλάβουν ηγετικό ρόλο ανάμεσα στον ντόπιο πληθυσμό. Για να αποτρέψουν μελλοντικό αραβικό κίνδυνο, οι Βυζαντινοί οργανώνουν την άμυνα του νησιού και κατασκευάζουν ισχυρά οχυρωματικά έργα στα παράλια και σε άλλες επίκαιρες θέσεις. Στη θέση της Κυδωνίας, που εξακολουθεί να διατηρεί τη στρατηγική της σημασία και πάνω στο λόφο Καστέλι, χτίζεται από τους Βυζαντινούς ένα φρούριο, που σε πολλά του σημεία πατάει πάνω στο αρχαίο τείχος και έχει κατασκευασθεί από τα οικοδομικά υλικά της αρχαίας Κυδωνίας. Στην περίοδο αυτή σημειώνεται κι ένα μοναδικό πολιτικό γεγονός, μια στάση την οποία οργανώνει ο Δούκας της Κρήτης κατά του αυτοκράτορα

Αλέξιου Α' Κομνηνού (1092-1093).
Τις πληροφορίες των ιστορικών πηγών για διασυνδέσεις της Κρήτης με την πρωτεύουσα και τη σημαντική θέση της στα ενδιαφέροντα του Βυζαντίου, έρχεται να επιβεβαιώσει η αρχαιολογική έρευνα. Η πόλη ωστόσο έχει χάσει την αρχική της σημασία και για το λόγο αυτό και η Επισκοπή της μεταφέρεται στην κοντινή Αγυιά. Από την περίοδο αυτή σώζονται μόνο μερικά τμήματα του τείχους στο Καστέλι. Μέσα στα χρόνια αυτά φαίνεται ότι πήρε η πόλη και το όνομα Χανιά."

Ενετοκρατία (1204-1669)
Με την Δ΄ Σταυροφορία και την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1204, η Κρήτη δίδεται στον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό, που στη συνέχεια την πουλά στους Ενετούς. Αλλά προτού υπογραφεί η αγοραπωλησία, το 1266 ο Γενουάτης Κόμης της Μάλτας Ερρίκος Πισκατόρι καταλαμβάνει την Κρήτη και οι Γενοβέζοι, αντίπαλοι των ενετών, λεηλάτησαν την πόλη και την παρέδωσαν στη φωτιά.

Χρειάσθηκαν 8 χρόνια για να μπορέσει η Βενετία να εξώσει τους Γενουάτες από το Νησί. Από το 1210 μέχρι το 1252 η Βενετία προσπαθεί να εδραιώσει την εξουσία της στη Δυτική Κρήτη, όπου οι τοπικοί ηγέτες με τη συνεργασία της Αυτοκρατορίας της Νίκαιας αντιστέκονται. Στα 1252 η πόλη και ο νομός μοιράζονται σε 90 "καβαλαρίες" και δίδονται στους Ενετούς αποίκους με τη ρητή υποχρέωση να ξαναχτίσουν την πόλη των Χανίων.

Επισκευάζουν το τείχος του Καστελιού και οργανώνουν πολεοδομικά την πόλη μέσα στα όριά του. Οι ενετοί έχτισαν την πόλη ακολουθώντας ενετικά πρότυπα αρχιτεκτονικής. Mέσα στον οχυρωματικό περίβολο που επισκευάζεται, χτίζεται μια νέα πόλη με σύγχρονο ρυμοτομικό σχέδιο, ωραία δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, τον καθεδρικό ναό της Παναγίας, το παλάτι του Ρέκτορα (Διοικητή), και τις κατοικίες των μεγάλων αξιωματούχων. Τα δημόσια κτίρια αναπτύσσονται κατά μήκος του κεντρικού δρόμου (corso - σημερινή οδός Κανεβάρo) που διασχίζει το Καστέλι από ανατολικά. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα σώζονταν ακόμα οι επιβλητικές είσοδοι των παλατιών των ενετών αρχόντων και κυριαρχούσε η γοτθική αρχιτεκτονική. Γύρω από το Καστέλλι αναπτύχθηκε μια άλλη οικιστική ενότητα γνωστή ως βούργοι, δηλαδή προάστια.

Η οχύρωση της πόλης άρχισε το 1336 και κράτησε 20 χρόνια. Έξω από τα τείχη, στις αρχές του 14ου αιώνα, χτίζονται οι μονές του Αγίου Φραγκίσκου των Φραγκισκανών και του Αγίου Νικολάου των Δομηνικανών μοναχών. Στα αστικά κέντρα της Κρήτης επικρατεί το καθολικό στοιχείο, αντίθετα με την ύπαιθρο, όπου κυριαρχούν οι ορθόδοξοι. Από την πρώτη περίοδο της πόλης, κατά την οποία αυτή περιορίζεται μέσα στα όρια του Καστελιού, ελάχιστα στοιχεία σώζονται, καθώς οι σεισμοί και οι άλλες καταστροφές είναι συχνές.
Τα Χανιά εξελίσσονται σε δεύτερη πόλη του "Βασιλείου της Κρήτης", είναι έδρα "Ρέκτορα" και Λατίνου Επισκόπου. Η πόλη και το λιμάνι της αποτελούν το κέντρο μιας πλούσιας γεωργικής περιοχής με οικονομικές και πολιτιστικές διασυνδέσεις με την Βενετία. Σταδιακά η πόλη επεκτείνεται και έξω από το παλιό φρούριο ώστε θεωρείται απαραίτητη η νέα και σύγχρονη οχύρωσή της. Έτσι στα μέσα του 16ου αιώνα η πόλη οχυρώνεται για μια ακόμη φορά σε σχέδια και επίβλεψη του διάσημου στα οχυρωματικά έργα Βερονέζου Μichele Sanmichielli με σύγχρονα τείχη και τάφρο. Οι νέες οχυρώσεις έχουν παραλληλόγραμμο σχήμα και περικλείουν μια αρκετά μεγάλη έκταση. Τα τείχη με την τάφρο - που όμως δεν γέμισε ποτέ με νερό - περιλαμβάνουν και το λιμάνι και είναι κτισμένα με τις πιο σύγχρονες για την εποχή αντιλήψεις της οχυρωματικής τεχνικής.

Μέσα στη νέα αυτή πόλη με το καλύτερο ρυμοτομικό σχέδιο χτίζονται ή επισκευάζονται ναοί, μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια που ακολουθούν τις τάσεις του Βενετσιάνικου Μανιερισμού. Ανεγείρεται νέο υδραγωγείο, κτίσματα για την εξυπηρέτηση των στρατιωτικών αναγκών, και στο λιμάνι κτίζονται σταδιακά 22 νεώρια που χρησίμευαν για τη φιλοξενία και επισκευή, κατά τους χειμερινούς μήνες, των πλοίων του βενετσιάνικου στόλου. Η οχύρωση ενισχύεται με φρούρια στα νησάκια Θεοθωρού, Σούδα και Γραμβούσα.
Αλλά οι αντιδράσεις του προσανατολισμένου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ελληνική Αυτοκρατορία ντόπιου στοιχείου είναι συχνές. Από το 1212 και μέχρι το τέλος της Ενετοκρατίας οι Κρήτες πραγματοποίησαν 27 επαναστάσεις. Αρχηγοί των επαναστάσεων αυτών ήταν μέλη των οικογενειών των 12 Αρχοντόπουλων, οι οποίες είχαν διατηρήσει τα φεουδαλικά τους προνόμια και διακρίνονταν για τον υλικό και πνευματικό τους πλούτο, αλλά και την εμμονή τους στο Ορθόδοξο Δόγμα και την αποτίναξη του ξενικού ζυγού.
Στις συνεχείς εθνικο-κοινωνικές εξεγέρσεις ο ρόλος των "αρχοντορωμαίων" και του Κλήρου είναι μεγάλος. Η Δυτική επιρροή είναι σχεδόν ανύπαρκτη, παρά τις έντονες προσπάθειες προσηλυτισμού που καταβάλλονται. Η μακραίωνη ωστόσο συμβίωση των δύο στοιχείων θα δημιουργήσει μια κοινωνική και πολιτιστική προσέγγισή τους, αλλά χωρίς να υποχωρεί το στοιχείο της αντιπαράθεσης. Δημιουργούνται όμως σιγά - σιγά οι κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να μπορούμε σήμερα να αναφερόμαστε στην "Κρητική Αναγέννηση" στους τομείς της Λογοτεχνίας, της Αρχιτεκτονικής και της Ζωγραφικής.

Πρώιμη τουρκοκρατία (1645 – 1831)
Παρά τις προσπάθειες των ενετών να ενισχύσουν την άμυνα του νησιού ώστε να αντέξει σε πιθανή τουρκική επίθεση, το μέλλον του ήταν προδιαγραμμένο. Οι Τούρκοι καταβάλλουν έντονες προσπάθειες να κυριαρχήσουν στην, πολύτιμη για τον έλεγχο της Μεσογείου, Κρήτη. Μετά από μια ρευστή περίοδο που συνοδεύεται από επιδρομές, λεηλασίες διπλωματικές και άλλες ενέργειες, αρχίζει τελικά στα 1645 η εκστρατεία κατάληψης της Κρήτης από τους Τούρκους.
Τον Ιούνιο του 1645 ο Γιουσούφ Πασάς αποβιβάζει στρατό στα Μεσόγεια Κισάμου και στο Κολυμπάρι και πολιορκεί το φρούριο της νησίδας Θεοδωρού. Στις 15 Ιουνίου 1645 αρχίζει η πολιορκία της πόλης των Χανίων που πέφτει μετά από 57 ημέρες, τον Αύγουστο του 1645, ενώ ολόκληρη η Κρήτη καταλαμβάνεται τελικά από τους Τούρκους το 1669, μετά από 25ετή πόλεμο.

Με την κατάληψη της πόλης, οι νέοι κατακτητές, στην προσπάθεια τους να προσεταιριστούν το ντόπιο πληθυσμό, επαναφέρουν τον ορθόδοξο επίσκοπο Κυδωνίας στην αρχαία του έδρα, τον ναό των Αγίων Αναργύρων, αποκαθιστώντας έτσι την εκκλησιαστική τάξη. Οι νέοι κατακτητές φροντίζουν, εκτός από την μετατροπή των καθολικών εκκλησιών σε τζαμιά, και για την ανοικοδόμηση νέων. Κατασκευάζονται επίσης δημόσια λουτρά, από τα οποία τρία σώζονται μέχρι σήμερα, όπως και δημόσιες κρήνες, συνδεμένες συνήθως με τα τζαμιά, σύμφωνα με τα καθιερωμένα στην μουσουλμανική θρησκεία. Χτίζονται ακόμη δημόσια κτίρια, όπως στρατώνες, νοσοκομεία και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, εκτός από τις ενετικές και γίνεται συμπλήρωση της οχύρωσης του φρουρίου, ενώ απαγορεύεται η οικοδόμηση έξω από αυτό.

Με την κατάκτηση των Χανίων οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες αλλάζουν σημαντικά. Το μουσουλμανικό στοιχείο αποτελεί την άρχουσα τάξη με φεουδαρχικό χαρακτήρα. Νέες συνθήκες ζωής διαμορφώνονται, συνδεδεμένες στενά με τη θρησκευτική και κοινωνική οργάνωση του κατακτητή. Η πόλη ορίζεται έδρα Τούρκου Πασά.

Η επανάσταση του Σφακιανού Δασκαλογιάννη - Βλάχου το 1770 και το αποτρόπαιο τέλος που του επεφύλαξαν οι Τούρκοι (τον έγδαραν ζωντανό) αλλά και όλες οι επαναστάσεις κατά τον ταραγμένο 19ο αιώνα, επηρέασαν τόσο τις κοινωνικοπολιτικές δομές της Κρητικής ζωής, όσο και τις εξελικτικές διαδικασίες στον διοικητικό και πολιτιστικό τομέα.

Η μεγάλη Επανάσταση του 1821 όμως προκαλεί ένα ισχυρό κραδασμό στις σχέσεις των δύο λαών. Στην πόλη των Χανίων όπου έχει συγκεντρωθεί το σύνολο σχεδόν του μουσουλμανικού πληθυσμού της υπαίθρου, οργανώνονται μεγάλες σφαγές του Χριστιανικού στοιχείου.

 

Αιγυπτιοκρατία (1831 - 1841)
Μετά το τέλος της Επανάστασης, η Κρήτη παραχωρείται στον αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή έως το 1841. Κατά τη διάρκεια της Αιγυπτιακής κατοχής, ανακατασκευάζεται ο λιμενοβραχίονας και ο περίφημος φάρος του Χανιώτικου λιμανιού, ενώ η Αιγυπτιακή Διοίκηση εκδίδει στα Χανιά την πρώτη Κρητική εφημερίδα "Βακάϊ Γκιρίτ" (Φωνή της Κρήτης), δίγλωσση, μισή στα Ελληνικά και μισή στα Αραβικά.

Υστερη τουρκοκρατία (1841 - 1898)
Η δεύτερη περίοδος της Τουρκοκρατίας αρχίζει με την επαναφορά της Κρήτης στους Τούρκους, ενώ στα μέσα του 19ου αιώνα τα Χανιά καθιερώνονται ως πρωτεύουσα του Νησιού, λόγω των συχνών επαναστάσεων στο χώρο της Δυτικής Κρήτης. Γεγονός που επηρεάζει σοβαρά την εξέλιξη της πόλης, κυρίως με την επικράτηση μιας πιο ανεκτικής πολιτικής, παράλληλα με την οικονομική άνθηση. Κτίζονται νέες δημόσιες και ιδιωτικές οικοδομές που ακολουθούν τα σύγχρονα ρεύματα του Νεοκλασικισμού, η πόλη επεκτείνεται και αποκτά σιγά σιγά ευρωπαϊκό χαρακτήρα, ξεφεύγοντας από τα όρια των οχυρώσεων. Χτίζονται νέοι ναοί και Κοινοτικά Καταστήματα, σχολεία, ο καθεδρικός ναός της Τριμάρτυρης κ.α.
Το 1841 ξεσπά το Κίνημα του Χαιρέτη και το 1859 το Κίνημα του Μαυρογένη, με το οποίο οι Κρήτες πετυχαίνουν να κατέχουν ελεύθερα όπλα, να ασκούν τη λατρεία και να γίνεται σεβαστή η θρησκεία τους, καθώς και τη σύσταση Χριστιανικών Δημογεροντιών που είχαν αρμοδιότητα σε θέματα παιδείας, κοινωνικής πρόνοιας, κληρονομικού και οικογενειακού δικαίου. Ακολουθεί η τριετής επανάσταση 1866 - 1869 καθώς και η επανάσταση του 1877 - 1878 που φέρνει και την περίφημη Σύμβαση της Χαλέπας. Σύμφωνα με τη Σύμβαση, η Κρήτη αποχωριζόταν από την λοιπή Οθωμανική Αυτοκρατορία, συνέχιζε να διοικείται από τη Γενική Διοίκηση Κρήτης και παραχωρούνταν ορισμένα προνόμια, μεταξύ των οποίων και η σύσταση Φιλεκπαιδευτικών Συλλόγων και η έκδοση εφημερίδων. Μέχρι τότε - και με εξαίρεση ελάχιστα παράνομα μονόφυλλα - εκδιδόταν από το 1867, μόνο η ημιεπίσημη εφημερίδα της Τουρκικής Διοικήσεως "Κρήτη".
Κάνοντας χρήση των διατάξεων της Συμβάσεως της Χαλέπας, οι Χανιώτες συγκροτούν το 1879 τον Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο "Μίνως" και τον Γεωργικό Σύλλογο "Δήμητρα" (με παραπλήσιους σκοπούς. Το 1880 δημιουργείται ο θεατρικός θίασος "Ευτέρπη", με στελέχη του επίλεκτα μέλη της Χανιώτικης κοινωνίας, μεταξύ αυτών και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που δίνουν παραστάσεις θεατρικών έργων ή ενισχύουν θεατρικά σχήματα που επισκέπτοναι τα Χανιά. Παράλληλα από το 1880 και εξής αρχίζουν να εκδίδονται στα Χανιά πλείστες εφημερίδες: "Λευκά ΄Ορη", "Αλήθεια", "Πατρίς", "΄Αμυνα", η σατιρική "Κίσσα", καθώς και αρκετές τουρκικές. Το 1884 συγκροτείται ο Δικηγορικός Σύλλογος Χανίων.

Αλλά το 1889 η Τουρκία περιορίζει σημαντικά τα προνόμια των Κρητών και επακολουθεί η επανάσταση του 1889 που καταπνίγηκε μετά από ένα οκτάμηνο. Το 1895 συγκροτείται η Μεταπολιτευτική Επιτροπή αλλά στις 11 Μαϊου 1896 ο πληθυσμός των Χανίων υφίσταται μεγάλη σφαγή, όπως άλλωστε τον επόμενο χρόνο 1897, οπότε και πυρπολούνται και τα Κοινοτικά Καταστήματα απέναντι από τον καθεδρικό ναό, που περιλάμβαναν το επισκοπικό μέγαρο και το παρθεναγωγείο.
Οι Μεγάλες Δυνάμεις, που πάντοτε ενδιαφερόταν για την Κρήτη λόγω της στρατηγικής της σημασίας, αποφασίζουν την διεθνή κατοχή του νησιού, ενώ η Ελλάδα στέλνει εκστρατευτικό σώμα 1500 ανδρών υπό τον συνταγματάρχη Τιμολέοντα Βάσσο.

Κρητική Πολιτεία (1898 - 1913)
Στις 9 Δεκεμβρίου 1898 φθάνει στη Σούδα και αναλαμβάνει τη διοίκηση της νεοσύστατης Αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας, ως Υπατος Αρμοστής, ο Πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδας. Με την ίδρυση της "Κρητικής Πολιτείας", τα Χανιά γνωρίζουν την μεγαλύτερη ακμή στην ιστορία τους, ως πρωτεύουσα της Κρήτης. Συνεχίζουν να είναι έδρα του Αρμοστή και πρωτεύουσα του Κρητικού Κράτους, μεγάλο διοικητικό, πνευματικό, εμπορικό και βιομηχανικό κέντρο. Η Κρητική Πολιτεία έχει δική της σημαία και νόμισμα - την Κρητική δραχμή - ιδρύεται η Τράπεζα Κρήτης, συντάσσεται το Σύνταγμα του Κρητικού Κράτους, γίνονται εκλογές για την ανάδειξη πληρεξουσίων, αρχίζει να εκδίδεται η Επίσημη Εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας και δημιουργείται η Κρητική Χωροφυλακή. Συγκροτείται το Συμβούλιο του Ηγεμόνα και συνιστώνται πέντε Ανώτερες Διευθύνσεις, αντίστοιχες με τα σημερινά Υπουργεία: Οικονομικών, Εσωτερικών, Δημοσίας Εκπαιδεύσεως και Θρησκευμάτων, Συγκοινωνιών και Ασφαλείας και Δικαιοσύνης (με Σύμβουλο-Υπουργό τον Ελευθέριο Βενιζέλο).
Τα Χανιά στις αρχές του 20ού αιώνα, σύμφωνα με την απογραφή του 1900, έχουν περίπου 21.000. Η πόλη έχει στενούς δρόμους, μικρές πλατείες και κτίρια με στοιχεία ενετικά, τουρκικά και ελληνικά - πολυεθνική πόλη, με γνήσιο Κρητικό χαρακτήρα αλλά και με ξενικές επιρροές, λόγω των κατακτητών του παρελθόντος αλλά και της παρουσίας των στρατευμάτων των Μεγάλων Δυνάμεων που παραμένουν στο Νησί.

Τα Χανιά ασφυκτιούν περιορισμένα ακόμη μέσα στα όρια της παλιάς εποχής, τα φρούρια και τις τάφρους γύρω τους, τα "χεντέκια", κι έτσι μια νέα πολιτεία αρχίζει να αναπτύσσεται σιγά - σιγά έξω από τα τείχη που οριοθετούν τη σφιχτοδεμένη ύπαρξη της μεσαιωνικής πόλης. Ωραιότατα νεοκλασικά κτίρια, σωστά καλλιτεχνήματα, αρχίζουν να ορθώνονται, φτιαγμένα από ειδικευμένους μηχανικούς και εργολάβους, ενώ οι τάφροι τώρα πια, γύρω από τα τείχη, χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια λαχανικών και οπωρικών, για τις ανάγκες της πόλης.
Τα τείχη, χτισμένα το 1252, είχαν τρεις πύλες. μια στα ανατολικά, την πύλη της Αμμου (Σαμπιονέρα) στο Κουμ-Καπί, που είχε ονομασθεί έτσι από το αμμώδες έδαφος της περιοχής. Επίσης την πύλη στη συνοικία Τοπχανά, το "πορτάκι", στο τέλος της σημερινής οδού Θεοτοκοπούλου, που εξυπηρετούσε τη στρατιωτική Υπηρεσία, αλλά και τους Εβραίους που έμεναν στη συνοικία της Οβριακής και όταν είχαν κηδεία κατευθυνόταν στο Εβραϊκό νεκροταφείο, στα νοτιοδυτικά του εργοστασίου της ΑΒΕΑ. Και τέλος την πύλη του Καλέ-Καπισί, πύλη του φρουρίου, Porta Retimiota όπως λεγόταν παλαιότερα, μια που από εκεί άρχιζε ο δρόμος για το Ρέθυμνο, που βρισκόταν στα νότια του τείχους που περιέκλειε την πόλη. Στα παλαιότερα χρόνια, όπως άλλωστε οι περισσότερες πύλες των φρουρίων, άνοιγε με την ανατολή του ηλίου και κλειδωνόταν με τη δύση του. Από αυτή είχε βγει και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης στις 3 Νοεμβρίου του 1898. Απέναντι από το Καλέ-Καπισί βρισκόταν η πλατεία Κοτζάμπαση, που πήρε το όνομά της μετά τη δολοφονία, στο μέρος εκείνο, του Καβάση του Ρωσικού Προξενείου Γιώργη Κοτζάμπαση.
Η πόλη ασφυκτιούσε μέσα στα τείχη, κι έτσι μια νέα πολιτεία άρχισε να σχηματίζεται και να αναπτύσσεται απ' έξω. Η ανάγκη ένωσης των δύο τμημάτων της πόλης, φέρνει τις κατεδαφίσεις των φρουρίων και τη δημιουργία ρηγμάτων στο Κρύο Βρυσάλι, στο Καλέ-Καπισί και στα ανατολικά της Piatta Forma, προς το κτίριο του Γυμνασίου.

Στα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας γίνονται πολλά έργα ανασυγκρότησης - διάνοιξη δρόμων και πλακόστρωση, αποχετευτικά έργα καθώς και εξωραϊσμού και καλλωπισμού, ανεγείρεται η περίφημη Δημοτική Αγορά. Το πνευματικό και πολιτιστικό επίπεδο είναι σε υψηλό σημείο, λειτουργούν νέα σχολεία, το ποσοστό του αναλφαβητισμού μικραίνει. ΄Εχει συγκροτηθεί από το 1899 ο Φιλολογικός Σύλλογος "Χρυσόστομος" και στη συνέχεια ιδρύονται όλο και περισσότερα πνευματικά, φιλανθρωπικά, αθλητικά και εργατικά σωματεία, διοργανώνονται πλείστες εκδηλώσεις.

Ερχονται πολυμελείς και καλά καταρτισμένοι Ελληνικοί και ξένοι θίασοι, μαθητές επίσης δίνουν θεατρικές παραστάσεις με αξιώσεις και μάλιστα στα αρχαία Ελληνικά. Χώροι των παραστάσεων ο Δημοτικός Κήπος, το θέατρο της Σπλάντζιας, του Καλέ-Καπισί, του Φαλήρου στο Κούμ-Καπί, του Καστελιού.

Στο "Ακταίον", στο λιμάνι, ο κουκλοπαίχτης Χρήστος Κονιτσιώτης, "ο πρύτανις των ανδρεικέλων", συγκεντρώνει πλήθη μικρών και μεγάλων, με τον μεγάλο ξύλινο θίασό του. Δίδονται συναυλίες, διοργανώνονται μουσικοφιλολογικές εσπερίδες, έρχεται ο φωνογράφος και ο κινηματογράφος στα Χανιά. Κυκλοφορούν εφημερίδες και περιοδικά με αξιοθαύμαστη ύλη, ενώ το 1901 στα πρωτοπόρα Χανιά, γίνεται πρόταση χειραφέτησης της γυναίκας στην Κρητική Βουλή, από τον Σφακιανό βουλευτή Γεώργιο Δασκαλογιάννη.
Η σύγκρουση του Αρμοστή το 1901 με τον επί της Δικαιοσύνης Σύμβουλό του Ελευθέριο Βενιζέλο φέρνει την απόλυση του δεύτερου και έχει ως επακόλουθο το 1905 το Κίνημα του Θερίσου και την αποχώρηση του Γεωργίου το 1906, ενώ τοποθετείται ως Αρμοστής ο Αλέξανδρος Ζαϊμης.

Από της 25ης Σεπτεμβρίου 1908 τα μέλη της Κυβερνήσεως της Κρήτης είχαν δώσει όρκο ενώπιον του Επισκόπου Κυδωνίας και Αποκορώνου στο όνομα του Βασιλέως των Ελλήνων. Η Κρητική Βουλή στα Χανιά με τη σειρά της είχε επικυρώσει τα ψηφίσματα της Ένωσης, εξέδωσε επίσης δικό της πανηγυρικό ψήφισμα και προχώρησε στην κατάργηση της Αρμοστείας. Το Κρητικό Σύνταγμα καταργήθηκε και εισήχθη το Ελληνικό. Η Ελληνική Κυβέρνηση υπέδειξε στον Αρμοστή Αλ. Ζαϊμη που βρισκόταν εκτός του Νησιού, να μην επιστρέψει στην Κρήτη, όπου σχηματίσθηκε νέα προσωρινή διακομματική Κυβέρνηση από τους Ελ. Βενιζέλο, Μίν. Πετυχάκη, Εμμ. Λογιάδη, Χαρ. Πωλογεώργη, και Πρόεδρο τον Αντ. Μιχελιδάκη. Η Ελληνική Κυβέρνηση, για να αποφύγει τις αντιδράσεις της Τουρκίας και τις διεθνείς περιπλοκές, δεν προχώρησε στην επίσημη αναγνώριση της Ένωσης.
Με την ευτυχή κατάληξη των Βαλκανικών Πολέμων έληξε και το Κρητικό Ζήτημα. Η ΄Ενωση είχε ήδη πραγματοποιηθεί στη πράξη, όταν στις 14 Φεβρουαρίου 1913 αφαιρέθηκαν από το φρούριο της Σούδας οι σημαίες των Μεγάλων Δυνάμεων και της Τουρκίας. Με το ΄Αρθρο 4 της Συνθήκης του Λονδίνου (30/5/1913) ο Σουλτάνος παραιτήθηκε των δικαιωμάτων του στην Κρήτη, παραχωρώντας τα στις Μεγάλες Δυνάμεις, ενώ με ιδιαίτερη Συνθήκη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας (1/11/1913) παραιτήθηκε επίσης κάθε δικαιώματος επικυριαρχίας στο Νησί..
Mε την έπαρση τη Ελληνικής σημαίας στο Φρούριο Φιρκά την 1η Δεκεμβρίου 1913 παρουσία του τότε Βασιλιά της Ελλάδας Κωνσταντίνου και του Πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου και μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού και απερίγραπτης χαράς, επισημοποιήθηκε και η τυπική πλέον ΄Ενωση του Νησιού με την Ελλάδα.
Τα επόμενα χρόνια

Τα Χανιά συνεχίζουν να είναι η πρωτεύουσα της Κρήτης και έδρα της Γενικής Διοικήσεως και τις επόμενες δεκαετίες. Υφίστανται όμως σταδιακά πολλές επεμβάσεις για τον "εκσυχρονισμό" της παλιάς πόλης, με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται σιγά σιγά ο μνημειακός της χαρακτήρας.

Πάντα πρώτοι οι Χανιώτες τρέχουν σ' όλους τους εθνικούς αγώνες της μάνας Ελλάδας. Στα Χανιά γίνεται και το αντιδικτατορικό Κίνημα του 1938 εναντίον του Μεταξά, αφού οι κάτοικοι αυτής της πόλης έχουν πάντοτε όραμά τους τη Δημοκρατία και την Ελευθερία.

Πρωταρχικό ρόλο παίζουν και πάλι τα Χανιά και στη θρυλική Μάχη της Κρήτης. Από εδώ ξεκίνησε η επιδρομή των Στούκας, η πόλη βομβαρδίζεται συνεχώς, εδώ πέφτουν οι πρώτοι αλεξιπτωτιστές και εδώ πρωτοσυναντούν την απελπισμένη και ανυποχώρητη αντίδραση του Κρητικού λαού. Η αντίσταση κράτησε, όχι μόνο τις 10 μέρες της Μάχης, μα και αμέσως μετά τις πρώτες ημέρες της κατάληψης της Κρήτης, με τον σχηματισμό των πρώτων αντιστασιακών ομάδων στην περιοχή των Χανίων.
Το 1964 η παλιά πόλη των Χανίων χαρακτηρίζεται από την Πολιτεία ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και καταβάλλεται έντονη προσπάθεια για τη διατήρηση και ανάδειξη του ιστορικού χαρακτήρα της.

Μουσεία

Μουσεία

Μονή του Αγίου Φραγκίσκου των Φραγκισκανών (Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων)
Το συγκρότημα βρίσκεται στη σημερινή οδό Χάληδων και στεγάζει το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης. Σώζεται στο μεγαλύτερο μέρος του αλλοιωμένο από σύγχρονες επεμβάσεις. Στη νότια πλευρά ήταν η διπλή στοά (chiostro) με τα κελιά των μοναχών και τα άλλα κτίρια. Σήμερα η στοά είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος της ενταγμένη στα σπίτια και τα καταστήματα που υπάρχουν μέχρι την είσοδο της νεότερης καθολικής εκκλησίας.
"Στη βόρεια πλευρά του ναού του Αγίου Φραγκίσκου σημειώνεται στους χάρτες της εποχής η ύπαρξη ενός ωραίου κήπου, ανάλογου με αυτόν που υπάρχει σήμερα από την εποχή της λειτουργίας του ως τζαμί. Οι πρόσφατες εργασίες αποκατάστασης του εσωτερικού του ναού αποκάλυψαν τις διάφορες οικοδομικές φάσεις, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται και με την πολεοδομική εξέλιξη της πόλης.
Το αρχικό τμήμα του ναού διακρίνεται σαφώς στο μέσο του σημερινού και ήταν αρχικά καλυμμένο με ένα είδος σκαφωτής στέγης, που ενισχυόταν από έξεργες νευρώσεις (βεργία). Στην επόμενη φάση έγινε ανακατασκευή της στέγης σε οξυκόρυφη καμάρα και διαχωρίστηκε το εσωτερικό του σε κλίτη.
Τα πλάγια στεγάστηκαν με μισή οξυκόρυφη καμάρα. Στη συνέχεια κατασκευάστηκαν τα τρία παρεκκλήσια της βόρειας πλευράς, καλυμμένα από σταυροθόλια με έξεργες νευρώσεις και το γοτθικό μονόγραμμα του Χριστού στο κέντρο τους και διαμορφώθηκε η βόρεια όψη του ναού.
Στα 1605, σύμφωνα με την χρονολογία στο κλειδί του πλάγιου τόξου, θα πρέπει αν τοποθετηθεί η προς ανατολάς επέκταση του ναού, η οποία συνδέεται ασφαλώς με την δημιουργία της Ruga Magistra (οδός Χάληδων) κατά την διάρκεια των εργασιών πολεοδομικής ανασυγκρότησης της πόλης, μετά την κατασκευή των νέων οχυρώσεων. Άλλη μια προέκταση θα πρέπει να πραγματοποιήθηκε, πιθανότατα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας με μια μονόχωρη κατασκευή προς τα δυτικά.
Η βάση του πύργου του υψηλού καμπαναριού σώζεται στην ανατολική πλευρά του μνημείου. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο ναός του Αγίου Φραγκίσκου μετατράπηκε στο Γιουσούφ Πασά Τζαμισί. Τότε προστέθηκε στη βορειοδυτική πλευρά ο ερειπωμένος σήμερα μιναρές και η οκταγωνική κρήνη στην αυλή. Στη συνέχεια μετατράπηκε σε κινηματογράφο και κέντρο διασκέδασης.

Ναυτικό Μουσείο Κρήτης
Το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης βρίσκεται στην είσοδο του Ιστορικού Φρουρίου Φιρκά. Ιδρύθηκε το 1973, με σκοπό να στεγάσει και να διαφυλάξει τις ναυτικές μας παραδόσεις και ειδικότερα της Κρήτης, την προβολή της ναυτικής μας ιστορίας, καθώς και την καλλιέργεια της αγάπης προς το θαλάσσιο στοιχείο ως πηγή ζωής και εθνικού μεγαλείου.
Το Ν.Μ.Κ. έχει θέσει ως βασικό στόχο την ανάπτυξη επαφής με άλλα Ναυτικά μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού. Είναι το 2ο Ναυτικό Μουσείο στην Ελλάδα τόσο από πλευράς παλαιότητας όσο και δυναμικού. Η μόνιμη έκθεση περιλαμβάνει 2.500 εκθέματα όπως κειμήλια, αντικείμενα που ανασύρθηκαν από το βυθό, ζωγραφικούς πίνακες, χάρτες, φωτογραφικό υλικό, μακέτες πλοίων, διάφορα ναυτικά όργανα κ.λπ. Κατανεμημένα σε ενότητες, καλύπτουν χρονολογικά τις περιόδους από την εποχή του χαλκού μέχρι την σημερινή. Πέραν αυτών υπάρχει έκθεση του θαλάσσιου περιβάλλοντος με μια πλούσια συλλογή οστράκων από διάφορα μέρη του κόσμου.
Ένα μεγάλο όραμα του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης πραγματοποιήθηκε με την κατασκευή ομοιώματος Μινωικού πλοίου, με βάση ερευνητικό πρόγραμμα πειραματικής αρχαιολογίας, με την χρήση αυθεντικών υλικών, εργαλείων και διαδικασιών της εποχής που αφορά (15ος αι. π.Χ.). Για το δύσκολο αυτό εγχείρημα, το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης συνεργάστηκε με το Ινστιτούτο Έρευνας Αρχαίας Ναυπηγικής και Τεχνολογίας «ΝΑΥΔΟΜΟΣ», το οποίο ανέλαβε την έρευνα και την διεύθυνση του προγράμματος. Αποτελεί το κυριότερο έκθεμα του Μουσείου ως μέσο προβολής του Κρητικού πολιτισμού.
Σημαντικό βήμα ανάπτυξης του Ναυτικού Μουσείου, αποτελεί η πρόσφατη παραχώρηση από το ΥΠ.ΠΟ., ενός από τα Ενετικά Νεώρια στο μυχό του ενετικού λιμένα των Χανίων, για τη δημιουργία Μόνιμης Έκθεσης Αρχαίας και Παραδοσιακής Ναυπηγικής.
Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του μουσείου, προσαρμοσμένα στις ανάγκες και δυνατότητες κάθε ηλικίας, απευθύνονται σε παιδιά της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και νηπιακής ηλικίας καθώς και σε παιδιά με ειδικές ανάγκες. Σκοπός τους είναι να διδάξουν, ενθαρρύνοντας την φαντασία, την ευαισθησία και τον προβληματισμό των παιδιών με έμφαση τόσο στην ατομική συμμετοχή, όσο και στην ομαδική εργασία.

Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Συλλογή Χανίων
"΄Ενα πλούσιο αρχαιολογικό υλικό, το οποίο έχει συγκεντρωθεί από ανασκαφές, αλλά και από συλλογές και δωρεές, αποτέλεσε μία συλλογή στην οποία καταγράφεται με σαφήνεια η ιστορική πορεία του δυτικότερου νομού της Κρήτης από τα παλαιοχριστιανικά χρόνια έως και την τουρκοκρατία.
Αντιπροσωπευτικά δείγματα αυτής της συλλογής εκτίθενται στο ναό του San Salvatore, στον προμαχώνα της βόρειο - δυτικής γωνίας των ενετικών οχυρώσεων, ο οποίος πήρε το όνομά του ακριβώς από το ναό και τη Μονή του San Salvatore."
"Στόχος της παρουσίασης αυτού του υλικού είναι η σκιαγράφηση της ιστορικής και της καλλιτεχνικής φυσιογνωμίας του Νομού Χανίων κατά τους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς χρόνους.
Τα εκθέματα ομαδοποιήθηκαν κατά είδος σε ενότητες: ψηφιδωτά, επιτύμβιες επιγραφές, τοιχογραφίες, εικόνες, αρχιτεκτονικά γλυπτά, έργα κεραμικής και μικροτεχνίας, νομίσματα.
Τα έργα της κάθε ενότητας παρουσιάζονται σε χρονολογική διαδοχή.
Χάρτες και επεξηγηματικοί πίνακες κατατοπίζουν τον επισκέπτη σχετικά με την προέλευση των εκθεμάτων και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής τους. "

Οικία Ελευθέριου Βενιζέλου
Η έκταση που είναι κτισμένο το σπίτι της οικογένειας Βενιζέλου στην ομώνυμη πλατεία της Χαλέπας αγοράστηκε από τον Κυριάκο Βενιζέλο το 1876. Από επιστολή του Ελευθερίου Βενιζέλου στον πατέρα του στις 13 Γενάρη του 1879, συμπεραίνεται ότι η κατασκευή του σπιτιού τελείωσε περίπου στα 1880 και φιλοξένησε στη μεγάλη σάλα του το νεκρό του ιδιοκτήτη το 1883.
Η μορφολογία του σπιτιού του Βενιζέλου, στον τύπο της βίλας με τη δυτικής προέλευσης στέγη και τις άλλες κατασκευαστικές λεπτομέρειες, απαντάται και σε άλλα σπίτια της Χαλέπας που βρίσκονται κοντά και χτίστηκαν λίγο νωρίτερα, δηλ. στα σπίτια του μηχανικού Λεωνίδα Λυγκούνη, στενού φίλου του Κυριάκου Βενιζέλου.
Το δίπατο σπίτι είχε τους βοηθητικούς χώρους στο ισόγειο, τα υπνοδωμάτια και τη μεγάλη αίθουσα υποδοχής στον όροφο, όπου, εκτός της εσωτερικής ξύλινης σκάλας, οδηγεί κατ' ευθείαν από τον κήπο και πέτρινη εξωτερική με δύο σκέλη. Κήπος φυτεμένος με διάφορα δέντρα, αμπέλι, ελιές και ένα μικρό σπιτάκι περιβάλλει το κτίσμα, που προστατεύεται από ξύλινο φράκτη. Μετά το θάνατο του Κυριάκου Βενιζέλου το σπίτι στεγάζει το γιο του Ελευθέριο και την οικογένεια του και από κει βγήκε νεκρή η γυναίκα του τελευταίου Μαρία στις 11 Νοεμβρίου 1894.
Μετά την αλματώδη άνοδο του Βενιζέλου στο πολιτικό στερέωμα στην Κρήτη και την Ελλάδα και την αναχώρηση του για την Αθήνα, το σπίτι νοικιάζεται σε διάφορα πρόσωπα (Ρώσοι αξιωματικοί, Λουμπάνσκυ, Πλουμιδάκης, γραφείο Κυριάκου Κ. Μητσοτάκη) μέχρι το 1927. Τότε ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατεβαίνει στην Κρήτη για να ασχοληθεί προσωπικά με την ριζική ανακαίνιση του πατρικού του σπιτιού και να υποδεχτεί την Έλενα Βενιζέλου, τη δεύτερη σύζυγό του. Γι' αυτό στην αρχή έμενε στο σπίτι του ανιψιού του Κυριάκου Κ. Μητσοτάκη, τη γνωστή Γαλαρία.
΄Οταν επισκευάστηκε το μικρό σπιτάκι του κήπου μετακόμισε σε αυτό για να επιβλέπει ο ίδιος τις εργασίες ανακαίνισης και επισκευής με τη βοήθεια του μηχανικού Σταυρίδη και με εργολάβο τον κουμπάρο του Κων. Λυγιδάκη. Μετά τις μετατροπές που έκανε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, μεταφέροντας τους χώρους υποδοχής στο ισόγειο και αφήνοντας τα υπνοδωμάτια στον όροφο, το σπίτι πήρε τη σημερινή μορφή του.

Ιστορικό Αρχείο Κρήτης
Το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης ιδρύθηκε το 1920 με έδρα τα Χανιά. Eίναι Δημόσια Διανομαρχιακή Υπηρεσία, αποκεντρωμένο τμήμα των Γενικών Αρχείων του Κράτους και υπάγεται απ' ευθείας στο Υπουργείο Παιδείας. Στεγάζεται σε νεοκλασικό κρατικό διατηρητέο κτίριο στην οδό Ι. Σφακιανάκη αριθμ. 20, αλλά διαθέτει και δεύτερο, βοηθητικό κτίριο με αρχειοστάσια.
Λαογραφικό Αρχείο Παύλου Βλαστού
Σπουδαιότατο θεωρείται το αρχείο του Πατέρα της Κρητικής Λαογραφίας Παύλου Βλαστού, που αποτελείται από 93 ογκώδεις χειρόγραφους τόμους, στους οποίους καταχωρείται και η παραμικρή λεπτομέρεια από τον υπέροχο και ανεξάντλητο πλούτο της Λαογραφίας της Κρήτης.

Μουσείο Χημείας Χανίων
Το Μουσείο Χημείας Χανίων αποτελεί αναπαράσταση του Πρώτου Δημόσιου Χημείου της Ελλάδας. Βρίσκεται στο 2ο όροφο του Γενικού Χημείου Χανίων (Ελ. Βενιζέλου και Χαρ. Τρικούπη) και ανήκει στο Υπουργείο Οικονομικών. Οι ρίζες της παρουσίας του στην πόλη μας ξεκινούν το 1895 όταν η συγκυρία της αναγκαιότητας των χημικών ελέγχων, η εποπτεία της δημόσιας υγείας και η παρουσία της προσωπικότητας του χημικού Δρ Ιωάννη Βαμβακά έδωσαν τον καρπό της Ίδρυσης του πρώτου Αγορανομικού Χημείου στα Χανιά ενώ υπήρχε ακόμα τουρκική διοίκηση. Το έργο του χημείου αυτού και η προσφορά του Ιδρυτή του ήταν τεράστια. Πλήθος των αναλύσεων πραγματοποιήθηκαν σε αυτό, έγιναν πρωτότυπες δημοσιεύσεις, στηρίχθηκαν οι υγειονομικές αρχές, καταπολεμήθηκε η ελονοσία, κυκλοφόρησε το βιβλίο «Εργασίαι του εν Χανίοις Δημοσίου Χημείου» το 1913, το οποίο είναι το πρώτο στο είδος του και αποτέλεσε για πολλά χρόνια σημείο αναφοράς των χημικών, την διεθνή τέλος αναγνώριση.
Έτσι μετά από πολλά χρόνια, το 1962 έρχεται η πρώτη επιβράβευση με την οικοδομική κατασκευή της αναπαράστασής του, στο νεοαναγειρόμενο τότε κτήριο των Χημικών Υπηρεσιών.
Γίνεται η συλλογή οργάνων και συσκευών με στόχο τη δημιουργία του χώρου που εργάστηκε και έδρασε ο Ι. Βαμβακάς σε μουσειακή πλέον μορφή. Όμως μόλις το 1997 έγινε πραγματικότητα η λειτουργική αποκατάσταση του Μ.Χ.Χ. μετά από προσπάθειες του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Χημικών Χανίων - Ρεθύμνου.
Σκοπός του όλου εγχειρήματος ήταν και είναι η διάσωση και γνωστοποίηση της ιστορίας του τόπου που αφορά στην Επιστήμη της Χημείας μέσω του Μουσείου, καθώς και η πληροφόρηση των συμπολιτών μας, και όχι μόνο, για την αναγκαιότητα και τα επιτεύγματά της που στήριζαν και στηρίζουν μια κοινωνία καθημερινά. Στον ‘Οδηγό' του Μουσείου αναγράφεται χαρακτηριστικά: επιθυμούμε τη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν και το μέλλον, την ανατροφοδότηση των γνώσεών μας χρησιμοποιώντας σαν εφαλτήριο τις μεθόδους και τις κατασκευές του χθες...
Επισκέψεις στο Μουσείο Χημείας πραγματοποιούνται τις εργάσιμες μέρες και ώρες αφού οι εργαζόμενοι στο Γενικό Χημείο έχουν επωμιστεί και το βάρος της λειτουργίας του, ενώ για την επίσκεψη πολυπληθών ομάδων, απαιτείται προσυνεννόηση.

Πολιτιστικό ταξίδι στη Πόλη των Χανίων

Πολιτιστικό Ταξίδι στην πόλη των Χανίων

"Ο επισκέπτης που έρχεται για πρώτη φορά στα Χανιά, εκπλήσσεται από το μεγάλο αριθμό κτιρίων και μνημείων πάνω στα οποία άφησαν τα χνάρια τους η μεγάλη ιστορία και ο πλούσιος πολιτισμός. H παλιά πόλη, πάνω και γύρω από το ύψωμα του Καστελιού, χτισμένη στα ερείπια της μινωικής Κυδωνίας, περιτριγυρίζεται εν μέρει από το βυζαντινό, εν μέρει από το ενετικό τείχος και κατά ένα μέρος από τη θάλασσα.

Ο Μινωικός πολιτισμός άφησε παρακαταθήκη μεγαλοπρεπείς τάφους, ενδιαφέρουσα κεραμική και αντικείμενα διαφόρων περιόδων. Η συμβίωση στην πόλη κατά την Ενετοκρατία και την Τουρκοκρατία ανθρώπων διαφορετικής εθνικότητας, κουλτούρας και θρησκείας (Χριστιανοί Καθολικοί και Ορθόδοξοι, Εβραίοι και Μουσουλμάνοι), χάραξε βαθιά σημάδια και φιλοτέχνησε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες δημιουργίες."

Στη συνοικία Τοπανάς ο επισκέπτης συναντά, ανάμεσα σε στενά πλακόστρωτα δρομάκια, βενετσιάνικα αρχοντικά με περίτεχνα στολισμένες όψεις και τούρκικα σπίτια με τα ξεπροβάλλοντα σαχνισιά τους. Εκεί βρίσκονται και η οχύρωση Φιρκάς, το ναυτικό μουσείο, η εκκλησία του Σαν Σαλβατόρε των Φρανγκισκανών Μοναχών (15.-17.αι.μ.Χ.) που φιλοξενεί την πρωτοβυζαντινή και βυζαντινή συλλογή των Χανίων, το κτίριο με την συλλογή της ΙΛΑΕΚ και πολλά μαγαζιά που προσφέρουν παραδοσιακά χειροτεχνήματα.
Στην παλιά Εβραϊκή συνοικία, την Οβραϊκή, υπάρχει η συναγωγή, ενώ στην οδό Χάληδων το λαογραφικό μουσείο (Κρητικό σπίτι) και η εκκλησία του Αγ. Φραγκίσκου. Η εκκλησία στεγάζει το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης και φυλάσσει θησαυρούς από τη μινωική έως και την ελληνιστική περίοδο.

Απέναντι βρίσκεται ο Μητροπολιτικός ναός των Εισοδείων με τις εξαιρετικής τεχνοτροπίας αγιογραφίες του και παραδίπλα βρίσκονται τα παλιά τουρκικά λουτρά. Στην περιοχή του Συντριβανιού, γύρω από την ομώνυμη πλατεία, υπάρχει το τέμενος του Κιουτσούκ Χασάν (1645) και απέναντί του δεσπόζει η προκυμαία με το βενετσιάνικο φάρο. Λίγο παραπέρα ορθώνονται αγέρωχα στο χρόνο τα 7 από τα 17 νεώρια (14.-16. αι. μ.Χ.). Ξεχωρίζει το Μεγάλο Αρσενάλι, σήμερα συνεδριακός χώρος και αίθουσες εκθέσεων.

Κατά μήκος του λιμανιού μικρά καφέ και εστιατόρια δημιουργούν μια θελκτική ατμόσφαιρα. Πάνω στο λόφο του Καστελιού υπάρχουν ακόμη τμήματα από το παλάτι του ρετόρε και την αυλή του και σ' ένα υπέρθυρο μια επιγραφή θυμίζει την ύπαρξη του βενετσιάνικου αρχείου. Εκεί κοντά βρίσκεται και η ανασκαφή της αρχαίας Κυδωνίας και τα ερείπεια της εκκλησίας της Σάντα Μαρία των Μιράκολι (1615).

Στα Στιβανάδικα, όπου ακόμη γίνεται αισθητός ο ανατολίτικος χαρακτήρας, μπορεί κάποιος να αγοράσει δερμάτινα είδη. Εκεί δίπλα υπάρχει και το κτίριο του «Χρυσοστόμου» και η νέα Δημοτική Πινακοθήκη. Στη Σπλάντζια, την παλιά τουρκογειτονιά, στην πλατεία του πρώην μοναστηριού του Αγ. Νικολάου (1204) με το καμπαναριό και το μιναρέ, βρίσκεται η μικρή αναγεννησιακή εκκλησία του Αγ. Ρόκου (1630). Εκεί κοντά είναι η εκκλησία των Αγ. Αναργύρων (16.αι.μ.Χ.) με τις απερίγραπτης αξίας αγιογραφίες και η Αγ. Αικατερίνη.
Έξω από τα τείχη, ανατολικά της παλιάς πόλης, συναντούμε το Κουμ-Καπί, εκεί όπου τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας οι Βεδουίνοι έκτισαν ένα χωριό. Σήμερα η περιοχή είναι αγαπητός τόπος συνάντησης των νέων. Στη συνοικία Χαλέπα υπάρχουν το παλάτι του Πρίγκηπα Γεωργίου, το σπίτι του Ελευθερίου Βενιζέλου, η Γαλλική Σχολή (1860), η εκκλησία της Αγ. Μαγδαληνής (1903) και η εκκλησία του Ευαγγελισμού.

Από τη νεώτερη εποχή ενδιαφέρον παρουσιάζουν το αρχοντικό «Βίλα Κούνδουρου», κέντρο εικαστικού εργαστηρίου και πολύκεντρου νεολαίας, ο δημοτικός κήπος (1870) με το ρολόι, η Aγορά (1913)-σταυροειδές κτίριο με εκατοντάδες μικρά μαγαζιά, το πάρκο ειρήνης και φιλίας των λαών, το κτιριακό συγκρότημα των Δικαστηρίων και της Νoμαρχίας, το Βενιζέλειο Ωδείο, το ιστορικό Αρχείο, το Πολεμικό Μουσείο και το Μουσείο της Χημείας.

Στις συνοικίες έξω από τα τείχη υπάρχουν πολλά νεοκλασικά κτίρια με ωραιότατους κήπους, όπου ευωδιάζουν τα γιασεμιά, οι βουκαμβίλιες και τα τριαντάφυλλα. Στα σύνορα της πόλης με το Ακρωτήρι βρίσκονται οι τάφοι των Ελευθερίου και Σοφοκλή Βενιζέλου.

Η πόλη των Χανίων, η πρώτη πρωτεύουσα της Κρήτης, κράτησε σχεδόν ανέπαφη την ιστορική παρακαταθήκη τόσο πολλών αιώνων. Η ατμόσφαιρά της τράβηξε κοντά της επιστήμονες, φιλόσοφους, ποιητές και καλλιτέχνες διαφορετικής προέλευσης κι έτσι μετουσιώθηκε σε κέντρο πολιτισμού.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

  • Μάρτιος: Αποκριάτικα Καρναβάλια σε Χανιά, Σούδα, Παλαιόχωρα, Καλύβες, Βατόλακο.
  • Μάιος: το δεύτερο δεκαπενθήμερο, εορτασμός της Μάχης της Κρήτης. Περιλαμβάνει εκδηλώσεις μνήμης προς τους πεσόντες και διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.
  • Κάθε Μάιο: «Κορήσια» -Αθλητικοί Αγώνες Canoe kayak στη λίμνη Κουρνά
  • Αρχές Καλοκαιριού: «ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΑ» Διεθνείς αγώνες στίβου στο Εθνικό Στάδιο Χανίων.
  • "Μάιος - Σεητέμβριος: Αθλητικές εκδηλώσεις στο Δήμο Νέας Κυδωνίας οι οποίες περιλαμβάνουν αγώνες Beach Volley, Beach Soccer, Beach Handball & ρακέτας."
  • Ιούλιος Αύγουστος ΣεπτέμΒριoς: Πολιτιστικό καλοκαίρι Δήμου Χανίων. Περιλαμβάνει μουσικές και θεατρικές παραστάσεις στο θέατρο της Ανατολικής Τάφρου, στον Κήπο, στο Βενιζέλειο Ωδείο, στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας και παράλληλες εκδηλώσεις σε διάφορες συνοικίες της πόλης. Πολιτιστικό καλοκαίρι διοργανώσουν επίσης οι δήμοι Κισσάμου, Νέας Κυδωνίας, Πελεκάνου και Γεωργιούπολης.
  • Ιούνιος: Γιορτή Κερασιού στα Καράνρυ.
  • "24 Ιουνίου: γιορτή Αγίου Ιωάννου του Κλήδωνα στο Φρε, στο Ακρωτήρι, στα
  • Περιβόλια, Θέρισσο, Βαμβακόπουλο."
  • "21-28 Ιουλίου: Ελαφονήσια – Δήμος Ινναχωρίου. Περιλαμβάνουν επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο του Ελαφονησίου, Αθλητικούς Αγώνες Θεατρική Παράσταση, γιορτή προς τιμή των γερόντων και παραδοσιακό κέρασμα."
  • 26 Ιουλίου: Σύλλογος Προρβολής Κισάμου “Η Γραμπούσα” Προσκυνηματική εκδρομή από το λιμάνι της Κισάμου στον Μπάλο και το νησί της Γραμπούσας.
  • 30-31 Ιουλίου: Γιορτή Κρασιού στις Βούβες.
  • Πρώτη Κυριακή Αυγούστου: Ευλογία Καρπών της γης στη Μονή Μιχαήλ Αρχαγγέλου (Ροτόντα) Κάτω Επισκοπή.
  • Ιούλιος: Γιορτή Καλιτσουνιού στην Κάντανο.
  • Ιούλιος: Ναυτική Εβδομάδα στο Δήμο Χανίων στο Παλαιό Λιμάνι και κάθε δεύτερο χρόνο στην Παλαιόχωρα και στην Γεωργιούπολη.
  • "5-12 Αυγούστου: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων - Αγροτικός Αύγουστος 2005.
  • 7η Έκθεση Κρητικών προϊόντων ποιότητας. Νεώρια Χανίων, 19:30 - 23:30"
  • 18 Αυγούστου: Γιορτή Λαϊνας (στάμνας) στα Νοχιά.
  • 20 Αυγούστου: Γιορτή Μελιού στο Δημ. Δ/σμα Αφράτων.
  • Σεπτέμβριος: Γιορτή Σαρδέλας στην Σούδα και τη Νέα Χώρα.
  • 27 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού Εορταστικές εκδηλώσεις στο παλιό λιμάνι των Χανίων.
  • Τέλος Οκτωβρίου ή αρχές Νοεμβρίου: γιορτή Κάστανου στον Πρασέ και στο Έλος.
  • Νοέμβριος: Γιορτή Τσικουδιάς στα, Νεώρια Χανίων, Λουτράκι Κυδωνίας, Κάντανο, Λίμνη Πλατανιά.
  • 31 Δεκεμβρίου 1 Ιανουαρίου: Εορταστική υποδοχή του νέου χρόνου στην Πλατεία της Αγοράς από το Δήμο Χανίων.

 

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

  • Μεγάλη Εβδομάδα: σ' όλο το νομό γιορτάζονται με ευλάβεια τα Άγια Πάθη και ανήμερα του Πάσχα διοργανώνονται γιορτές με σουβλιστά αρνιά, κρασί και χορό.
  • 23 Απριλίου ή την επομένη του Πάσχα: εορτή του Αγίου Γεωργίου: στο Δ.Δ. Βρυσών, στα Νέα Ρούματα, στον Καλόγερο Στροβλών, Ψαθογιάννο, Καμπανό, Πλατανιά και στην Ασή Γωνιά. Στην Ασή Γωνιά, μάλιστα, οι βοσκοί της περιοχής κατεβάζουν τα κοπάδια τους για αγιασμό και προσφέρεται γάλα και κρέας με πιλάφι στους παρευρισκόμενους.
  • 8 Ιουνίου: Αγ. Θεοδώρων: στο νησάκι Θοδωρού
  • 6 Αυγούστου: Μεταμόρφωση του Σωτήρος: στις Καλύβες, Ξηροστέρνι, Κεφάλα Δ. Βάμου, Δ.Δ. Τζιτζιφέ «του Χριστού της Βρύσης» Βουκολιές, Μάλεμε, Κακόπετρο, Πλεμενιανά.
  • 15 Αυγούστου: Κοίμησης Θεοτόκου: Στο Κολυμπάρι, Χρυσοσκαλίτισσα, Πλατανιά, Θέρισσο, Παλαιά Ρούματα, Κεφαλά, Πεμόνια, Μεσκλά, Λουτράκι, Ορθούνι, Λικοτιναρά, Εξώπολη.
  • 24 Αυγούστου: Αγ. Φανουρίου: στις Βρύσες Αποκορώνου στον Κυπάρισσο, στα Ραπανιανά
  • "29 Αυγούστου: Αγίου Ιωάννου Ρηγολόγου: στην τοποθεσία Γκιώνα Ροδωπού,
  • Μανολιόπουλο, Κουρνάς."
  • 14 Σεπτεμβρίου: Τιμίου Σταυρού: Αλικιανό, Ξαμουδοχώρι, Βαρύπετρο, Ταυρωνίτη.
  • 15 Σεπτεμβρίου: Αγ. Νικήτα: στο Φραγκοκάστελλο με την διοργάνωση Ιππικών, και Αθλητικών Αγώνων.
  • 21 Νοεμβρίου: Εισόδια Θεοτόκου: στη Μητρόπολη Χανίων
  • 6 Δεκεμβρίου: Αγίου Νικολάου: στο νησάκι Σούδα, Σπλάντζια..
  • 12 Δεκεμβρίου: Αγίου Σπυρίδωνος: στη Μητρόπολη Κισάμου.
  • 24 Δεκεμβρίου: Νύχτα Χριστουγέννων: Αναπαράσταση της γέννησης του Χριστού Στα σπήλαια Τοπολίων και Μαραθοκεφάλας.

 

ΠΑΡΑΔΟΣΗ

"Τα Χανιά διακρίνονται από μια εξαιρετικά πλούσια πολιτιστική παράδοση. Η κρητική λαϊκή παράδοση αποτυπώνεται ιδιαίτερα στην τέχνη (σε υφαντά, σεβρέδες, χαλιά πετσέτες κ.λ.π) που εκφράζει την αίσθηση της ομορφιάς και της καλλιτεχνικής διάθεσης των κατοίκων των Χανίων. Απλές γυναίκες χωριών, αλλά και συνεταιριστικές οργανώσεις κατασκευάζουν κεντητά από μετάξι ή μαλλί. Στα Χανιά μπορείτε να βρείτε μοναδικά χειροτεχνήματα από γυαλί, ξύλο και μέταλλο, καθώς και εργαστήρια με είδη κεραμικής, ξυλογλυπτικής καθώς και μεταλλουργίας.
Ιδιόμορφη επίσης είναι η τέχνη της παραγωγής των στιβανιών στην οδό Σκρύδλοφ στα Χανιά. Χαρακτηριστικά είναι και τα κρητικά μαχαίρια με τα ευρηματικά τετράστιχα.
Ο επισκέπτης έχει πολλές ευκαιρίες να εμπλουτίσει το ταξίδι του, παρακολουθώντας τις πολυποίκιλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, που πραγματοποιούνται σε κάθε περιοχή της χώρας, να συμμετάσχει στα δρώμενα, τα οποία συνδέονται με γοητευτικά έθιμα και να γνωρίσει άγνωστες αλλά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες πτυχές της κρητικής λαϊκής κληρονομιάς."

Το Κρητικό Μαχαίρι
Το τυπικό Κρητικό μαχαίρι με τη μορφή την οποία διατήρησε μέχρι την εποχή μας, γεννήθηκε κατά τα τέλη του 18ου αιώνα κι έχει σχήμα που θυμίζει "σαΐτα". Το χαρακτηριστικό του σχήμα υιοθετήθηκε μ' ενθουσιασμό από τους Κρητικούς και αντιστάθηκε στο πέρασμα του χρόνου.
Φωτιά, αμόνι, ατσάλι, σφυρί, πένσες με μακρύς βραχίονες και η δεξιοτεχνία του μαχαιροποιού είναι τα απαραίτητα στοιχεία για την κατασκευή του Κρητικού μαχαιριού. Η ατσάλινη λεπίδα του είναι γεροδεμένη κι έχει μία μόνο κόψη, ενώ η αντίθετη προς την κόψη πλευρά, η "ράχη" του μαχαιριού, είναι επίπεδη, ισχυροποιημένη προς τη βάση της και λεπταίνει σταδιακά όσο πλησιάζει προς την άκρη για να καταλήξει σε μία οξύτατη αιχμή.

Το σχήμα της λεπίδας είναι ευθύ, η πλευρά της κόψης λίγο πριν το τέλος της λεπίδας γίνεται έντονα κυρτή και καταλήγει στην αιχμή, η οποία έχει μια ελαφριά κλίση προς τα επάνω. Το μήκος της λεπίδας ποικίλει. Κατά τα μέσα του 19ου αιώνα οι Κρητικοί μαχαιροποιοί κατασκεύαζαν υπερμεγέθη μαχαίρια, το μήκος των οποίων έφτανε μέχρι και τα 0,80 εκ. του μέτρου. Οι τεράστιες αυτές μαχαίρες μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και ως σπάθες.

Η κατασκευαστική ιδιομορφία της αιχμής του Κρητικού μαχαιριού, έχει ως αποτέλεσμα να του προσδίνει μεγάλη διατρητική ικανότητα.
Η λαβή του Κρητικού μαχαιριού ονομάζεται "μανίκα". Το σχήμα της είναι ποικιλόμορφο. Τρεις όμως είναι οι επικρατέστεροι τύποι. Στον έναν το τελείωμα της λαβής θυμίζει ράμφος πουλιού, στον άλλον η λαβή έχει το τελείωμα που είχαν τα ναυτικά γιαταγάνια το 18ο και 19ο αιώνα και στον τρίτο, τον κλασικό Κρητικό τύπο, το τελείωμα της λαβής σχηματίζει " V ".
Αυτό το σχήμα " V " της λαβής είναι το πλέον διαδεδομένο κι εμφανίζεται μόνο στα Κρητικά μαχαίρια, χαρίζοντας τους τυπολογικά μια σχηματική μοναδικότητα, αφού σε κανέναν άλλον τόπο πάνω στον πλανήτη δεν κατασκευάζουν μαχαίρια με τέτοια λαβή.

Η ιδιόμορφη αυτή λαβή είναι κατασκευασμένη πάντοτε από ζωική ύλη, κέρατο ή κόκαλο, ενώ στα πολυτελέστερα από τα Κρητικά μαχαίρια είναι κατασκευασμένη από ελεφαντόδοντο. Όσες λαβές δεν είναι φιλοτεχνημένες από το πολύτιμο αυτό υλικό, είναι κατασκευασμένες από λευκό κόκαλο, προερχόμενο κυρίως από βοδινά πόδια, το οποίο οι μαχαιροποιοί και σήμερα ακόμη, βράζουν με νερό, στάχτη και ασβέστη για πέντε περίπου ώρες, ακριβώς όπως έκαναν και πριν δύο αιώνες, για ν' αποκτήσει μία λαμπερή λευκότητα κι ύστερα το λειαίνουν πριν το χρησιμοποιήσουν.

Σπανιότερα όμως τα μαχαίρια είχαν σκουρόχρωμες λαβές, κατασκευασμένες από κέρατο. Τα πολυάριθμα κοπάδια αιγοπροβάτων της Κρήτης και τα γεροδεμένα κέρατα των βουβαλιών της, προσφέρουν ακόμη και σήμερα άφθονη την πρώτη ύλη για τις κεράτινες λαβές των μαχαιριών, ενώ σπανιότερα συναντώνται λαβές ακόμη και από τα κέρατα των αγριοκάτσικων του νησιού, περισσότερο γνωστών ως κρι - κρι.

Τα πλέον γερά και ανθεκτικά για λαβές κέρατα, είναι εκείνα του κριαριού και του τράγου. Από τα κριαρίσια προτιμούν τα "χρυσαφένια με νερά", ενώ τα βουβαλίσια κέρατα είναι περισσότερο στιλπνά και λαμπερά, αλλά υπόκεινται σε φθορά ταχύτερα απ' ότι τα τραγίσια κέρατα.

Τα μαχαίρια με τις σκουρόχρωμες κεράτινες λαβές ονομάζονται "μαυρομάνικα". Κάθε ένα κόκαλο ή κέρατο αρκεί για μία μόνο λαβή.
Μεγάλη αισθητκή αξία παρουσιάζουν τα αργυρά "φουκάρια", οι θήκες των "ασημωτών" μαχαιριών. Τα αντικείμενα αυτά συγκεντρώνουν επάνω τους τη ξεχωριστή αρτιότητα της τέχνης των Κρητικών αργυροχόων, καθώς και την ιδιόμορφη καλλιτεχνική τους έκφραση, η οποία εκδηλώνεται έντονα και εκφραστικά πάνω στις κυλινδρικές επιφάνειες των αργυρών θηκών των μαχαιριών.

Μαχαιράδες και Μαχαιράδικα στην πόλη των Χανίων
"Αναπόσπαστο κομμάτι της Κρητικής φορεσιάς αλλά και της ενσυνείδητης υπόστασης του Κρητικού, το μαχαίρι υπήρξε ένα αγαπημένο αντικείμενο, όχι μόνο σαν χρήσιμο εργαλείο, αλλά και ως τιμημένο όπλο στις δύσκολές ώρες της Κρήτης.

Από τη Μινωϊκή εποχή το μαχαίρι ήταν σύμβολο ανδρείας και η χρήση του δεν διέφερε και πολύ από τη μεταγενέστερη και σύγχρονη. Αποδείξεις για αυτό, τα ευρήματα κατά τις ανασκαφές σε όλο το Νησί, τόσο αυτούσια, όσο και ενσωματωμένα σε ειδώλια, όπως το γνωστό ειδώλιο από τη Σητεία, με το «φάσγανο» στη μέση. "
Υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες για τη χρησιμοποίησή του μαχαιριού για πολεμικούς σκοπούς και στο Μεσαίωνα, ειδικά στην Επανάσταση των Ψαρομηλίγκων, το 14ο αιώνα.
Την εποχή της Βενετοκρατίας ακόμη υπήρχαν μαχαιράδικα στο Ηράκλειο, ενώ από την εποχή της Τουρκοκρατίας, μετά το 1669 δηλαδή η τέχνη της κατασκευής των μαχαιριών ανθεί και στα Χανιά. Οι πρώτοι τεχνίτες ήταν τούρκοι, γρήγορα όμως εμφανίσθηκαν και Κρητικοί τεχνίτες που ειδικεύθηκαν και δημιούργησαν εξαιρετικά δείγματα της τέχνης τους.
Τόσο στο Ηράκλειο, όσο και στα Χανιά οι γειτονιές που μαζεύτηκαν και δούλευαν οι μαχαιροποιοί ονομάστηκαν Μπιτσαξίδικα - από τη λέξη «μπιτσάκ», ένα είδος μαχαιριού της Μέσης Ανατολής.

Στα Χανιά άλλωστε υπήρχαν οι γειτονιές και οι δρόμοι με τους διάφορους τεχνίτες, των οποίων οι ειδικότητες είχαν δώσει και τις ανάλογες ονομασίες στις περιοχές : Μπιτσαξίδικα, Παπλωματάδικα, Στιβανάδικα, Σχοινοπλοκάδικα, Ντερμιτζίδικα - ονομασίες που (εκτός ελαχίστων) έχουν πια σχεδόν ξεχαστεί.

"Οι Χανιώτες μαχαιράδες εγκαταστάθηκαν ακριβώς δίπλα στο βυζαντινό τείχος, στη μικρή τάφρο που χώριζε παλιαότερα το Καστέλλι από την υπόλοιπη πόλη η οποία προφανώς είχε διατηρηθεί και κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας.

Τα δύο επίπεδα του δρόμου πριν τους Γερμανικούς βομβαρδισμούς έφθαναν μέχρι την οδό Δασκαλογιάννη. Μέχρι τη δεκαετία του 1960 σωζόταν ακόμη η ανατολική πύλη του τείχους, έχουμε μάλιστα απεικονίσεις των πυλών αυτών τόσο στα αντολικά του καστελιού, όσο και στα δυτικά. Κάποια κτίρια που ανεγέρθηκαν επί τουρκοκρατίας πάνω στο τείχος ή γύρω από αυτό, υφίστανται ακόμη.

Τα κτίρια που χτίστηκαν στην μικρή τάφρο, έγιναν κατοικίες ή εργαστήρια των μαχαιροποιών και από τις δυο πλευρές του δρόμου που άρχιζε από το Συντριβάνι, τέμνονταν από τη σημερινή οδό Δασκαλογιάννη και συνέχιζε μέχρι σχεδόν τη Σαμπιονέρα, την Πύλη της ΄Αμμου."
Σώθηκαν χαρτογραφήσεις και σχέδια του τείχους κι οι αρχαιολόγοι ξέρουν πια τη διαχρονική διαδρομή του στον ιστό της πόλης. Σε τακτά διαστήματα έγιναν πολλές προσπάθειες να αναδειχθεί, με απαλλοτριώσεις των κτισμάτων, που, αγκαλιασμένα μαζί του, πολλές φορές σε άσχημη κατάσταση, αρνούνταν να το εγκαταλείψουν. Μαγαζιά γνωστά μεταφέρθηκαν, άλλα έκλεισαν τον κύκλο τους και σταμάτησαν τη λειτουργία τους, κατοικίες που στέγασαν ζωές ολόκληρες έμειναν σιωπηλές κι άδειες. Επισκευές από καιρού εις καιρόν, κράτησαν το τείχος, όσο είχε απομείνει, σαν χαρακτηριστικό σημείο των σημερινών οδών Καραολή - Δημητρίου και Ιωσήφ Σήφακα.

"Τιμημένα μαχαίρια σαν του σπουδαίου αγωνιστή Σήφακα στόλιζαν τη μέση των γενναίων παλληκαριών, έτοιμα να χρησιμοποιηθούν κάθε δύσκολη ώρα. Κι είχαν πολλά ονόματα, ανάλογα με το σχήμα, το μέγεθος, τον τύπο τους και την εποχή της κατασκευής τους: Το βενετσιάνικο «μπουνιάλο» για τη μέση του ντελικανή και το «ασημομπουνιαλάκι» για τη δαχτυλιδένια μέση της Κρητικοπούλας.

Συνήθως το μαχαίρι αυτό το γυναικείο και κομψότατο, ήταν δώρο από το μνηστήρα της κοπέλας κι έστελνε συγκεκριμένα μηνύματα: Με αυτό θα πλήρωνε η περήφανη κόρη όποιον τολμούσε να σηκώσει τα μάτια πάνω της και να την προσβάλει, αλλά και αυτό θα ήταν η τιμωρία της αν πρόδιδε την υπόσχεσή της στο μέλλοντα σύζυγό της."

Μετά την τουρκική κατάκτηση, το «μπουνιάλο» των παλληκαριών έγινε ο «μπασαλής». Το όνομα προερχόταν από την τουρκική ρίζα «μπας» που σημαίνει ανώτερος, πρώτος, καλύτερος.
Με μεράκι και επιτηδιότητα, οι μαχαιράδες τιθάσσευαν το σκληρό μέταλλο, του έδιναν μορφή και σχήμα, έφταχναν λαβές από κέρατο, κόκκαλο, ελεφαντόδοντο, και τα περίφημα φουκάρια, είτε από ξύλο σκεπασμένα με δέρμα, είτε περίτεχνα ασημένια, με σκαλισμένες παραστάσεις διάφορες, φτιαγμένα με επιμονή κι επιδεξιότητα, κυριολεκτικά μικρά αριστουργήματα τέχνης και τεχνικής.

Χανιώτες μαχαιράδες που άφησαν εποχή ήταν ο Νικόλαος Σκουντριδάκης, ο Θεοχάρης Αντωνιάδης, ο Πέτρος Τερεζάκης, ο Ηρακλής Σκαλιδάκης, ο Πέτρος Σπανουδάκης, ο Κώστας Παντελίδης κι ο Μανώλης Σπανουδάκης - ο τελευταίος μάλιστα είχε παραγγελίες από την Ελληνική Πολιτεία κατά το Μεσοπόλεμο και τα ασημομάχαιρά του δίνονταν ως δώρα σε προσωπικότητες της εποχής.

Σιγά σιγά οι εγχάρακτες παραστάσεις και διακοσμήσεις στις λεπίδες των μαχαιριών, έδωσαν τη θέση τους σ' ένα σχέδιο της Κρήτης, σε μερικές περιπτώσεις τα αρχικά ή το όνομα του μαχαιροποιού και μια μαντινάδα, έμπνευση του κατασκευαστή ή επιθυμία του αγοραστή του μαχαιριού, ανάλογα με το σκοπό για τον οποίο το αγόραζε. Οι μαντινάδες μπορεί να είχαν ως θέμα, μεταξύ άλλων, τη γενναιότητα, την ομορφιά, την εκδίκηση, τον έρωτα.
Μετά τόσα χρόνια αγώνων που τα Κρητικά μαχαίρια επετέλεσαν το σκοπό τους στα δίσεκτα χρόνια της δουλείας, στους καιρούς της ειρήνης κατέληξαν να είναι πολύτιμα δώρα και δείγματα φιλίας και εκτίμησης.

Η φήμη του Κρητικού μαχαιριού πέρασε τα σύνορα του Νησιού, έφτασε όχι μόνο στην υπόλοιπη Ελλάδα αλλά και σε πολύ μακρινές χώρες του εξωτερικού. ΄Όμως παρά τη μεγάλη ζήτηση, οι μαχαιράδες άρχισαν να χάνονται σιγά σιγά κι έσβησαν τα εφτά καμίνια που άναβαν άλλοτε στα Μπιτσαξίδικα. Οι παλαιότεροι γιατί αποσύρονταν μετά τόσα χρόνια σκληρής δουλειάς κι άλλοι γιατί έφευγαν για το μεγάλο ταξίδι χωρίς να αφήσουν μαθητές ειδικευμένους που θα συνέχιζαν το έργο τους.

Τα Μαχαιράδικα δεν ακούγονται πια σαν Μπιτσαξίδικα κι αναπόφευκτα η κατασκευή του Κρητικού μαχαιριού έχει μπει πια στο ρυθμό της βιομηχανοποίησης και της μαζικής παραγωγής. Ευχής έργον είναι ότι υπάρχουν, έστω λίγοι, νεότεροι τεχνίτες που κράτησαν στην καρδιά τους την τέχνη και το μεράκι της κατασκευής του χειροποίητου και παραδοσιακού Κρητικού μαχαιριού και δουλεύουν με τις τεχνικές και τα μέσα που απαιτεί η παράδοση και η γνησιότητα ενός συμβόλου.

Η οδός Σήφακα ήταν και παραμένει ο διαχρονικός δρόμος των μαχαιράδων στην ιστορία της πόλης. Και παρά το γεγονός ότι τώρα πια και σε πολλές περιπτώσεις, το Κρητικό μαχαίρι έχει γίνει ένα προσφιλές ενθύμιο εύθυμων και ξεγνοιαστων διακοπών Ελλήνων και ξένων επισκεπτών του τόπου μας, παραμένει στις καρδιές εμάς των ντόπιων, σαν ένα αντικείμενο ιερό και τιμημένο.
Στιβανάδικα

Τα Στιβανάδικα, στην οδό Σρύδλωφ, δυτικά της Δημοτικής Αγοράς, δίνουν την αίσθηση του παζαριού, με την έντονη μυρωδιά του δέρματος και τα πολύχρωμα είδη Κρητικής λαϊκής τέχνης που πωλούνται εδώ.

Παλαιότερα ήταν αμιγώς ο δρόμος των στιβανάδων, δηλ. των κατασκευαστών των Κρητικών στιβανιών (μπότες), αναπόσπαστου τμήματος της Κρητικής ανδρικής φορεσιάς. Σήμερα μπορεί κανείς να αγοράσει ντόπια δερμάτινα είδη αλλά και πλήθος άλλων αναμνηστικών από την επίσκεψή του στην πόλη.
Στην είσοδο της οδού Σκρύδλωφ υπάρχουν τα ερείπια ενός παλιού Ενετικού τείχους, το οποίο επεκτείνεται προς νότον πίσω από τα μαγαζιά, κατά μήκος της οδού Χάληδων, αλλά τα μαγαζιά της οδού Χατζημιχάλη Γιάνναρη εμποδίζουν τη θέα του.

Αγορά

Αγορά

ΚΡΗΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Τα Κρητικά προϊόντα φημίζονται για την ποιότητα τους σε ολόκληρο τον κόσμο. Στις κατηγορίες παρακάτω θα βρείτε πληροφορίες για τα προϊόντα που παράγονται και ευδοκιμούν στην Κρήτη καθώς και για την διατροφική τους αξία.

Ελιά και ελαιόλαδο
Το ελαιόλαδο είναι το πιο μεγάλο μυστικό της Κρητικής Διατροφής και της Κρητικής Μακροζωίας. Στην Κρήτη παράγεται εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδο και τα προϊόντα της ελιάς είναι διεθνώς αναγνωρισμένα.

Κρητικό Τυρί
Στην Κρήτη το τυρί καταναλώνεται όλες τις ώρες της μέρας από το πρωί ως αργά τη νύχτα, σαν συνοδευτικό ή σαν κύριος μεζές, σαν ορεκτικό ή και σαν επιδόρπιο. Δε λείπει ποτέ από το Κρητικό τραπέζι και η ποιότητά του συναγωνίζεται κορυφαίες ποιότητες των τυριών στο εξωτερικό.
Τυριά της Κρήτης: Ανθότυρος, Γαλομυζήθρα, Γραβιέρα Κρήτης, Πηχτόγαλο Χανίων, Κεφαλοτύρι, Μαλάκα, Μυζήθρα, Ξινομυζήθρα, Στάκα, Τυροζούλι

Κρητικός Οίνος
Οι αμπελώνες της Κρήτης αιώνες τώρα παράγουν ποικιλίες σταφυλιών που βγάζουν από τα καλύτερα κρασιά της Ελλάδας. Ποικιλίες ντόπιες μα και ξένοφερμένες στο νησί της Κρήτης, ξεχωρίζουν από το άρωμα και την ιδιαίτερη γεύση τους.

Προϊόντα φυτικής προέλευσης
Τα δημητριακά και τα προϊόντα τους, τα όσπρια, τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν τη βάση της Κρητικής δίαιτας. Τα δημητριακά είναι στην πλειοψηφία τους μη επεξεργασμένα και ολικής αλέσεως προερχόμενα από το σιτάρι και το κριθάρι. Ψωμί, παξιμάδια και χόντρος καταναλώνονται σε μεγάλη ποσότητα. Τα κύρια όσπρια που καταναλώνονται είναι τα άσπρα φασόλια, τα κουκιά, τα ρεβίθια, οι φακές, η φάβα και ο αρακάς. Όσον αφορά στα λαχανικά, πάρα πολλά είδη καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες και πάντα στην εποχή τους: το σπανάκι, τα λάχανα, τα πράσινα φασόλια, τα κολοκύθια, οι ντομάτες, οι μελιτζάνες, τα πράσα, το σέλινο, τα κρεμμύδια, τα ραπάνια, τα κουνουπίδια, οι μπάμιες, οι πιπεριές, οι βρούβες, τα ραδίκια, καθώς και πάρα πολλά άγρια χόρτα των βουνών. Τα φρούτα επίσης καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες και εποχιακά: τα πορτοκάλια και τα μανταρίνια κυρίως στις παράκτιες περιοχές, τα σταφύλια, τα μήλα, τα πεπόνια, τα ρόδια, τα σύκα, τα ροδάκινα, τα βερίκοκα, τα αχλάδια, τα κυδώνια, τα δαμάσκηνα και τα κεράσια. Επίσης, καταναλώνονται και αποξηραμένα φρούτα, κυρίως τα ξερά σύκα και οι σταφίδες.

Μέλι
Η Κρήτη είναι τόπος πλούσιος σε αυτοφυή φυτά, όπως θυμάρι, φασκόμηλο, βάτο, ρίγανη, πεύκο, ακακίες, κουμαριά, ευκάλυπτος και βέβαια τα καλλιεργούμενα εσπεριδοειδή. Η επεξεργασία του κρητικού μελιού γίνεται επίσης με φυσικό τρόπο, χωρίς υψηλές θερμοκρασίες που καταστρέφουν τις βιταμίνες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στην Κρήτη δραστηριοποιούνται 2206 μελισσοκόμοι με 142.856 καταμετρημένες κυψέλες. Η Κρήτη κατατάσσεται τέταρτη σε Εθνικό επίπεδο φτάνοντας στους 1673 τόνους μελιού μέχρι το 2004.

Ψωμί - Παξιμάδι
"Προϊόν αναγνωρισμένο από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα το κρητικό παξιμάδι κατακτά σήμερα τους καταναλωτές λόγω της υψηλής ποιότητας του, λόγω των αγνών φυσικών υλικών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του αλλά και λόγω της υψηλής διαιτητικής του αξίας.
Στην Κρήτη υπάρχουν τα στρογγυλά παξιμάδια που σερβίρονται σήμερα και στα καλά εστιατόρια και αποτελούν μια ξεχωριστή απόλαυση. Τρίβουν φρέσκια ντομάτα και τη βάζουν πάνω μαζί με αρωματικά φυτά, βρέχουν με ελαιόλαδο και, μερικές φορές αναμιγνύουν μυζήθρα με τη ντομάτα. Πρόκειται για τον Ντάκο. Είναι μια ξεχωριστή λιχουδιά αλλά και ένας ξεχωριστός συνδυασμός αγνών φυσικών προϊόντων."

Περισσότερα...

Περισσότερα για το Ξενοδοχείο Ρέα

Rea Resort Hotel στό
Σταυρό Ακρωτηρίου,
Χανιά, Ελλάδα


Σταυρός, Ακρωτήρι, Χανιά
Τηλ:  +30 28210 39001-4
Φαξ: +30 28210 97504
E-mail: info@rearesorthotel.gr

explore chania with arrow